felsefe defteri

Nazım Hikmet Marksist Bilimler Akademisi, yeni ders dönemi öncesinde “Açılış Dersleri” etkinliği düzenliyor. Yeni eğitim dönemine 9 Şubat’ta başlayacak Akademi, kitlelerle buluşmak için konuk hocaların da yer alacağı bir “Açılış Dersleri” etkinliği düzenliyor. Etkinlikte yer alacak ve ders verecek isimlerse şöyle: Hacı Orman -Nazım Hikmet Marksist Bilimler Akademisinin Kuruluş İlkeleri Korkut Boratav -Ekonomik Kriz ve Emperyalist Küreselleşme Arif Damar -Marksizm ve Edebiyat Afşar Timuçin -Marksizm ve Felsefe Akın Birdal -Türk İslam Sentezi ve Resmi İdeoloji Şebnem Korur Fincancı -İnsan Hak ve Özgürlükleri Açısından Adli Bilimler Sevim Belli -Marksist Klasiklerin Türkçe’ye Çevrilme Süreci Varlık Özmenek -Türkiye’de Medya Terörizm ve Eğitim Yer: Mecidiyeköy Kültür Merkezi (Ali Sami Yen Stadı yanı Katlı Otopark üstü Kat: 6 Mecidiyeköy) Akademi İletişim: 0212 244 67 25 mbakademi@gmail.com Dümen Sokak no: 5/3 Gümüşsuyu (İstanbul Teknik Üniversitesi karşısı, Akbank arkası)

ZİHNİN KEŞFEDİLMESİ Mehmet Kuyurtar Daha önce ‘Sokrates Öncesi Yunan Felsefesi’, ‘Sofistler’den Platon’a’ ve ‘Aristoteles’ altbaşlıklarıyla üç cildi yayımlanmış olan İlkçağ Felsefesi Tarihi’nin dördüncü cildi ‘Helenistik Dönem Felsefesi: Epikurosçular Stoacılar Septikler’ adını taşıyor. Bu ciltte, söz konusu felsefe okullarının doğa ve ahlak felsefeleri, varlık kuramları ile evren anlayışları anlatılıyor. Felsefe tarihinin nasıl yazılması gerektiği sorunu bizzat felsefi bir sorundur; çünkü felsefenin tarihini yazma girişiminde bulunanın birinin felsefenin ne olduğu, nerede ve ne zaman başladığı, felsefi düşünce ile diğer insani-kültürel faaliyet alanlarının birbirleriyle ilişkisi, temel felsefi problemlerin tarihinin nasıl okunması gerektiği konusunda açık bir tutumunun olması gerekir ki tam da bunlar, daha baştan, tarih yazımında bir ideal olarak kabul edilen ‘nesnellik’ ilkesini ihlal etmeyi gerekli kılar. Bu bakımdan felsefe tarihinin bir ‘bilim’ olmadığını, felsefi bir disiplin old...

Benjaminia bir duruştur ELİF TÜRKÖLMEZ Deha zahmettir’ der Benjamin. Yazmanın yükünü hissettiği bir anda belki de. Ama flaneur olup kent sokaklarını arşınlamak da değildir metinden kaçmanın yolu. Nedir peki metinden kaçmanın yolu? Metinden kaçış yok mudur? Bu kitabın da, yazarının da derdi Benjamin’i ‘bilmek’ değil. Çünkü o, yazarı için epistemolojik bir bilgi nesnesi, bir araştırma konusu olmaktan çıkıp, bir arayışın adı oldu. Mimar Sinan Üniversitesi’nde verdiği derslerde benim de bire bir tanıklık ettiğim hocam Besim Dellaloğlu’nun ‘Benjamin aşkı’ kitap oldu ama bu kitabı daha ziyade bir mektup, bir günlük, bir iç döküş gibi okumakta, öyle ele almakta fayda var. Versus Yayınları’ndan çıkan Dellaloğlu’nun Walter Benjamin üzerine ikinci kitabı Benjaminia: Dil, Tarih ve Coğrafya, araştırmalar sonucu bulunmuş bir metinler toplamı olmaktan çıkıp hocamın yıllar süren iz sürüşünün çok öznel bir dökümanı olmuş. İki Dünya Savaşı arasında ‘modernliğe’ derin kuşkuyla bakan bi...

Varlık ve Zaman Türkçe evinde Süreyya Su 20 . yüzyıl felsefesinde belki de Heidegger kadar tartışılan, etki yapan ve zengin bir düşünce mirası bırakan başka bir filozof olmamıştır. Bu bakımdan geçtiğimiz yüzyıl Heideggerci bir yüzyıl olarak anılmayı hak etmektedir. Fenomenolojiden hermenötike, varoluşçuluktan postmodernizme tüm bir felsefe geleneğinde onun adı geçer. Gadamer, Derrida, Nancy, Vattimo gibi 20. yüzyılın geç dönem felsefecileri, Heidegger’in düşüncesinin izini sürmüşler, mesailerinin çoğunu onun arayışına ortak olmak, onunla hesaplaşmak, onun kavramlarını yorumlamak için harcamışlardır. Nitekim Heidegger felsefesinin özgün kavramları çok anlamlıdır. Her ne kadar Heidegger bu kavramların tam olarak bu çok anlamlılıkları içinde anlaşılmasını istese de, bu anlam çokluğu içinde hangi bağlamda hangi ‘anlam’a özellikle vurgu yapıldığı hiç belli değildir. Bu nedenle Heidegger felsefesi açıklanabilir değildir; ancak tasvir edilebilir. Bu özellik Heidegger’i başka bir d...

Marx, Kant ve ‘biz’... AHMET ÖZ K aratani, Marksizmin Marx’tan itibaren nasıl yanlış anlaşıldığını, Kant’ın Kant’tan itibaren nasıl yanlış anlaşıldığını anlatıyor ve bu iki adamın eleştirilerinin yöneldiği ortak hedefi şöyle formüle ediyor: ‘Etiksiz ekonomi politikası kördür, ekonomik kaygı gözetmeyen bir etik müdahale ise boştur.’ Nietzsche, akademilere ve akademisyenlere kan kusan ve acımasızca kara çalan bir kitap yayımlar: Eğitici Olarak Schopenhauer. Daha yirmi dört yaşında akademiye profesör olarak atanmış bir adamın kara çalmasıydı bu, sıradan birinin değil. Bugünün iktisatçılarının kriz karşısındaki konumunu hatırlatarak geçiyorum bu bahsi. Kriz kapıda bekler haldeyken, vasat bir zekâ ve basiretten dahi fersah fersah uzakta, ellerinde kimi yalan-yanlış, hayali istatistikleri gösterir evraklar dünya düzeninin, ekonominin ihtişamından dem vuruyorlardı sıcak mahfillerinde... dışarıdaysa kıyamet! Kimi istisnalar içermekle birlikte haklıydı koca filozof eleştirisinde y...

TÜRKİYE FELSEFE KURUMU BAŞKANI IOANNA KUÇURADİ’NİN 2008 DÜNYA FELSEFE GÜNÜ MESAJI Dünya Felsefe Günü bu yıl, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesinin 60. yılı kutlamalarıyla bağlantılı olarak kutlanıyor. UNESCO Genel Direktörü de, Dünya Felsefe Günüyle ilgili olarak yayınladığı mesajda, bu Bildirgenin Felsefeyle ilgisini şöyle vurguluyor: “Felsefe bakımından büyük önemi olan 1948 Bildirgesi, insanların ve haklarının evrenselliğini dolaylı olarak anımsatıyor. Aynı zamanda modernliğimizin temelinde bulunan insan onuru, özgürlük ve evrensellik gibi anahtar kavramları bugün gözden geçirme fırsatını sağlıyor”. Bildirgenin 60. yılı kutlamalarının motto’su “hepimiz için onur ve adalet”tir. Bunlar, ancak felsefeyle içeriğini görebileceğimiz iki kavram ve taleptir. Nitekim insan haklarının etik ilkeler olarak vurgulandığı ve insan hakları derslerinin Felsefe Bölümlerinde, kavramları merkeze alınarak verildiği pekaz ülkedeniz; belki de ilk örneğini veren ülkeyiz. Bu nedenle Bildirgenin 2008 Dünya F...