Friday, May 30, 2008

Hayyam: Üç Rübai



Hayyam: Üç Rübai

Bu yıldızlı gökler ne zaman başladı dönmeye?
Ne zaman yıkılıp gidecek bu güzelim kubbe?
Aklın yollarıyla ölçüp biçemezsin bunu sen
Mantıkların, kıyasların sökmez senin bu işde.




Yokluk suyuyla ekilmiş tohumum benim
Gam ateşiyle tutuşmuş yanar yüreğim
Alındığım toprağa verilmeden önce
Dünyanın serseri yelleri önündeyim.



Gönlünü hoş tut, sonu gelmez kaygıların
Gök kubbede çatışması bitmez yıldızların
Senin toprağa karışacak bedenlerinse
Tuğla olacak sarayına başkalarının.

Lucretius: Varlığın Yapısı'ndan Bir bölüm


LUCRETIUS CARUS
VARLIĞIN YAPISI(De Rerum Natura)kitabından bir bölüm


Varlığın İlkeleri, Boşluk - Öğeler



Göstereyim yoktan gelmediğini varlığın:
yokolmaz artık bir kez varolan, göremeyiz
Nesnelerin ilkelerini, budur seni yanıltan.
Anlatayım sana gerçek olduğunu görünmeyenin de.
Birtakım olaylar sayacağım: Önce korkunç
Çarpışlarıyla denizi döven, kocaman gemileri
Deviren, bulutları parçalayan, dağıtan yeller,
Yelçevrintileri geniş ovalarda dolaşan,
Sürükler devrilmiş büyük ağaçları, süpürür
Tepelerini yüksek dağların, alt üst eder
Ormanları sağnaklar, görünmeyen varlıklardır
Gürleyen, uğuldayan, homurdanan korkunç yeller,
Yerler toz duman, çalkanan denizler, boşanan sağnaklar,
Uzaklara savrulan bulutlar, yeller yüzünden.
Önce durgun görünür, sonra birden dağlardan
İnen yağmurlarla beslenen, orman yıkıntılarını
Silen süpüren, bütün ağaçları sürükleyen,
Azgın ırmaklar gibi taşan esen yeller,
Ne köprüler dayanır bu taşkınlara, ne yağmurdan
Kabaran ırmakların gücüne direnecek ayak kalır,
İşte bunlar gibi yıkar korkunç gümbürtülerle
Yeller kocaman yığınları, nasıl yıkarsa
Büyük sağnaklar önüne geleni. Ne çıkarsa
Karşısına yüklenir, devirir sürekli vuruşlarla,
Sarsar taşan bir ırmak gibi sürükler, sallar,
Götürür, yokeder, atar içine çevrintilerin,
Böyledir azgın sağnaklar, savuran kasırgalar.
Görünmeyen, yalnızca sezilen varlıklardır
Tüm esen yeller, yaptıkları işlerle,
Yer kaplayan nesnel özleriyle görünen
Büyük ırmaklarla yarışırlar. İşte böyledir
Görünmeyen, sessiz, değişik türde korkular da,
Görmeyiz burnumuza gelişini sezdiğimiz kokuyu,
Duyularımıza gelen sıcağı, soğuğu da,
Ne de işittiğimiz sesi görebiliriz, oysa
Bunlar, tümden, yer kaplayan nesnel varlıklar,
Bunlar olmasa çalışmazdı başka türlü duyular,
Dokunma, dokunulma gücü olmasa gövdemizin
Bilemezdik bunların bir tekini bile.
Sereriz giysileri dalgaların kırıldığı kıyılara
Islanırlar, kururlar sonra güneşte, oysa
Ne ıslaklığın yapısını görürüz, ne de
Sıcaklığın etkileyen özünü, besbelli
Çok ufacık öğelere bölünmüş, ayrılmış hepsi,
Bir yolu yoktur onları görmenin gözle.
Yıllar geçer aradan, aşınır parmakta yüzük,
Oyar bir oluktan damlayan su taşı geçen
Sürenin akışında, incelir toprağa sürünen
Kaskatı sapan demiri görünmeden evleklerde,
Böyle yıpranır kaldırımlar da yıllar boyu
Gelip geçenlerin ayakları altında...
Aşınmış, kapı tokmakları biz görmeden, gizlice,
Sık sık tapınaklara gelenlerin sağ elleriyle
Dokunmadan, yıpranmış gördüğümüz nesneler, kırılıp
Dökülmüş böyle sürtünmekle, dokunmakla, dağılmış.
Gizler bizden bu olayları doğa, göstermez,
Sonradan, ana varlık ayırır bu nesneleri bölümlere,
Birleştirir uyarınca, yaratır yeniden, düzenler,
Yetmez gözümüzün gücü bunları görmeye.
Ne yaşam gücü tükenir, eksilir bu nesnelerin
Ne yaşlanma, kocalma söz konusudur onlarda,
Ne tuz tükenir, ne kayalar biter denizlerde,
Anlaşılmaz bu oluşumlar kısa sürede, doğada
Birleşemez nesneler, boşluklar var arada, evrende,
Uygundur bunların bilinmesi, yanılmayı düşünme
Sürekli bir araştırmada, varlık bütünü yolunda,
Kuşku duymayasın açıklamamızdan, görüşümüzden.
Boşluklar vardır nesnelerin içinde, el değmemiş,
Gözler görmemiş bilesin, yoksa bir kımıldama bile
Olamazdı bu nesnel varlıklarda, bu yüzdendir
Tüm nesnelerin devinmesi, birtakım işler görmesi,
Birbirinin yanında, devinmeden kalırdı hepsi
Boşluk olmasa, engellerdi birbirini nesneler,
Bir neden kalmazdı devinmeye, yer değiştirmeye,
Görürüz denizleri, karaları, göklerin yükselişini,
Daha birçok nesnenin türlü durumlarda, biçimlerde
Devindiğini görürüz açıkça, boşluk olmasa
Devinme de olmazdı nesnelerde, kendiliğinden,
Kuşaklar bile varolmazdı, kalırdı kaskatı
Olduğu yerde nesneler, kımıldamadan.
Düşünülse bile dolu nesnelerin varlığı
Kolay olmaz bunları varlıklarda görmek, anlamak
Kayalardan, oyuklardan, yarıklardan sızan suların
Besin verir ıslaklığı dökülen bol damlalarla
Diri varlıklara kendiliğinden, gelişir böylece
Ormanlar günden güne bolluk yağar ortalığa,
Kaynaklardan çıkan besleyici özler dağılır
Bütün dallara yayılır kökler aracılığıyla.
Sesler çıkar dalgalardan, kapı sürgülerinden
Evlerin, gıcırtılar gelir, katılık verir
Kemiklere soğuk, olmasaydı boşluk olmazdı
Bunlar da, görülmezdi karşılıklı dönüşme nesnelerde,
Bir olay doğmazdı boşluğun olmayışı yüzünden.
Nedendir gördüğümüz eşit büyüklükte nesnelerin
Birbirinden ağır geldiğini? Yoksa eşit olurdu
Bir yün yumağıyla kurşunun ağırlığı eş boyutlarda,
Basınç eşit olsaydı bütün nesnelerde. Ne denli
Düşse de somut nesneler, yine boşluklar vardır
İçlerinde, bundandır yeğnikliği büyük olanın,
Daha büyüktür içerdiği boşluklar, budur neden.
Daha ağırdır içinde daha küçük boşluk olan
Nesneler, budur anlatmak istediğim kolayca,
Bundandır nesnelerde boşluklar dememiz de,
Gerçekten ayırmasın seni diye, bu konuda
Çürütmem gerekir başkalarının düşüncelerini.
Onlar, pullu balıkların su dolar arkadan boşluklarına
İtilir ileri, yer değiştirip diyorlar, buymuş devinme,
Sularla çarpışarak, yüzmenin nedeni suda,
Böyle değiştirmiş yerleri, dolu olmalarına karşın,
Aralarında, yanlış olsa gerektir bu açıklama,
Nasıl ilerlerdi yüzücüler, nasıl değiştirirlerdi
Yerlerini bir kez, boşluk olmasa suların özünde?
Geriye çekildikçe sular, boşluk nedeniyle,
İlerler öne doğru balıklar, ya kendiliğinden
Devinir nesneler, ya da içlerinde boşluk var
Benimsemek gerek bu görüşü, başka türlü değil
Devinmenin açıklanışı, başlaması bile.
Önce çarpışır, sonra ayrılır iki nesne
Birbirinden, soluk dolar gereğince aralarına,
Açılan boşluğa, çok hızlı devindiğinden dolayı
Akar gibidir yel, doldurur ortalığı baştan başa
Birden, işte bu yüzdendir hızla doldurması
Havanın boşalan bir yeri, açılan boşluğu da.
Söylemek yanlıştır bu konuda, nesnelerin
Birbirinden ayrılması, bütün öteki olaylar
Yoğunlaşması, katılaşması yüzündendir havanın,
Oysa yanlıştır bu düşünce, gerçekte böyle değil
Boşluğun oluşu, yine o soluktur boşalan yeri
Dolduran, oysa yanlıştır havanın böyle
Katılaştığını öne sürmek, bir boşluğun
Bulunmadığını söylemek. Nesnelerin birleşmesi,
Çekilmesi, açılıp kavuşması düşünülse bile
Devinmede kaçınılmazdır nesnelerin içlerinde
Bir boşluğun bulunması, devinmeyi sağlaması.
Göstermem gerek sana bu konuda birçok kanıt,
Bunlarla kazanırım güvenini senin,
Yeter anlayabilmen için gerçeği,
Şu birkaç çizgi bile sana bolca:
Dağbaşında birini kovalayan köpekler,
Bulurlar koklayarak yapraklar arasında
Burunlarıyla en kesin izleri şaşmadan, sen de
Görürsün ötekilerden ayrı bütün nesnelerin
İçinde saklı, görünmeyen işleri, burada,
Kavrarsın onların özünü, bulursun gerçeği.
Yavaşlarsa çalışman, bıkarsın konudan, o gün
Bunu sererim gözlerinin önüne yeniden Memmius:
Yudum yudum içmek için yaklaşıyorum kaynaklara,
Bu bilgilerden zenginleşecek benim dilim,
Korkuyorum yaşlılığım yüzünden bozulacak
Diye bu derli toplu düzen. Çözülmesin sürgüsü
Yaşadığımız kapının, duyacaksın tüm şiirlerimde
Gösterilen kanıtların çokluğunu bu konuda,
Dönelim bir daha eski sözümüze, burada:
İki kaynağı vardır tüm varlığın, nesnelerin,
Biri boşluk, öteki kurucu öğe, ilke denen,
Bunların içinde gelişir, devinir varlık, yeter
Sağduyu anlamak için nesnelerin oluş ilkelerini,
Hepsinin kurucu, bütünleyen özlerini.
Bilinmeyen olayların kavranmasında, bulamayız
Daha sağlam bir ilke anlığımız için.
Olmasaydı boşluk denen uzay, bir yer bulamazdı
Nesneler, olanak kalmazdı gidip gelmeye,
Sevinmeye, biraz önce açıkladığımız gibi
Sana bu konuda, Üçüncü bir ilkenin
Söylenemez bulunduğu varlık için,
Yalnız boşluk, bir de somut nesneler var,
Başka bir varlık olsaydı, gerekirdi onun da
Ya daha büyük, ya daha küçük olması, görülür
Yumuşak ya da katı bir dokunma sonunda
Yer kaplayan nesnelerin tüm düzeninde
Bir gelişmenin sürüp gittiği boyuna,
Dokunma olmadan nesnenin bir bölümünde
Ne bir değişme gerçekleşir, ne dönüşme,
Bu yüzden, bu doldurulmamış yere gerekir
Boşluk adını vermemiz düşünce dizgemizde.
Hangi nedenle olursa olsun varlığın başka
Varlıklara karşı ya etkileyen, ya da
Etkilenen bir özelliği vardır, kesin, olamaz
Somut varlık olmadan etkileme, etkilenme.
Olmadan boşluk, bağımsız devinme olmaz uzay,
Bundandır boşlukla öğeler dışında bir ilkenin
Bulunmadığı nesnel varlık düzeninde. Güvenilmez
Salt düşünmekle duyulara gelmeyen varlığa.
Tüm nesneler bu iki bağdaşık ilkeden çıkar,
Yoktur bunların dışında bir olay, bir kural,
Göremeyiz yok edici, ayırıcı başka bir ilke,
Bu yüzdendir taşın ağırlığı, suda akıcılık.
Somut nesnelerde saklıdır dokunma gücü,
Boşluk dediğimiz ilkede değil. Tutsaklık,
Bağımsızlık, yoksulluk, varsıllık, varolan,
yokolan, bir de bütün değişmeler olamaz
Nesnelerin kurucu öğeleri olmadan, böyledir
Alıştığımız, doğru dediğimiz tüm olaylar.
Zaman kendince bir varlık değildir gerçekte.
Nesnelerden gelir duyumlarımız, unutmalarımız,
Gelir, çarpar duyularımız ne varsa, sonradan
Kavranamaz duyularla zaman, nesnelerin oluşumu,
Davranış türleri anlaşılmadan, olamaz süre,
Savaşı gerekli kılmış Troyalılar için bakılırsa
Söylentilere kaçırılan Melena'nın kurtarılması,
Gerçekten bunlar olmasaydı, bilinemezdi
İnsan soyunca bu olay bize göre, getirilemez
Geçen günler bir daha geri, bir kez olmuş
Bitmiş olaylar, ne olayların geçtiği söylenen
Yerler, ne geçen günler döner bir daha geri.
İlk yer kaplayıcı öz bulunmazsa nesnelerde
Ne yer olur, ne bütün olayların geçtiği uzay,
Ne güzel Helena'nın sevgi ateşi, günün birinde
Tutuştururdu Frigyalı Aleksander'in gönlünü,
Ne dillerde söylenen, yürekler doğrayan
Savaşlar olurdu, ne kaleler yakılır, yıkılır,
Ne tahta atla Grekler girerdi gece Troya'ya,
Anlarsın bütün bunlardan, geçen olaylardan
Kendiliğinden doğmadığını öğelerin oluşumu gibi.
Boşluğun bile sözü edilmez bu konuda, birçok
Olayın ortaya çıkışında etkindir kurucu öğeler,
Onları kapsayan uzay. Nesnelerin kurucu özleri
Somuttur, bunlar birleşir kendi aralarında
Bağdaşır nesnel ilkeler denen kurucu öğeler.
Çok dayanıklıdır, sıkıdır bu kurucu öğeler,
İlközler dediğimiz, giremez içlerine başka
Bir nesne dıştan, bölünmezler, bağlı birbirine,
Güçtür inanmak buna gerçekten, hangi nesnelerde
Özüne girilmez öğelerin bulunduğuna, güçtür.
Yıldırım düşer, girer evlerin çatılarına, gökten,
Bir gürültü kopar, bir ses, akkor oluşu gibi
Demirin ocakta, kızgın buğularla dolar uzay,
Dağılır kayalar, yıldırım sıcaklığından, erir
Altın, akar madenlerin özü buzlar gibi.
İşler sıcaklık gümüşe, yüreğe değin soğuk.
Duyarız sıcağı, soğuğu sağ elle tutunca yukardan
İçine su dökülen kabı, çok görülmüş evrende
Özüne girilemeyen nesnelerin varlığı, bundandır
Nesnelerin özüyle uğraşmam, dinle birkaç dizeyle
Neler anlatacağım sana; sonsuzca kalan vardır,
Gerçek bu, somut varlıklar, dayanıklı, bunlardır
Kurucu özler, onlardır evrende tüm oluşların
Nedeni. Öğeler, içinde nesnelerin devindiği boş uzay
Varlığın iki kurucu öğesidir, gerçekten.
Bilindiği gibi büsbütün değişiktir evren,
Bozulmadan, dağılmadan tüm kurucu öğelerin
Kendiliğinden saklandığı, kaldığı bir yerdir.
Uzayın yayıldığı boşluk denen alanda
Bulunmaz bir nesne, nesnelerin olduğu
Yerde de bir boşluk olmaz, düşünülemez bu.
Bundandır kurucu öğelerde boşluğun olmadığı.
Bütün varlıklarda gerekli boşluk, sıkı kurucu
Öğeleri de kuşatır boşluk, ancak görülemez
Gizli, çevreyi kaplayan, sıkı, somut öğeler
Düşünülse de, saptanamaz bu. Ancak kurucu ilkedir
Nesnelerle boşluğu bağdaştıran, uyum sağlayan güç.
En sıkı, en katı öğelerden kuruludur
Varlığı oluşturan nesnel ilke, yalnız
Odur ölümsüz, dağılır, ayrışır öteki nesneler.
Olmasaydı uzayı oluşturan engin boşluk
Düzen kurulmazdı tüm nesnelerde, yer kaplayan
Tüm evreni dolduran değişik varlıklarda, ıssız.
Böyledir nesneyle boşluk, ayrı, türlü düzende,
Yoksa ne doluluk, ne boşluk kendiliğinden,
Birçok özgün yapılı nesneler vardır şimdi
Boş uzayı dolusundan ayıran, düzeni sağlayan,
Bunlar dağılmaz dıştan gelen vuruşlarla, yalnız
İçten gelen başka bir itkidir bu sağlam
Öğeleri dağıtan, sarsan, parçalara ayıran,
Yukarda kısaca gösterdiğim gibi, apaçık.
Ne bükülme görülür boşluğun olmadığı yerde,
Ne kırılma, ikiye ayrılma, ne bölünme.
Ne derinden derine işleyen soğuklar olur,
Ne de bulduğunu yakan, yüreğe inen ateş, sıcaklık,
Boşluktan kopan nesne ne denli işlerse öze,
Derine, o denli kolay olur güçlerin basıncı.
Böyle öğrettiğim gibidir sana tüm ilkeler,
Sımsıkı, boşluksuz, bu nitelikler onları sonsuz
Kılan, olmasaydı evrende sonsuz bir ilke,
Çoktan yokolurdu tüm nesneler, yiterdi,
Sonra yeniden doğardı gördüğümüz ne varsa.
Gösterdiğim gibi önceden, yokluktan yokluk çıkar.
yokolmaz varolan bir nesne bir daha, bundandır
Tüm kurucu ilkelerin ölümsüz, sonsuz oluşu.
Ayrılır birbirinden günü gelince öğeler,
Yenilemek, yeniden kurmak için anavarlığı.
Sıkıdır, sağlamdır kurucu öğeler, bundandır
Hepsinin sonsuzca kalışı, olmazdı başka türlü,
Yaratılmazdı, sonsuzluk içinde, yeni nesneler.



Latinceden çeviren: İsmet Zeki Eyüboğlu

Wednesday, May 21, 2008

ULUSLARARASI İBN SÎNÂ SEMPOZYUMU PROGRAMI




ULUSLARARASI İBN SÎNÂ SEMPOZYUMU
INTERNATIONAL IBN SINA SYMPOSIUM
22-24 Mayıs/May 2008 İstanbul

PROGRAM




Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi
İslam Felsefecileri Derneği
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültürel ve Sosyal İşler Daire Başkanlığı

Yer: Bağlarbaşı Kültür Merkezi




Açılış (Opening)
22 Mayıs 2008 Perşembe/Thursday (Öğleden Önce / A.M.)
10:00-11:30
Açış Konuşmaları (Welcoming Speeches)
Protokol Konuşmaları (Protocol Speeches)
Açış Konferansı (Keynote Speech)
Esin Kahya (Prof. Dr., Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi)
İbn Sînâ ve Onun Bilim Anlayışının Sistematik Açıdan Değerlendirilmesi
(A Systematic Examination of Ibn Sina’s Thought and His Conception of Science)
12:30-13:30 Ara (Break)

13:30-14:00 Sempozyum Kayıt (Registration)
Birinci Oturum (First Session)
22 Mayıs 2008 Perşembe/Thursday (Öğleden Sonra / P.M.)
14:00-15:30
SALON A
SALON B

İBN SÎNÂ TERMİNOLOJİSİ
(Ibn Sina’s Terminology)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Hayrani Altıntaş
Mehmet Bayrakdar (Prof. Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.) İbn Sina'nın Cevher Kavramının Sorunları (The problems of Ibn Sina's Concept of Jawhar)

İlhan Kutluer (Prof. Dr., Marmara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
Makâmâtü’l-Ârifîn: İbn Sînâ Felsefesinde Mistik
Terminoloji Sorunu
(Maqâmâtu’l-Ârifîn: The Problem of Mystical
Terminology in Ibn Sina’s Philosophy)

İbrahim Maraş (Y.Doç. Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ Felsefesinde Vâhid (Bir) ve Vahde (Birlik)
Kavramları
(The Concepts of One (wahid) and Unity (wahdah) in Ibn
Sina’s Philosophy)

TIP VE ECZACILIK
(Medicine and Pharmacy)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Esin Kahya

Gülbin Özçelikay (Prof. Dr., Ankara Üniversitesi Eczacılık Fak.)
İbn-i Sina’nın el-Kanun fi’t-Tıbb Eserindeki Drogların Tasnif Edilişlerinin Günümüz Açısından Değerlendirilmesi
(Classification of Drugs in Ibn Sina’s al-Qânûn fi’t-Tibb: An Examination in terms of Modern Approaches)
Sevgi Şar (Prof. Dr., Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi)
İbn-i Sina’nın el-Kanun fi’t-Tıbb’da Yer Alan Bazı Tıbbi Bitkilerin Günümüzdeki Kullanımlarıyla Karşılaştırmalı Bir Çalışma
(The Use of Some Medical Herbs: A Comparison between Ibn Sina’s Views and Modern Considerations)
Muhammed Ebadiani (Tehran University Medical Sciences)
Infertility from the View of Ibn Sina: A Review of Causes and Treatment Methods
(İbn Sînâ’ya Göre Kısırlık: Nedenlerinin ve Tedavi Yöntemlerinin Yeniden Gözden Geçirilmesi)


15:30-16:00 İKRAM (Coffee Break)
İkinci Oturum (Second Session)
22 Mayıs 2008 Perşembe/Thursday (Öğleden Sonra / P.M.)
16:00-18:00
SALON A
SALON B

AHLAK, HUKUK, İBADET, ESTETİK
(Ethics, Law, Worship, Aesthetics)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Hüseyin Sarıoğlu

Hayrani Altıntaş (Prof. Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
Kamu Hukuku Açısından İbn Sînâ’nın Bazı Görüşleri
(Ibn Sina’s Views Concerning Public Law)

Müfit Selim Saruhan (Doç. Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ’da Ahlakî Çözüm Üzerine
(On Ethical Analysis in Ibn Sina’s Thought)

Ayşe S. Oktay (Yard. Doç. Dr., S. Demirel Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ Düşüncesinde İbadet ve Tanrı –Alem İlişkisi
Bakımından Değeri
(The Meaning of Worship in Ibn Sina’s Thought and its Value with regard to the God-World Relationship)

Zeynep Gemuhluoğlu (Dr., Marmara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
Kozmolojik Prensipler Etik ve Estetiğe Temel Olabilir mi? : İbn Sînâ’da Aşk Kavramı Üzerine Bir İnceleme
(Can Cosmological Principles Make a Foundation for Ethics and Aesthetics?: An Analysis on the Concept of Love in Ibn Sina)


MANTIK
(Logic)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Mahmut Kaya

Ali Durusoy (Prof. Dr., Marmara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ Mantığının Temel Yapısı
(Basic Structure of Ibn Sina’s Logic)

İbrahim Emiroğlu (Prof. Dr., Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ’nın Sofistik Çürütmeler’i Üzerine Bir İnceleme
(An Analysis of Ibn Sina’s Sophistical Refutations)

Mevlüt Uyanık (Doç. Dr., Hitit Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ’ya Göre Tümevarımın Tutarlılığı Meselesi
(The Problem of the Consistency of Induction according to Ibn
Sina)

İsmail Köz (Doç. Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ Mantığında Tasdikin Muteallıkı
(The Implicants of Judgment (tasdiq) in Ibn Sina’s Logic)

Üçüncü Oturum (Third Session)
23 Mayıs 2008 Cuma/Friday (Öğleden Önce / A.M.)
09:30-11:00
SALON A
SALON B

GREK FİLOZOFLARI VE İBN SÎNÂ
(Greek Philosophers and İbn Sînâ)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. İbrahim Emiroğlu

Murtaza Korlaelçi (Prof. Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
Plotinus’un Sudûr Anlayışı İle İbn Sînâ’nin Sudûr
Anlayışının Mukayesesi
(A Comparison between Plotinus’ and Ibn Sina’s Conceptions of Emanation)

Jon McGinnis (Assoc. Prof., University of Missouri Dept. of
Philosophy, USA)
Time to Change: Time, Motion and Possibility in İbn Sînâ
(Değişme Zamanı: İbn Sînâ’da Zaman, Hareket ve İmkan)

Muhittin Macit (Doç. Dr., Marmara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ’nın Platon ve Aristoteles’e Karşı Tutumu
(Ibn Sina’s Attitude towards Plato and Aristotle)

İBN SÎNÂ METAFİZİĞİ – I
(Metaphysics of Ibn Sina-I)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Yaşar Aydınlı

Hüseyin Atay (Prof. Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ’da Varlık Delili
(Ibn Sina’s Proof from Existence)

Sait Reçber (Doç. Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
Vâcibü’l Vücûd Bir Mâhiyet midir?
(Is the Necessary of Existence (wajib al-wujud) a Quiddity?)

Ömer Türker (Dr., DİB İslam Araştırmaları Merkezi)
İbn Sînâ Düşüncesinde Nedensellik İlkesinin Temellendirilmesi ve Metafizikteki İşlevi
(The Establishment of the Principle of Causation in Ibn Sina’s Thought and Its Function in Metaphysics)

11:00-11:20 İKRAM (Coffee Break)
Dördüncü Oturum (Fourth Session)
23 Mayıs 2008 Cuma/Friday (Öğleden Önce / A.M.)
11:20-12:30
SALON A
SALON B

İBN SÎNÂ METAFİZİĞİ – II
(Metaphysics of Ibn Sina-II)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. İlhan Kutluer

Gürbüz Deniz, (Yard. Doç. Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ’da Hürriyet
(Freedom According to Ibn Sina)

Zikri Yavuz, (Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ, Ezelilik ve Özgür İrade
(Ibn Sina, Eternity, and Free Will)

Fehrullah Terkan, (Doç. Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ, Zorunlu Varlık’ın Cüz’iyyâtı Bildiğini Mantıken
İddia Edebilir mi?”
(Can Ibn Sina Coherently Assert that the Necessary Existent
Knows the Particulars?)


İBN SÎNÂ PSİKOLOJİSİ
(Ibn Sina’s Psychology)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Kasım Turhan

Pirooz Fatoorchi (Dr.,Tehran IHCS and Sharif University of
Technology, İran)
Avicenna on the Human Self-Consciousness
(Ibn Sina’nın Benlik Şuuru Hakkındaki Görüşleri)

Eyüp Şahin (Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ’da Ruhun Ferdiyetinin Bekası Problemi
(The Problem of the Preservation of the Individuality of the Human Soul in Ibn Sina’s Thought)

Abazer Cheraghi, (İran İslam Cumhuriyeti Büyükelçiliği, Ankara)
İbn Sînâ Psikolojisi Ve Çağdaş Psikolojinin Ortak
Noktaları
(The Common Elements in Ibn Sina’s Psychology and Modern
Psychology)

12:30-14:50 ARA (Break)

Beşinci Oturum (Fifth Session)
23 Mayıs 2008 Cuma/Friday (Öğleden Sonra / P.M.)
15:00-16:20
SALON A
SALON B

İBN SÎNÂ’DA FİZİK
(Ibn Sina’s Physics)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Mehmet Bayraktar

Y. Tzvi Langermann, (Prof. Dr., Bar Ilan University Dept. of
Arabic, Israel)
Quies media: A Lively Problem on the Agenda of Post-Avicennian Physics
(Sükun Noktası: İbn Sînâ Sonrası Fizik Gündeminde Canlı Bir Sorun)

Jules Janssens (Prof. Dr., De Wulf-Mansioncentrum, KULeuven
University, Belgium)
Ibn Sînâ: An Important Historian of the Sciences
(Önemli Bir Bilim Tarihçisi Olarak İbn Sînâ)

Frank Griffel (Prof. Dr., Yale University Dept. of Religious Studies,
USA)
Al-Ghazālī’s Appropriation of Ibn Sīnā’s Views on Causality and the Development of the Science in Islam
(El-Gazali’nin, İbn Sînâ’nın Nedensellik Hakkındaki Görüşlerini Benimsemesi ve İslam’da Bilimin Gelişimi)

EPİSTEMOLOJİ
(Epistemology)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Ali Durusoy

Yaşar Aydınlı (Prof. Dr., Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fak.)
Fârâbî ve İbn Sînâ’da Menon Paradoksu (Öğrenme
Paradoksu)
(Meno’s Paradox in Farabi and Ibn Sina)

Hüseyin Sarıoğlu (Prof. Dr., İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ’da Külliler Sorunu ve Boyutları
(Aspects of the Issue of Universals in Ibn Sina’s Thought)

Recep Alpyağıl (Yard. Doç. Dr., İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fak.)
El İşarat ve’t Tenbihat’ın Dekonstrüksiyoncu Okunuşu
(The Deconstructionist Reading of al-Isharat wa al-Tanbihat)

16:20-16:40 İKRAM (Coffee Break)

Altıncı Oturum (Sixth Session)
23 Mayıs 2008 Cuma/Friday (Öğleden Sonra / P.M.)
16:40-18:00
SALON A
SALON B

FELSEFE VE DİN
(Philosophy and Religion)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Murtaza Korlaelçi

Mahmut Kaya (Prof. Dr., İstanbul Üniversitesi, Fen-Edebiyat
Fak. Felsefe Bölümü)
İbn Sînâ ve Filozof Yemini
(Ibn Sina and the Philosopher’s Oath)

Rahim Acar (Doç. Dr., Marmara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ’ya Göre Metafizikte Teolojinin Yeri
(The Place of Theology in Metaphysics according to Ibn
Sina)

Heidrun Eichner (Asst. Prof., Martin-Luther Univ., Orientalisches
Institut, Germany)
Ibn Sīnā’s “Epistle on prayer” (Risala fi al-salat)
(İbn Sînâ’nın Risâle fi’s-Salât’ı)

DİL VE MÜZİK
(Linguistics and Music)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. İlyas Çelebi
Ahmet Hakkı Turabi (Doç. Dr., Marmara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ ve Müzik
(Ibn Sina and Music)

Zafer Kızıklı (Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
İbn Sînâ’da Arap Dilinin Fonetiği
(The Phonetics of Arabic Language in İbn Sînâ)

Halim Öznurhan (Dr., Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
İbn Sînâ’nın Poetikası
(The Poetika of Ibn Sina)

Yedinci Oturum (Seventh Session)
24 Mayıs 2008 Cumartesi/Saturday (Öğleden Önce / A.M.)
09:30-10:40
SALON A
SALON B

İBN SÎNÂ VE KELAM
(Ibn Sina and the Kalam)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Bekir Topaloğlu

İlyas Çelebi (Prof. Dr., Marmara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
Kabul ve Ret Cihetlerinden Kelam Literatüründe İbn
Sina
(Acceptance and Rejection of Ibn Sina’s Thought in the
Kalam Literature)

Ömer Mahir Alper (Doç. Dr., İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fak.)
Şehristanî’nin İbn Sînâ Eleştirisi: İbn Sînâ’nın Varlık Tasnifinde Çelişki Nerede?
(Al-Shahrastani’s Criticism of Ibn Sina: Where is the Discrepancy in Ibn Sina’s Classification of Existence?)

Agil Şirinov (Dr., Bakü Devlet Üniversitesi, Azerbaycan)
Fahreddîn Râzî ve Nasreddin Tûsî’nin İbn Sînâcılığı
(Avicennism of Fakhr al-Dîn al-Razi and Nasir al-din al-
Tusi)

İBN SÎNÂ ALGILAMALARI
(İbn Sînâ Perceptions)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Hüseyin Atay

İsmail Kara (Prof. Dr., Marmara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
Modernleşme Dönemi İbn Sînâ Tasavvurlarına Dair
Birkaç Not
(Notes on Approaches to Ibn Sina in the Modernization
Period)

Yahya Michot (Prof. Dr., Hartford Seminary, USA)
Avicenna’s Risâla Adhawiyya in Europe: The Travailes of
George Sandys (1578-1644)
(İbn Sînâ’nın Adhaviye Risâlesi’nin Avrupa Serüveni: George Sandys’in (1578-1644) Eserleri)

Roida Rzayeva (Dr., Milli Bilimler Akademisi Şarkiyat Enstitüsü,
Azerbaycan)
Doğu ve Batı Kültürlerinin Etkileşimi ve İbn Sînâ
(Ibn Sina and the Interaction of the Eastern and Western
Cultures)

10:40-11:00 İKRAM (Coffee Break)
Sekizinci Oturum (Eighth Session)
24 Mayıs 2008 Cumartesi/Saturday (Öğleden Önce / A.M.)
11:00-12:45
SALON A
SALON B

İBN SÎNÂ’NIN FELSEFİ ETKİLERİ
(Ibn Sina’s Philosophical Influence)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. İsmail Kara

Atilla Arkan (Doç. Dr., Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
Yahudi Felsefesinde İbn Sînâ’nın İbn Meymun
Üzerinde Etkileri
(Ibn Sina’s Influence on Maimonides’ Thought)

Ekrem Demirli (Yard. Doç. Dr., Marmara Üniversitesi İlahiyat
Fak.)
İslam Metafizik Düşüncesinin Serüveni: Sadreddin Konevî ve Takipçilerinde İbn Sînâ Etkisi
(The Adventure of the Metaphysical Thought in Islam: Ibn Sina’s Influence on Sadr al-Din Qunawi and his Followers)

Eyüp Bekir Yazıcı (Dr., Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
İşrak Felsefesinin Oluşumunda İbn Sînâ’nın Etkisi
(Sühreverdî Örneği)
(Ibn Sina’s Contribution to the Formation of the
Philosophy of Ishraq: the Case of al-Suhrawardi)

İBN SİNA’NIN SOSYAL VE KÜLTÜREL ETKİLERİ
(Ibn Sina’s Socio-Cultural Impact)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Halis Ayhan
Rafik Muhammetşin (Prof., Rusya İslam Üniversitesi, Kazan,
Tatarstan)
Rusya’da İslam Felsefesi Çalışmaları ve İbn Sînâ
(Studies on Islamic Philosophy and Ibn Sina in Russia)

Abdulehad Abdulreşit Berki (Çin-Sincan Eğitim Enstitüsü)
İbn Sînâ Eserlerinin Günümüz Uygur Bölgesine Bıraktığı
Etkiler
(Ibn Sina’s Impact on the Cultural Life of the Present-day
Uygur Region)

Abdimalik Nisanbayev (Prof., Almatı Üniversitesi Felsefe Bölümü,
Kazakistan)
Merkezi Asya Halklarının Dini Felsefi Çerçevesi İçerisinde El Farabi ve İbn Sînâ’nın görüşleri
(Al-Farabi’s and Avicenna’s Views in the Religio-Philosophical Circles of the Central Asia)

Tahir Aşirov (Dr., Magtymguly Üniveristesi, Türkmenistan)
Türkmen Kaynaklarına Göre İbn Sînâ
(Ibn Sina according to the Turkmen Sources)
12:45-13:00

KAPANIŞ (Closing)
Tomris Mengüşoğlu'nu Kaybettik...

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü mezunu olan, felsefe alanında pek çok çevirisi bulunan Tomris Mengüşoğlu (82) vefat etmiştir. Kendisine Tanrı'dan rahmet, ailesine ve sevenlerine başsağlığı dileriz. Tomris Mengüşoğlu ...Eğitimini İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe bölümünde tamamladı. Prof.Dr. Takiyettin Mengüşoğlu'nun eşi. Felsefe ve sanat konularında çevirileri, Doğu-Batı kültürü sorunuyla ilgili Türkçe ve Almanca araştırma yazıları var.


Y a z ı l a r ı:

“Die antropologischen Folgen der Identitëtslogik und der paradoxen Logik,” Möglichkeiten menschilichen Seins, Festschrift zum 80. Geburtstag von Walter Heistermann am 14. September 1992;


“Herausgegeben von Waltraud Reichert und Michael-Sören Schuppan,” Schäuble Verlag, Berlin, 1992, s. 25-32;


“Doğu ve Batı Kültürlerindeki Mantıksal Karşıtlık ve Sonuçları,” İnsancıl, 1994, s.40-42;


“Kadın İnsandır da,” İnsancıl, Mart 1997, s.77;


“Kadın Filozoflar ve Batı Tarih Yazarlığının Güzellemeleri Üstüne,” İnsancıl, 1999;


“Disharmonik Bir Varlık Olarak İnsan,” Türk Felsefe Kurumu Semineri, 21 Ekim 1994.


“Özdeşlik Mantığı ve Paradoks Mantığının Antropolojik Sonuçları,” Yüzyılımızda İnsan Felsefesi, Takiyettin Mengüşoğlu’nun Anısına, Haz. Ioanna Kuçuradi, Türkiye Felsefe Kurumu, Ankara, 1997, s. 239-262;


“Filozof Walter Heistermann öldü,” Türkiye Felsefe Kurumu Bülteni, s. 10.


“Araştırmacı, Düşünür ve İnsan Yönleriyle Bir Felsefecimiz: Arslan Kaynardağ”, Arslan Kaynardağ’a Armağan-Türkiye’de Felsefenin Kurumlaşması, Haz. Mustafa Günay, İlya İzmir Yayınları, 2006, s.189-196.


Ç e v i r i Çalışmaları:


İnsanın Kozmostaki Yeri (Max Scheler,Yaprak Yayınevi);

Estetik Anlayış (Moritz Geiger, Remzi Yayınevi);

Kadın Filozoflar I-II (Marit Rulmann, Kabalcı Yayınevi).





İbn Sina 50 tebliğ ile anlatılacak



Ülkemizde düzenlenmiş ve münhasıran İbn Sînâ'yı konu edinenuluslararası toplantıların üçüncüsü de 22-24 Mayıs tarihleri arasındagerçekleştirilecek. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Felsefe veDin Bilimleri Bölümü, Ankara İslam Felsefecileri Derneği mensuplarınınakademik işbirliğiyle düzenlenen ve İbn Sînâ hakkında son yirmi beşyıldır sürdürülen araştırmaların ışında yapılacak olan sempozyum,Bağlarbaşı Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilecek. İlhan Kutluer, YaşarAydınlı, Ekrem Demirli, Atilla Arkan, Ayşe Sıdıka Oktay ve RecepAlpyağıl gibi yazarlarımız dışında İsmail Kara, Mahmut Kaya, HüseyinSarıoğlu, Hüseyin Atay, Murtaza Korlaelçi, Mehmet Bayrakdar, HayraniAltıntaş, Ali Emiroğlu, Ali Durusoy, Kasım Turhan ve Esin Kahya 'nınkatılacağı sempozyumda 50'nin üzerinde bildiri sunulacak

İbn Arabi Sempozyumu

İbn Arabi modern çağa da sesleniyor...

İbn Arabi düşüncesi, 9 ülkeden ilim adamlarının katıldığıuluslararası bir etkinlikle ele alınıyor. Arabi düşüncesinin enönemli temsilcilerinden Sadreddin Konevi için de ilk kez Konya'dabir sempozyum düzenleniyor.İslam dünyasında ortaya çıkmış ve kimi günümüze kadar ulaşmış birçokdüşünce ekolünü etkilemiş; bu coğrafyadaki devlet geleneğine,sanata, edebiyata, mimariye, toplum ilişkilerine, evren algılayışınailişkin pek çok unsura yön vermiş olan İbn Arabi'yi, bu yüzyılda anlamak için büyük bir sempozyum düzenleniyor.


İstanbul BüyükşehirBelediyesi Kültürel ve Sosyal İşler Daire Başkanlığı tarafındanTÜRKKAD İstanbul Şubesi'nin katkılarıyla düzenlenen sempozyum, 23-25 Mayıs tarihlerinde üç gün süreyle devam edecek. "Modern Çağ veArabî" başlıklı uluslararası sempozyuma, aralarında Suad el-Hakim,William Chittick, Mahmut Erol Kılıç, Claude Addas, Mustafa Tahralı,Carl Ernst, Ekrem Demirli gibi bu alanda uzman isimlerin debulunduğu; Türkiye, Fransa, Suriye, İspanya, ABD, Singapur,İngiltere, Lübnan, İran ve Fas'tan birçok değerli ilim adamlarıkonuşmacı olarak katılacak. Etkinlik, 23 Mayıs Cuma günü saat10.00'da Cemal Reşit Rey Konser Salonu'nda başlayacak. Etkinlikte,Claude Addas "İbn Arabî'ye Göre Mânevi Hilâfetin Temeli", DenisGril "İbn Arabî Düşüncesinde Özgürlük", Sachiko Murata "ÇağdaşBatıda Tasavvuf ve Tasavvuf Mâneviyatı", Suha Taji Farouki "ModernÇağda Tahayyül Gücünü Yeniden Keşfetmek", Shahram Pazoıkı "KüreninMerkezi ve Merkezin Yokluğu" Mustafa Tahralı "İbnü'l-Arabî'nin İnsanTasavvurunun Anlaşılması" başlıklı tebliğlerini sunacak.



KONEVİ İÇİN İLK SEMPOZYUM

Bu hafta ayrıca Sadreddin Konevi için ilk kez Konya Meram'da birsempozyum düzenleniyor. Meram Belediyesi Konevi AraştırmalarıMerkezi (MEBKAM) tarafından 20-21 Mayıs tarihlerinde yapılacak olansempozyuma, 7'si yurt dışından 39 bilim adamı katılacak. Mevlana'nınçağdaşı olan, fakat kullandığı ağır dil nedeniyle halkın Mevlanakadar tanımadığı Sadreddin Konevi, ABD ve İngiltere'de adınaenstitüler açılan bir alim. Sadreddin Konevi, İbn Arabi ekolünün deAnadolu'daki en önemli temsilcisi.