felsefe defteri

Stoa Felsefesi üzerine bir program

2011-12-22T04:59:00.000-08:00

Ekranların felsefe programı Düşünce Kervanı'ı bugün "Stoa Düşüncesi ve Tarsuslu Filozoflar" başlığıyla açılıyor.

Programa felsefeci Prof.Dr. Afşar Timuçin ile

Aratos dergisi Yayın Yönetmeni Uğur Pişmanlık katılıyor.

Düşünce Kervanı Bugün (Perşembe)
22 Aralık 2011,
Saat: 17 - 18.30 Arası CANLI, Barış tv'de.

http://www.barıstv.com.tr/

Server Tanilli'nin Ardından...

2011-12-09T00:58:00.000-08:00

PROF. DR. SERVER TANİLLİ

Akşamüstü kafeteryada dersimin sınav saatini beklerken telefonum çaldı; büyük yeğenim hem başsağlığı dilemek hem de üzüntüsünü paylaşmak için arıyordu. Duymamıştım, sabahtan beri okuldaydım.. Öylece kalakaldım.. Çok üzülmüştüm. Şaşkınlık da vardı, beklemiyordum.

Sınav süresince sınıflar arasında dolaşırken öğrenciler üzerinde olumsuz etki oluşturmaması için üzgün olduğumu belli etmedim. Sınav sonrası bindiğim tenha otobüste camdan dışarı akşamın karanlığında parıldayan ışıklara bakarak yol alırken, saatlerdir göz pınarlarımda dondurduğum gözyaşlarım sessizce yanaklarımdan süzüldü. Eş zamanlı olarak zihnime şu sözcükler döküldü:
Çok sevdiğim bir büyüğüm, çok saygı duyduğum bir bilim insanı, çok değer verdiğim bir dost, çok önemsediğim bir “insan”ı yitirdim…
Işıklar içinde olsun…
Herhalde öyledir…

Akşamın geceye devrildiği saatlerde eve girdikten sonra, kitaplarına baktım raflarda.. O’na yazdığım mektubu (birkaç tane vardı ama belki bir tanesini saklamıştım), O’nun, kitabım için yazdığı yazıyı, ve fotoğraflarımızı aradım, buldum.

1999 yılında İstanbul Kitap Fuarı’nın onur konuğu olarak geldiğinde, öncesinden çok sevdiğim ayçiçekleriyle bezenmiş bir kahve bardağı alarak gitmiştim imza gününe. Ne kalabalıktı… Sıranın gelmesi, ulaşmak mümkün değildi. Elimde armağanım olduğu kutuyla kalabalıkta ilerlenemeyeceğini gören daha ön sıralardan biri “siz öne geçin, armağanınızı verin” demişti ama onca bekleyen kişinin arasında öncelik almayı uygun bulmamıştım. Sonrasında koruma görevlisine uzanabildi ellerim, görevli ben yanındayken paketi açtı. Konuşamamış, görüşememiş olsam da en azından ayçiçeklerimi, benim daha uyduğunu düşündüğüm adıyla güneş çiçeklerimi, günebakanlarımı eriştirebilmiştim..

Bir sonraki yıl; sevenleri, okurları biraz hasret giderebildiklerinden olsa gerek kitaplarını imzalamak üzere bulunduğu yayınevi standında birkaç okurun ardından konuşma olanağımız oldu. Bir önceki yıl getirdiğim ayçiçekli bardağın eline geçip geçmediğini sordum, geçmemişti. Ben bu soruyu sorarken sözlerimi duyan aynı standda daha arkada duran Semih Gümüş’ün sevecen gülüşlü bakışı gözümün önünde şimdi. Sorum üzerine, o gündü hatırladığım, Strasbourg’taki adresini verdiği.

Arada geçen yıllarda yazı, mektup göndermişimdir ama birebir hatırlamıyorum. Yayımlanan ilk kitabımı büyük bir olasılıkla göndermişimdir 2001’de, ama dediğim gibi birebir hatırlamıyorum. Sonrasında 2004 yılında yayımlanan kitabımı gönderişimden kısa denilebilecek bir süre sonrası; sabah kahvaltısında gazetemi okurken olağan biçimde sayfayı çevirip O’nun yazısını okumaya başlayışımdan birkaç saniye sonrası yaşadığım sürpriz… Öyle yazmışım daha sonra mektubumda; “Yazınız ve telefon konuşmamız için çok teşekkür ederim. 14 Mayıs Cuma günü sabah gazetede köşe yazınızı okumaya başladığımda az ötede kitabımın adı gözüme çarptıktan sonra, soğukkanlılığımı koruyarak yazıyı sonuna kadar nasıl okudum bilmiyorum... Beni ne kadar mutlandırdığını ve onurlandırdığını tahmin edersiniz.”… Evet telefon da etmişti yazısından sonra… Mutluluğum katlanmış, kanatlanmıştı…

2005 yılında İzmir’e Kitap Fuarı’na geldiğinde annemin evine yemeğe davet ettim. Nezaketle kabul etti. Ne güzel bir akşamdı… Annem ve gelecek nesillerle birlikte neşeli ve dolu dolu konuşmalarla geçen bir akşam yaşadık. O’nun değerini bilen, O’na karşı saygılı ve özenli gelecek nesillerle… Daha sonra her karşılaşmamızda ya da telefon konuşmamızda önce annemin hatrını sorar, selamını hiç unutmazdı. Seyrek de olsa, hatır sormak, ya da örneğin yeniyılını kutlamak için telefon ederdim.

2006 yılında ODTÜ’de gerçekleşen Uygulamalı Etik Kongresi için birkaç günlüğüne Ankara’daydım. Ankara’da bir kitabevinde imza günü olduğunu okudum. Ne yazık ki şehirde olmayacaktım gün içinde. Sabahleyin ODTÜ’ye gitmeden önce, birkaç cümlelik selamlama notumla, hatırladığım kadarıyla, bildirimin bir kopyasını bıraktım kitabevine, iletmeleri ricasıyla.

Yılın bir bölümü Türkiye’de kaldıktan sonra Fransa’ya dönüyordu. Gönderilerimi Strasbourg adresine yolluyordum. Birebir bilmiyorum ne zamandır, ama sanırım giderek daha çok burada kalmaya başladı. Kitap fuarları, konferanslar,… inanılmaz, büyük bir güçle bir şehirden diğer şehire dolaşıyordu. Bir karşılaşmamızda İstanbul adresini de yazmıştı.

Kitaplar kuşkusuz çok değerli eserlerdir, ancak Prof. Server Tanilli’nin kitaplarını ayrı bir yere koymak, farklı bir önemle değerlendirmek gerekir kanısındayım. Bir bütün olarak bakıldığında düşüncesiyle, uygulamasıyla tarihten bugüne ve geleceğe uzanan; bu denli ayrıntılı, belirli bilgiler; geniş kapsamlı irdelemeler, düşünceler içeren kitaplar dizisi kolay kolay yazılamaz, oluşturulamaz kanısındayım.

Ardından yazılan yazılarda –çok sayıda yazı var okuduğum, hepsinde- bir kitabından hiç bahsedilmemiş, çok önemsediğim bir kitabı, “İnsanlığı Nasıl Bir Gelecek Bekliyor?”. Sadece önsözü bile çok şey anlatan bir kitap.

En son 2009 yılında görüştük. İzmir’de Kitap Fuarı’nda, pek kimse yoktu o ara, bir süre oturdum. Beni görünce “Geleceğinizi tahmin ediyordum” demişti. Aramızda saygı ve sevgiye dayanan, düşük frekanslı, yüksek yoğunluklu bir iletişim vardı.
Hastalığına ilişkin haberlerin ardından bir süre sonra yazıları yayımlanmaz oldu. Ancak, bu kadar ağır hasta olduğunu bilmiyordum. Bilsem ne yapar eder gider, görürdüm. Rahatsız eder miyim çekincesi de var kuşkusuz.. İstanbul’daki adresine bir kart gönderdim geçen yıl, eline geçti mi bilmiyorum. Hep iyileşecek, Nisan’da Kitap Fuarı’na İzmir’e gelecek diye düşünüyordum.

Aydınlanmanın meşalesi değil, aydınlanmanın kendisiydi. İnsan onurunun en güzel simgesiydi. Vücutları parçalamakla, düşüncelerin, ışığın yok edilemeyeceğinin en güçlü kanıtıydı. İnsan azminin neler başarabileceğini gösteren muhteşem bir rehberdi. Özü, sözü, eylemi bir, gerçek bir aydındı.

Çok sevdiğim bir büyüğüm, çok saygı duyduğum bir bilim insanı, çok önemsediğim bir “insan”, çok değer verdiğim bir hocam, ama bütün bunların yanında ve ötesinde; beni çok mutlandıracak biçimde hitap ettiği gibi çok özel bir dostumdu… Öyle yazmıştı 2008’de imzaladığı kitabına;

“Dostum Gözde Dedeoğlu’na,
Laiklik çökerse, demokrasi de çöker…
İzmir, 21.4.2008
Server Tanilli”

Gece ne denli karanlık olursa olsun, insanlığın şafağı sökecekse, ki benim inancım da o yöndedir; tarih ırmağında kalıcı izler bırakan insanüstü gayretlerinizin ayrı bir yeri olacak Server Hoca’m…

Gözde Dedeoğlu
4 Aralık 2011,
İzmir

Felsefe ve edebiyat semineri

2011-11-29T22:46:00.000-08:00

TÜRKİYE FELSEFE KURUMU

KOÇ ÜNİVERSİTESİ
FELSEFE BÖLÜMÜ

İSTANBUL SEMİNERLERİ

FELSEFE
VE
EDEBİYAT

1 – 2 Aralık 2011

K.U. Anadolu Medeniyetleri Araştırma Merkezi
İstiklal Cad. No: 181, Merkez Han
34433 Beyoğlu, İstanbul

1 Aralık 2011, Perşembe

Açılış
10.00-10.30 : Hülya Durudoğan
Koç Üniversitesi Felsefe Bölümü Temsilcisi

Ioanna Kuçuradi
Türkiye Felsefe Kurumu Başkanı

Birinci Oturum
10.30-13.00

Oturum Başkanı : Zeynep Direk

İsmail Demirdöven : “Edebiyattan Felsefeye/Felsefeden Edebiyata:
Albert Camus'den Öğrenilebilecek Olan...”

Hülya Yetişken : “Felsefe-Edebiyat İlişkisinin Değeri”

Tuğrul İnal : “Gerçeküstücülüğün Felsefesi”

Güncel Önkal : “Hermann Hesse Yapıtında Bireyin Trajedisi ve Amor Fati”

13.00-14.30 Öğle arası

İkinci Oturum
14.30-16.00

Oturum Başkanı : Harun Tepe

Sevda Şener : “Tiyatroda Kahramanın Eylemiyle Gündeme Gelen Değerler”

Pınar Kür : “Medya Etiğine Farklı bir Yaklaşım: Edebiyattan Yaşama Uzanan Ahlakî bir Sorgulama"

Jale Erzen : “Türk Felsefeciler ve Roman”

16.00-16.30 Ara

Üçüncü Oturum
16.30-18.00

Oturum Başkanı : Çiğdem Yazıcı

Yüksel Pazarkaya :“Nümerik (Sayısal) Estetik ve Metin Çözümleri”

Abdullah Kaygı : “Felsefeyle Edebiyat Arasındaki Farklı
İlişkiler”

Taşkıner Ketenci : “Felsefeden Doğan Edebiyat: Sadizm"

Ahmet Ulvi Türkbağ : “Felsefî bir İdeal Olarak Sherlock Holmes”

2 Aralık 2011, Cuma

Dördüncü Oturum
10.00-13.00

Oturum Başkanı : Betül Çotuksöken

Halil Turan : “Eskiçağ Edebiyatından Kimi Kahramanlar: Etik ve Estetik”

Gökçe Çataloluk : “Sözün Ötesi: Sessizliğin Çeşitli Anlamları Üzerine”

Kaan Özkan : “İktidarın Uysallığı”

13.00-14.30 Öğle arası

Beşinci Oturum
14.30-16.00

Oturum Başkanı : Gülriz Uygur

Mustafa M. Dağlı : “Felsefe ve Edebiyat”

Yücel Kayıran : “Poetik Determinizm”

Özge Ejder : “Maurice Blanchot’nun Düşüncesinde
Yazınsal Yapıtın Yalnızlığı”

Elis Şimşon : “Edebiyat Nerede Başlar, Nerede Biter?”

16.00-16.30 Ara

Altıncı Oturum
16.30-18.00

Oturum Başkanı : Hülya Durudoğan

Patrick Roney : “What remains to be said after the end of art”

Lucas Thorpe : “Memory and Fiction: Mental Time-Travel and the Belief-Desire Theory of Action”

Stephen Voss : “The Letter Kills, but the Spirit Gives Life”

Türkiye Felsefe Kurumu
Ahmet Rasim Sokak 8/2, 06550 Çankaya, Ankara
Tel: 312-440 74 08
turkiyefelsefekurumu@gmail.com
www.tfk.org.tr

Aydınlanma ve Din Sempozyumu

2011-11-29T22:38:00.000-08:00

Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
Felsefe Bölümü

“Aydınlanma ve Din” Kolokyumu

[Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fındıklı Yerleşkesi, Sedat Hakkı Eldem Oditoryumu,
2 Aralık 2011, İstanbul]

Açılış Konuşmaları (10.00-10.30)
Yalçın Karayağız (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Rektörü)
Fatma Senyücel (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Dekanı)
Ömer Naci Soykan (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Felsefe Bölümü Başkanı)

1. Oturum (10.30-12.30) Oturum Başkanı: Ömer Naci Soykan (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Felsefe Bölümü)
Yasin Ceylan: “İnanç ve Aydınlanma” (ODTÜ Felsefe Bölümü),
Özlem Duva: "Normatif Olanın Meşru Dayanaklarını Sağlamak Açısından Aydınlanma ve Otonomi" (On Sekiz Mart Üniversitesi Felsefe Bölümü),
Osman Faruk Akyol: “Hangi Aydınlanma, Hangi Din?” (İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümü),
H. Bülent Gözkân: “Türkiye'de ‘Aydınlanma’, Kamusal Alan ve Felsefe” (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Felsefe Bölümü)

* Öğle yemeği (12.40-13.20)

2. Oturum (13.30-15.00) Oturum Başkanı: Cemal Bâli Akal (Bilgi Üniversitesi Hukuk Bölümü)
Türker Armaner: "Dinî Özgürleşme ya da Dinden Özgürleşme: Karl Marx" (Galatasaray Üniversitesi Felsefe Bölümü), Zerrin Kurtoğlu: “Tektanrıcılığın Siyasal Anlamı” (Ege Üniversitesi Felsefe Bölümü),
Güçlü Ateşoğlu: “Ya-Ya Da Mantığının Hegelci Eleştirisi Işığında Aydınlanma ve Din” (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Felsefe Bölümü)

* Kahve/Çay İkramı

3. Oturum (15.15-16.
45) Oturum Başkanı: Doğan Özlem (Yeditepe Üniversitesi Felsefe Bölümü)
Ertuğrul R. Turan: "Heidegger ve Tanrı’nın Batıya Yeniden Dönüşü" (DTCF Felsefe Bölümü),
Barış Parkan: "Aydınlanmanın Pelerininden Düşenler: Din, Etik ve Estetik" (ODTÜ Felsefe Bölümü),
Erdoğan Yıldırım: “Modernliğin Sonu ve Ruhun Dönüşü” (ODTÜ Sosyoloji Bölümü)

* Akşam Yemeği (18.30)

“Aydınlanma ve Din” Kolokyumu
Çağrı Metni

Dinin uzunca bir süredir kamusal hayatta almış olduğu farklı görünümler, başta politik alan olmak üzere birçok alanda yansımalarını bulduğu gibi, felsefede, daha çok da akademik alanda bir müdahale şeklinde kendini göstermektedir. Dinin, özellikle Avrupa’da, kamusal hayattan çekilmeye başladığı ve sönükleştiği, eski gücünü ancak dinî-olmayan ama başka türden bir dinsellik ya da kutsallık formlarında sürdürdüğü bir çağda, yaşlı kıta dışında geriye kalan coğrafyalarda aynı iddiayı sağlam bir biçimde öne sürmek güç görünüyor. Yaşamın her alanında dinin ya da dinselliğin güçlü bir etkisinin olduğuna ve olmaya da devam ettiğine şahit oluyoruz. Her ne kadar hakikat iddiasıyla ortaya çıksa da, sonuçta felsefe için bir kültür formu olan dinin bu etkisini nasıl düşünmemiz, ona karşı felsefenin kavramlarıyla nasıl karşılık bulmamız gerekmektedir?

Din karşısında her fırsatta, sadece Kant’ın “Aydınlanma Nedir Sorusuna Cevap” metniyle yetinerek argüman cephaneliğini doldurmanın yeterli olmadığını düşünüyoruz. Peki, ne yapmalıyız? İşte, bu sorunun cevabına yönelik atılacak adımların bir başlangıcı olması sebebiyle böyle bir kolokyum düzenlemeye karar verdik. Bu sayede felsefe-din ilişkisini daha yoğun bir biçimde ele almanın ve bu tartışmayı kamuya önyargısız ve cesaretle açmanın yolları ortaya çıkabilecektir. Felsefe ile din arasında ne türden bir sınırdan ya da sınır durumundan bahsedilebilir? Bahsedilmeli midir? Dini bir kültür öğesi olarak belirleyen felsefe, genel anlamda kültür evrenini de belirleme hakkını taşıyabilir mi? Yoksa felsefe, diğer kültür öğeleriyle birlikte hem belirleyen hem belirlenen konumda mıdır? Ayrıca felsefe, hakikat iddiasını politik bir mecrada da işletebilir mi? Bu sayede, dinin kamusal alanda oynadığı etkili ve inkâr edilemez rolü dönüştürme beceresini gösterebilir mi? Sadece soruların ve muğlak kavşak noktalarının olmadığı, cevapların diğerlerini çağırdığı bir kolokyum olması dileğiyle, sizi, değerli düşüncelerinizi bizimle paylaşmaya davet ediyoruz.

Alain Badiou ile felsefe devrim ve demokrasi

2011-11-29T22:33:00.000-08:00

Alain Badiou ile Devrim, Demokrasi ve Felsefe

Dünya solunun yaşayan en önemli felsefecilerinden biri olarak kabul edilen Alain Badiou ilk kez Türkiye'ye geliyor. MonoKL Yayınları'nın davetlisi olarak gelen Badiou, "Devrim, Demokrasi, Felsefe" kongresine katılacak.

MonoKL yayınları ve Sarıyer Belediyesi'nin ortaklaşa düzenlediği "Devrim, Demokrasi, Felsefe" kongresi 1-2 Aralık'ta Boğaziçi Üniversitesi Güney Kampüs Büyük Konferans Salonu'nda gerçekleştirilecek.

Kongreye, Badiou'un yanı sıra Judith Balso, Fabien Tarby, Alberto Toscano, Lorenzo Chiesa, Frank Ruda, Jan Volker, Rado Riha, Jelica Sumic Riha, Volkan Çelebi ve Ahmet Soysal konuşmacı olarak katılacaklar.

Monokl Yayınları Genel Yayın Yönetmeni Volkan Çelebi, Alain Badiou'nun onur konuğu olarak katılacağı Devrim, Demokrasi, Felsefe etkinliğinin Türkiye'nin düşünce ve kültür hayatına yeni bir hareketlilik kazandıracağını söyledi. Çelebi, "Kongrede Devrim, Demokrasi, Felsefe ana başlığı altında felsefenin demokrasi ve devrim kavramlarını birlikte düşünebilme olanağı sorgulanacak. Dünyanın çeşitli coğrafyalarında gözlemlenen sosyal ve politik olgular ile politik örgütlenişlerin teorik zeminleri yeni bir devrim ve demokrasi ufku açısından araştırılacak. Felsefenin politikayı ve politika-öncesini nasıl bir kavramsal mimari içinde inşa ettiği ve bunun sol düşünce açısından politikanın geleceğine ve gelecekteki politikalara nasıl yansıyacağı tartışılacak" dedi.

Alain Badiou'nun Monokl tarafından basılan Tarihin Uyanışı; Felsefe ile Politika Arasındaki Gizemli İlişki; Sonlu ve Sonsuz; Heidegger. Nazizm, Kadınlar, Felsefe adlı kitapları da ilk kez bu etkinlikte okurlarla buluşacak.
MonoKL: "Yeni karşılaşmaların, yeni fikirlerin, yeni yaşamlarının ardından gidiyoruz "

Altı yıl önce Türkiye'deki mevcut kültürel ortamın düşünce ve fikir mimarisi yaratmadaki yetersizliğine karşı yola çıktıklarını belirten Çelebi şunları söyledi:

"Alain Badiou'nun gelişiyle Türkiye'nin de hem kendi sınırları hem de Ortadoğu'daki halk hareketleri açısından içinde olduğu fikir tartışmalarının daha farklı ve dinamik bir perspektif kazanacağını düşünüyoruz. Monokl olarak 5. Uluslararası etkinliğimizi gerçekleştiriyoruz, geçen sene de bir başka ünlü Fransız filozof Jean-Luc Nancy aramızdaydı. Bu yeni buluşmalar, yeni karşılaşmalarla yeni yakınlıklar, dostluklar ve düşünsellikleri yüz yüze inşa ediyoruz. Türkiye'deki düşünce ve fikir hayatının özgün yazı uzamına ihtiyacı olduğu kadar özgün bir söyleme/yaşama alanına da ihtiyacı var. Monokl hem yazı ile hem düşünce ile hem de düşünenlerle yakın bir dostluğun ardından gidiyor… Böylesi önemli bir konferansın gerçekleştirilmesindeki katkıları için Sarıyer Belediyesi'ne ve İstanbul CHP İl Yönetimi ile İl Başkanı Oğuz Kaan Salıcı'ya özel olarak teşekkür ederim."

MonoKL Hakkında2006 yılında, düşünsel ve ebedi ortamın tek kurgusuz labirenti olma amacıyla kuruldu. Genç ve dinamik bir ekipten meydana gelen oluşumun çıkardığı MonoKL dergisi özellikle 1. ve 2. sayılarında avangard bir duruş sergileyerek patafizik koleji, unutuş, görsel şiir temalarını işledi. 3. sayısı ile birlikte düşünürler ve yazarlar dizisine başlama kararı aldı. 3. sayısını doğumunun 100. yılı vesilesiyle Maurice Blanchot'ya ayıran dergi, 1 yıllık bir çalışmanın sonunda 4-5. sayılar olarak G. W. F. Hegel özel sayısını yayımladı. 6-7. Sayıları olarak Jacques Lacan Uluslararası Özel Sayısını yayımlayan oluşum, ardından iki büyük cilt halinde Uluslararası Levinas Özel ciltlerini yayımladı. Son olarak Jean-Luc Nancy ile Karşılaşmalar sayısının çıktığı Monokl Dergisi'nin gelecek uluslararası sayıları Gilles Deleuze ve Alain Badiou Özel Sayıları olacak.

Dergi, düşünürler üzerine Fransızca, Almanca ve İngilizce olarak yaptığı ayrı ciltlerle, teorik uzamda Türkiye'nin uluslararası alana açılan tek kapısı durumunda. Bunun en temel göstergelerinden birisi de Monokl Dergisi Onur Kurulu'nun Jean-Luc Nancy'nin kendisi başta olmak üzere, Joan Copjec, Danielle-Cohen Levinas, Kenneth R. Westphal, Rene Major gibi özel isimlerden oluşmasıdır.
Levinas sayıları ile birlikte MonoKL Yayınlarını da derginin bir projesi olarak hayata geçiren oluşum, şu ana kadar temel felsefe yapıtlarının da içinde olduğu 18 kitap yayımladı. 2012 Haziran'ına kadar Maurice Blanchot, Emmanuel Levinas, François Lyotard, Jacques Derrida, Michel Henry, Pierre Bourdieu, Vladimir Jankelevitch, Jean-Luc Marion, Giorgio Agamben, Alain Badiou ve Jean-Luc Nancy'in yapıtlarının içerildiği 40'ı felsefe 60 kitap yayımlamayı planlayan yayınevi Volkan Çelebi, Murat Erşen ve Atakan Karakış'ın yoğun emekleriyle hayat buluyor. Oluşum aynı zamanda yaptığı sayıların bir uzantısı olarak icra ettiği Uluslararası Konferanslarla [Hegel: 2008, Lacan: 2009, Jean-Luc Nancy: 2010, Levinas: 2011 Konferansları] ve her Çarşamba akşamı Taksim'deki Monokl Yayınları'nda düzenlediği tematik sohbet ve tartışmalarla da canlı bir kültür ve düşünce girişimi olma özelliğine sahip. Daha ayrıntılı bilgi www.monokl.net ve blogasiri.monokl.net adreslerinden elde edilebilir.

26 Kasım 2011
kaynak: Cumhuriyet

Barış Tv'de felsefe programı

2011-11-24T04:33:00.000-08:00

Düşünce Kervanı'nda bugün 17:30-18:30 saatlerinde canlı yayında,
"Felsefe, Bilim, Sanat... İlişkisi" ele alınıyor.

Programa MSGSÜ Felsefe Bölümü Başkanı Prof.Dr. Ö. Naci Soykan ile
öğretim üyesi Mehmet Şiray katılıyor.

program Barış Tv'de. İnternetten de izlenebilir.

FELSEFE ÜZERİNE kitabı imza etkinliği

2011-11-23T23:21:00.000-08:00

« BU DAVET BİZİM »

Özgül Kitabevi, Françoise Rastoix ve Rüstem Güçüyener,

Cumartesi 26 Kasım 2011’de saat 18’den 21’e kadar düzenlediğimiz, M. Şehmus Güzel’in yeni yayınlanan Felsefe Üzerine (Kardelen Yayıncılık, İstanbul, 2011) isimli kitabının imza gününde/gecesinde sizleri de aramızda görmek isteriz. Bir bardak bir şey içmek, birkaç satır sohbet etmek ve cumartesi gecesinin başlangıcını birlikte geçirmek umuduyla hepinizi bekliyoruz :

Librairie Özgül Kitabevi
15 rue de l’Echiquier
75010 Paris

Metro : Bonne-Nouvelle veya Strasbourg-Saint-Denis

..........................................
İNVİTATİON

La Librairie Özgül, Françoise Rastoix et Rüstem Güçüyener vous invitent à une séance de dédicace avec M. Şehmus Güzel à l’occasion de la sortie de son nouveau livre :
Felsefe Üzerine (Sur La Philosophie) (Kardelen Yayıncılık, İstanbul, 2011),
samedi, 26 Novembre 2011 à partir de 18 heures.

Librairie Özgül
15 rue de l’Echiquier
75010 Paris

Métro : Bonne-Nouvelle ou Strasbourg-Saint-Denis

Freud ve Lacan’da Aşk ve Arzu

2011-10-07T03:39:00.001-07:00

Konferans : Charles Melman, psikanalist
Uluslararası Lakancı Derneği kurucusu (A.L.I., Paris)

Freud ve Lacan’da Aşk ve Arzu

8 Ekim Cumartesi 17.00'de

Notre Dame de Sion Lisesi, Oditoryum,
Cumhuriyet Caddesi 127, Harbiye, Istanbul

Konferans dili Fransızca'dır,Türkçe simültane çeviri yapılacaktır.
Giriş ücretsizdir.
Ekte konferans sorunsalı, davetiyesi ve afişi.

iki felsefe programı

2011-10-06T02:27:00.000-07:00

Tvde iki felsefe programı

.......................
1) Düşünce Kervanı, bugün saat 17.00 de "FELSEFE, MARKSİZM VE DÜNYA SORUNLARI"
başlığıyla ekrana geliyor. Programa Alman felsefesinin önemli kişilerinden olan
Prof.Dr. Alex Demiroviç ve Doç.Dr. Bihter Somersan katılıyor. Barış Tv, Turksat,
D-sart uydularından ve Barıstv.com internet adresinden canlı izlenebiliyor.

..........................
2) TRT Okul kanalında Anadolu üniversitesi felsefe bölümü öğrencileriyle
"felsefe söyleşileri" programları yaptı. Bu hafta itibariyle yayına giriyor.
Bugün (6 Ekim 2011) 19:15 te ilk programı izleyebilirsiniz.

“İlk ve Ortaöğretimde Felsefe Eğitimi”

2011-09-22T23:17:00.000-07:00

Türkiye Felsefe Kurumu

UNESCO Türkiye Millî Komisyonu

Milli Eğitim Bakanlığı

Çalıştay

“İlk ve Ortaöğretimde Felsefe Eğitimi”

Unesco Türkiye Milli Komisyonu, Türkiye Felsefe Kurumu ve Milli Eğitim Bakanlığı işbirliğiyle düzenlenen “İlk ve Ortaöğretimde Felsefe Eğitimi” çalıştayını onurlandırmanızı dilerler.

Düzenleme Kurulu
Tarih: 29-30 Eylül 2011
Yer: Başkent Öğretmenevi-Ankara

İLK VE ORTAÖĞRETİMDE FELSEFE EĞİTİMİ ÇALIŞTAYI
29-30 EYLÜL 2011, Başkent Öğretmenevi- ANKARA

29 Eylül 2011: İLKÖĞRETİMDE FELSEFE

AÇILIŞ OTURUMU (09:30-10:30)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Nabi Avcı (UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Eski Başkanı)
Prof. Dr. Öcal Oğuz (UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Başkanı)
Prof. Dr. İoanna Kuçuradi (Türkiye Felsefe Kurumu Başkanı)
Prof. Dr. Durmuş Günay (Yükseköğretim Kurulu Yürütme Kurulu Üyesi)
Prof. Dr. Nabi Avcı (TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu Başkanı)
Prof. Dr. Ömer Dinçer (Millî Eğitim Bakanı-KATILDIKLARI TAKDİRDE)

KAHVE ARASI (10:30-11:00)

I. OTURUM: ÇOCUKLAR VE FELSEFE (11:00-13:00)

Oturum Başkanı: Funda Kocabıyık (MEB Okulöncesi Eğitimi Genel Müdürü)

Betül Çotuksöken (Maltepe Üniversitesi)

H. Haluk Erdem (Ankara Üniversitesi)
Taşkıner Ketenci (Mersin Üniversitesi)
Harun Tepe (Hacettepe Üniversitesi)

ÖĞLE ARASI (13:00-14:00)

II. OTURUM: ÇOCUKLAR İÇİN FELSEFE: TELİF FELSEFE KİTAPLARI (14:00-16:00)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Sedat Sever (Ankara Üniversitesi Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü)

Nuran Direk (Türkiye Felsefe Kurumu Çocuklar İçin Felsefe Birimi)

İdil Kefeli (Samsun İlkadım Endüstri Meslek Lisesi)

Belgin Önal (Gemlik Endüstri Meslek Lisesi)

Tülin Tankut (Kadın Eserleri Kütüphanesi)

(16:00-16:30) KAHVE ARASI

III. OTURUM: ÇOCUKLAR İÇİN FELSEFE: ÇEVİRİ FELSEFE KİTAPLARI (16:30-18:30)

Oturum Başkanı: Prof. Dr. Onur Bilge Kula (Kültür Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürü)

Müren Beykan (Günışığı Kitaplığı)

Semih Sökmen-Savaş Kılıç (Metis Yayınları)

Fatma Tulum (Pan Yayıncılık)

Mehmet Zeki Aydın- Abdullah Karaca (Timaş Yayınları)

İsa Aykanat- Can Arden Köprülüyan (Tudem Yayınları)

30 Eylül 2011: ORTAÖĞRETİMDE FELSEFE

IV. OTURUM: FELSEFE DERSİ PROGRAMI (09:00-11:00)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Abdülkadir Çüçen (Uludağ Üniversitesi Felsefe Bölümü Başkanı)

Mehmet Ali Dombaycı (Gazi Üniversitesi)

Yaşar Küpeli (Felsefeciler Derneği)

Gülşen Öz (Türkiye Felsefe Kurumu Çocuklar İçin Felsefe Birimi)

KAHVE ARASI (11:00-11:30)

V. OTURUM: ÖĞRETMEN EĞİTİMİ (11:30-13:00)

Oturum Başkanı: Prof. Dr. Muhittin Şimşek (Yükseköğretim Kurulu Yürütme Kurulu Üyesi)

Ömer Balıbey (MEB Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürü)

Mustafa Günay (Çukurova Üniversitesi)

Sevgi İyi (Maltepe Üniversitesi)

Şehriban Gözcü-Umut Karagöz (Özel Tevfik Fikret Lisesi)

ÖĞLE ARASI (13:00-14:00)

VI. OTURUM: FELSEFE DERS KİTAPLARI (14:00-16:00)

Oturum Başkanı: Prof. Dr. Betül Çotuksöken (Maltepe Üniversitesi)

Sonay Alpay (Ankara Cumhuriyet Lisesi)

Yücel Kayıran (Ankara Bahçelievler Deneme Lisesi)

Arslan Topakkaya (Erciyes Üniversitesi)

KAHVE ARASI (16:00-16:30)

VII. OTURUM: GENEL DEĞERLENDİRME (16:30-18:00)

Oturum Başkanı: Prof. Dr. İoanna Kuçuradi (Maltepe Üniversitesi İnsan Hakları Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü)

Betül Çotuksöken (Maltepe Üniversitesi)

Sanem Yazıcıoğlu (İstanbul Üniversitesi)

Mustafa Açıköz (MEB Talim ve Terbiye Kurulu)

Düzenleme Kurulu: UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Felsefe İhtisas Komitesi
Prof. Dr. Harun Tepe
Prof. Dr. Betül Çotuksöken
Prof. Dr. Abdülkadir Çüçen
Prof. Dr. İoanna Kuçuradi
Prof. Dr. Halil Turan
Doç. Dr. H. Haluk Erdem
Doç. Dr. Taşkıner Ketenci
Doç. Dr. Sanem Yazıcıoğlu

Sponsor: Türk Havayolları LOGO

felsefe belgesli

2011-05-04T05:24:00.000-07:00

ANTİKÇAĞDA TARSUS’LU FİLOZOFLAR

Konuşmacı: Uğur Pişmanlık

Tarih: 5 Mayıs 2011, Perşembe
Saat: 10:30
Yer: Hasan Ali Yücel Salonu

Düzenleyen: Eğitim Fakültesi Felsefe Grubu Eğitimi ABD

HUKUKU OLUŞTURMADA VE UYGULAMADA KARŞILAŞILAN ETİK VE İNSAN HAKLARI SORUNLARI KONFERANSI

2011-05-03T01:56:00.000-07:00

HUKUKU OLUŞTURMADA VE UYGULAMADA KARŞILAŞILAN ETİK VE İNSAN HAKLARI SORUNLARI KONFERANSI

CONFERENCE ON ETHICAL AND HUMAN RIGHTS PROBLEMS IN MAKING AND APPLYING THE LAW

5-6 Mayıs/May 2011
T. C. Maltepe Üniversitesi/Maltepe University

5 Mayıs/May 2011

10.00-12.30 Açılış/ Inauguration

Başkan/Chair: Mehmet Moğultay, Eski Adalet Bakanı, T. C. Maltepe Üniversitesi Mütevelli Heyeti Üyesi/Former Minister of Justice, Member of the Board of Trustees of Maltepe University

• Kemal Köymen, T. C. Maltepe Üniversitesi Rektörü/Rector of Maltepe University
• Vedat Ahsen Coşar, Türkiye Barolar Birliği Başkanı/President of the Bars Association of Turkey
• Prof. Dr. Mustafa Akkaya, A.Ü. Hukuk Fakültesi Dekanı/Dean of the Faculty of Law, Ankara University
• Prof. Dr. İoanna Kuçuradi, T.C. Maltepe Üniversitesi, İnsan Hakları Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü, UNESCO Felsefe ve İnsan Hakları Kürsüsü Başkanı/Director of the Centre for Research and Application of Human Rights of Maltepe University, UNESCO Chair in Philosophy and Human Rights

13.00-14.30 Öğle Arası/Lunch Break

İnsan Haklarına Dayalı Hukuk Oluşturmada Karşılaşılan Sorunlar

14.30-16.00 Birinci Oturum/First Session

Başkan/Chair: İsa Eşme

• Judith Lichtenberg: Human Rights: Moral Entanglements and the Claims of Humanity/İnsan Hakları, Ahlâksal Engeller ve İnsanlık Savları
• Bertil Emrah Oder: Anayasa Politikası ve Anayasa Yorumunda İnsan Hakları/Constitutional Policy and Human Rights as Interpreted in the Constitution.
• Osman Doğru: İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesine Göre Hukuk/The Law under the European Convention on Human Rights

16.00-16.30 Ara/Break

16.30-18.00 İkinci Oturum/Second Session

Başkan/Chair: Devrim Ulucan

• Betül Çotuksöken: Hukuk Oluşturmada Gereksinim-Değer Gerilimi/The Tension between Needs and Values in Making the Law
• Oktay Uygun: Evrensellik ve Bütünsellik: İnsan Haklarının İki Temel Özelliği/Universality and Indivisiblitiy: Two Basic Characteristics of Human Rights

6 Mayıs/May 2011

Hukuku İnsan Haklarını Koruyacak Şekilde Uygulamada Karşılaşılan Etik Sorunlar

10.00-11.00 Üçüncü Oturum/Third Session

Başkan/Chair: Güner Gürsoy

• Brian Bix: Radbruch’s Formula, Conceptual Analysis, and the Rule of Law/Radbruch Formülü, Kavramsal Analiz ve Hukuk Devleti
• Gülriz Uygur: Adil Olmayan Kural Karşısında Yargıcın Durumu: Radbruch Formülü/The Judge in the Face of an Injust Rule: Radbrcuh’s Formula

11.00- 11.30 Ara/Break

11.30-13.00 Dördüncü Oturum/Fourth Session

Başkan/Chair: Betül Çotuksöken

• David Luban: Legal Ethics and the Protection of Human Dignity/İnsan Onurunun Korunması ve Hukuk Etiği
• İbrahim Kaboğlu: Hukuk Kurallarının Geçirdikleri Değişikliklere ve Dönüşümlerine Uygun Yorumu Sorunu/ The Problem of Interpretation of Legal Rules in accordance with their Modifications and Mutations
• Ümit Kocasakal: İnsan Hakları Bağlamında Hâkimin Takdir Hakkı/The Discretion of the Judge in the Context of Human Rights

13.30-14.30 Öğle Arası/Lunch Break

14.30-15.30 Beşinci Oturum/Fifth Session

Başkan/Chair: Vildan Yirmibeşoğlu

• Şenal Saruhan: Yargılama Sürecinde Karşılaşılan İnsan Hakları İhlalleri/Human Rights Violations during the Process of Adjudication
• Kemal Akkurt: İnsan Haklarını Korumada “Silâhların Eşitliği”/”The Equality of Arms” in the Portection of Human Rights

15.30-16.00 Ara/Break

16.30-17.30 Altınca Oturum/Sixth Session

Başkan/Chair: Gülriz Uygur

• Özge Yücel Dericiler: Sosyal Adalet Konularında Yargıç Nelere Dikkat Etmeli?/What Should the Judge Take into Consideration in Issues of Social Justice
• Fatma İrem Çağlar Gürgey: Ev-içi Şiddet Davalarında Yargıcın Tarafsızlığı/ The Impartiality of the Judge in the face of Cases of Domestic Violence

İzmir'de Felsefe Günleri

2011-04-06T03:17:00.000-07:00

DÜŞÜNBİL FELSEFE GÜNLERİ PROGRAMI
Tarih: 7-8-9 NİSAN 2011
Yer : Türkan Saylan Alsancak Kültür Merkezi Kıbrıs Şehitleri Cad. İzmir
İletişim: Metehan UD - 0.506 294 27 80
7 Nisan 2011 Perşembe

12:00 - 13:00 :Buket Öktülmüş
Antik Çağdan Günümüze Düşüncenin Gelişimi

13:00 – 13:15 Çay arası

13:15 - 14:15 :Prof. Dr. Mehmet Kerem Doksat
Psikiyatrinin Evrimi

14:15 – 15:00 Yemek Arası
15:00 – 16:00 : Prof. Dr.Yaman Örs
Freud, Ruhsal Çözümleme, Felsefeler, Felsefeciler

16:00 – 16:15 Çay arası

16:15 – 17:00 :Prof. Dr.Ayşegül A. Yarpuzlu
Olumlu Düşünmenin Psiko-Nörobiyolojik Mekanizmaları

17:00 – 17:15 Çay arası
17:15 – 18:15 :Prof.Dr.Veysel SONMEZ
Eğitim Düşüncesinin Evrimi

8 Nisan 2011 Cuma

12:00 - 13:00 :Doç.Dr. Kerem Cankoçak
Kendileri üzerine düşünen kuarklar

13:00 – 13:15 Çay arası

13:15 - 14:15 :Doç.Dr. Ünal Ufuktepe
Matematik Felsefesi ve Postmodern Yaklasimlar

14:15 – 15:00 Yemek Arası

15:00 – 16:00 :Doç.Dr. Taşkıner KETENCİ
Aklın Tarihinde Akıl Almaz İşler

16:00 – 16:15 Çay arası

16:15 – 17:00 :Yrd. Doç. Dr. Mustafa Günay
Özcülük-Tarihselcilik Tartışması Bağlamında
Antikçağdan Günümüze İnsan Doğasının Sorgulanması

17:00 – 17:15 Çay arası

17:15 – 18:15 :Bahtiyar Kürklü
Nöroevrim-Nöropeptidler ve Bağımlılıkların Kuantum Fizik Açıklamaları

9 Nisan 2011 Cumartesi

12:00 - 13:00 :Güçlü Ateşoğlu
Felsefe ve Din

13:00 – 13:15 Çay arası
13:15 - 14:15 :Doç.Dr. Kerem Cankoçak
Biyoloji Yasaları Fizik Yasalarına indirgenebilir mi?

14:15 – 15:00 Yemek Arası

15:00 – 16:00 :Doç. Dr. Kamuran Gödelek
Bölünmüş Bilinç Bölünmüş Ben Midir?

16:00 – 16:15 Çay arası

16:15 – 17:00 :Mahmut Tolon
Bilinç nedir ve nasıl gelişmiş olabilir?

17:00 – 17:15 Çay arası

17:15 – 18:15 :Prof. Dr. Tolga Yarman
Determinizm (Kestirililebilirlilik) Gorecelidir: Kader Bizim Elimizdedir...
18:30 Kapanış

FELSEFE FEMİNİZM VE ÖTESİ makele çağrısı güncelleme

2011-04-01T03:33:00.001-07:00

MAKALE ÇAĞRISI
KADIN/WOMAN 2000
Kadın Araştırmaları Dergisi

2000 yılından beri yayın hayatında olan ve çok sayıda bağımsız bilimsel ve uluslararası index tarafından taranan Kadın/Woman 2000 dergisi (Kadın Araştırmaları Dergisi) özel cildi için makale çağrısında bulunmaktadır. Dergi’nin “Felsefe, Feminizm ve Ötesi Özel Cildi” nde aşağıdaki konulara ilişkin değerlendirmeler içeren makaleler beklenmektedir.

İlgililerin derginin internet sayfasında (http://kwj2000journal.emu.edu.tr) de belirtilen şartlar içinde hazırlayacakları İngilizce veya Türkçe dillerindeki makaleleri özel cilt editörü Yrd. Doç. Dr. Mustafa Günay’a (mgunay@cu.edu.tr, f.mustafagunay@gmail.com) ya da Dergi Sekreterliğine (jws@emu.edu.tr) göndermeleri gerekmektedir. İlgililere duyurur, şimdiden teşekkür ederiz.
Özel cilt 2011 yılı Haziran ve Aralık aylarında iki sayı olarak yayınlanacaktır.

FELSEFE, FEMİNİZM VE ÖTESİ

Toplumsal cinsiyete dayalı kavrayışlar ve kurgulamalar yaşamın ve kültürün her alanında olduğu gibi felsefe ve düşünce tarihi alanında da karşımıza çıkar. Ancak düşünce ve uygarlık tarihi ataerkil yaklaşım ve söylemin egemenliğinden bağımsız değildir. Bu nedenle felsefe tarihinde ve filozofların söyleminde/öğretilerinde cinsiyetçi anlayışları irdelemek ve nasıl bir kadın ve erkek imgesi/kavramı inşa ettiklerini ortaya koymak büyük önem taşımaktadır. Günümüzde felsefe ve diğer alanlarda feminist anlayışların düşünce tarihine ve felsefi söyleme yönelik sorgulamaları ve eleştirileri yeni düşünce ufukları açmaktadır. Felsefedeki cinsiyetçi anlayışlara kadın çalışmaları toplumsal cinsiyet çalışmaları ve feminist düşünce perspektifinden bir eleştirel bakış hem felsefi söylemin yeniden kurulmasına hem de toplumsal cinsiyet eşitliğine dayalı daha özgür ve demokratik bir ortamın oluşmasına yol açabilir.
Kadın/Woman 2000 dergisinin bu özel sayısında felsefe tarihinde ve günümüz felsefesinde toplumsal cinsiyete yönelik kavrayışlar, feminist anlayışlar ve kadın araştırmalarının kuramsal arka planı ve sorunları bağlamında ele alınacaktır.

Bazı alt başlıklar:

Felsefe tarihinde kadına bakışlar
Felsefi bir sorun olarak kadın ve toplumsal cinsiyet
Kadın filozoflar konusunda incelemeler/düşünce tarihinde kadınlar
Felsefe tarihinin feminist yorumları
Felsefe tarihindeki bazı dikotomilerin kadın sorunu bağlamında incelenmesi(özne/nesne, akıl/tutku, beden/zihin vb.)
Felsefi gelenek içinde kadının konumlandırılma biçimleri
Akıl ve toplumsa cinsiyet üzerine
Feminist ontoloji: özcülük ve tarihsellik
Feminizm-psikanaliz ilişkisi
Feminist bilim eleştirisi
Akademik araştırma ve öğretimde feminist düşüncenin yeri
Fallosentrik söylemin eleştirisi
Feminizmler arası farklılıklar ve çatışmalar
Sosyal bilimlerde eril söylemin izleri
Felsefe ve bilimde eril retorik ve önyargılar
Türk düşünce dünyasında kadınlar
Türkiye’de feminist düşünce
Eril-dişil geriliminde etik sorunlar
Kadına yönelik ayrımcılık, ayrımlar ayrımcılıklar
Kültür ve toplumsal cinsiyet
Toplumsal cinsiyete dayalı ayrımcılık ve arkaplanı
Kadın özgürleşimi önündeki engeller
Kadın kimliği: evrensellik, kültürellik ve relativizm
Kadın araştırmalarının kuramsal sorunları: disiplinlerarasılık ve ötesi

Makale Gönderimi için Tarihler:
Cilt XI (Sayı 1) Cilt XI (Sayı 2)
Son göderme tarihleri 31 Ocak 2011 30 Mayıs 2011

Misafir Editör. Yrd. Doç. Dr. Mustafa Günay
Çukurova Üniversitesi,
Eğitim Fakültesi,
Felsefe Grubu Eğitimi ABD
Balcalı-Adana/Türkiye
0 (322) 338 60 84-2778
mgunay@cu.edu.tr
f.mustafagunay@gmail.com

Önemli Not: Makale yollama süresi 15 Haziran 2011 tarihine kadar uzatılmıştır.

Kadın/Woman 2000’nin indekslendiği yerler: GenderWatch; Contemporary Women’s Issues; General Academic ASAP International; IT One File; General Reference Center; General Reference Center Gold; IT Custom; MLA International Bibliography; Turkologischer Anzeiger; Index Islamicus; EBSCO ve Asos İndeks.

CALL FOR PAPERS

KADIN/WOMAN 2000
Women’s Studies Journal

Special Volume on Philosophy and Feminizm
Articles dealing with the issues below are expected to be reviewed and published at the Special Volume on Philosophy and Feminizm:

CALL FOR PAPERS
KADIN/WOMAN 2000
Women’s Studies Journal

The journal Kadın/Woman 2000 (Women’s Studies Journal) – published since 2000 and indexed in international databases – invites the submission of papers for a Special Issue in Philosophy, Feminism and Beyond. Papers engaging the topics listed below are welcome.

Articles can be submitted in either Turkish or English and directed to the Editor of Special Issues, Assist. Prof. Mustafa Günay (mgunay@cu.edu.tr), (f.mustafagunay@gmail.com) or to the Journal’s secretary (jws@emu.edu.tr). Papers must conform to the style guidelines available at http://kwj2000journal.emu.edu.tr. The Special Issue will be published one volume in two issues in June and December 2011, respectively.

Philosophy, Feminism and Beyond
Gender perceptions and constructions, embedded in all areas of life, are also evident in philosophy and the history of thought. The history of thought and civilization is not independent of patriarchal order and discourse. Therefore, it is important to analyze gender perceptions in the history of philosophy and teachings of philosophers, and to unravel what kinds of images of man and woman they have constructed. Questioning thought and philosophical discourse from a feminist perspective expands our horizons. Critical approaches by women’s studies, gender studies and feminist thinking to the understanding of gender in philosophy, not only help to reconstruct philosophical discourse but also create a freer and more democratic existence based on gender equality.

This special issue of Kadın/Woman 2000 seeks articles examining issues on theoretical background and problems related to gender perceptions, feminist approaches and womens’ studies in the history of philosophy as well as the present day philosophy.

Possible topics include:

Perceptions of Women in the History of Philosophy
Women and Gender as a Philosophical Question
Studies on Women Philosophers / Women in the History of Thought
Feminist Perspectives on the History of Philosophy
Studies on Dichotomies (subject/object, mind/body etc..) in the History of Philosophy dealing with Women
Ways of Positioning Women within the Tradition of Philosophy
On Mind and Gender
Feminist Ontology: Essentialism and Historicism
The relation between Feminism and Psychoanalysis
Critique of Feminist Science
The Place of Feminist Thinking in Academic Research and Teaching
Critique of Phallocentric Discourse
Differences and Conflicts among Feminisms
Traces of Masculine Discourse in Social Sciences
Masculine Rhetoric and Prejudices in Philosophy and Science
Women in Turkish Thought
Women in Turkish Cypriot Thought

Feminist Thought in Turkey
Feminist Thought in Cyprus
Ethical Questions in Masculine-Feminine Conflict
Discrimination against Women
Culture and Gender
Discrimination Based on Gender and its Background
Obstacles to the Freedom of Women
Identity of Women: Universality, Culturalism and Relativism
Conceptual Problems of in Women’s Studies: Interdisciplinarity and Beyond

Article submission dates:

Volume XI (Issue 1) Volume XI (Issue 2)
Deadlines 31 January 2011 30 May 2011

Guest Editor:
Assist.Prof Dr. Mustafa Günay
Çukurova University,
Faculty of Education,
Department of the Teaching Philosophy
Balcalı-Adana/Turkey
0 (322) 338 60 84-2778
mgunay@cu.edu.tr
f.mustafagunay@gmail.com

Article submission date: 15 June 2011
Kadın/Woman 2000 Index and Databases: GenderWatch; Contemporary Women’s Issues; General Academic ASAP International; IT One File; General Reference Center; General Reference Center Gold; IT Custom; MLA International Bibliography; Turkologischer Anzeiger; Index Islamicus; EBSCO ve Asos Index.

The Kadın/Woman 2000 is Abstracted/indexed in: GenderWatch; Contemporary Women’s Issues; General Academic ASAP International; IT One File; General Reference Center; General Reference Center Gold; IT Custom; MLA International Bibliography; Turkologischer Anzeiger; Index Islamicus; EBSCO; and Asos Index.

Platon Sempozyumu

2010-12-15T22:46:00.000-08:00

EĞİTİM PROGRAMI I: ŞİİR VE FELSEFE

2010-11-10T00:50:00.000-08:00

TÜRKİYE FELSEFE KURUMU
EĞİTİM ÇALIŞMALARI PROGRAMI I

2010-2011
EĞİTİM PROGRAMI I: ŞİİR VE FELSEFE

Programın Süresi: 10 Hafta
Günü ve Saati: Cumartesi, 10: 00-12: 30
Yer: Türkiye Felsefe Kurumu, İdealtepe’deki (İstanbul) Ofis
Bilgi için başvuru adresi: sevgii@maltepe.edu.tr veya ioannak@maltepe.edu.tr
Tel: 0216 6261050/ 1404 veya 0533 7349718

4 Aralık 2010: İoanna KUÇURADİ
“Şiire Felsefeyle Bakınca”
11 Aralık 2010: Abdullah KAYGI
“Felsefe ve Şiir”
18 Aralık 2010: Salih BOLAT
“Gerçekliği Yeniden Anlamlandırma İmkânı Olarak Şiir”
25 Aralık 2010: Özdemir İNCE
“Şiirin Felsefeye Borcu Var (mı?)”
8 Ocak 2011: Güngör DİLMEN
“Şiir olan Felsefe”
15 Ocak 2011: Hilmi YAVUZ
“Metafor ve Hakikat İlişkisi Üzerine Notlar”
22 Ocak 2011: Sevgi İYİ
“Aristoteles’ten Heidegger’e Şiir Sanatı”
29 Ocak 2011: Yücel KAYIRAN
“İdeoloji ve Dünya Görüşüne Dayalı Şiir ile Felsefî Şiir”
4 Şubat 2011: Işık EREN
“Dünyayı Şiirle Okumak”
11 Şubat 2011: İoanna KUÇURADİ
Konu katılımcılarla birlikte kararlaştırılacaktır.

1. Uluslararası Felsefe Kongresi

2010-10-13T00:16:00.000-07:00

Sempozyum programı için:
http://philosophy.uludag.edu.tr/ufk/

İoanna Kuçuradi filmi

2010-07-02T05:02:00.000-07:00

Başkaldırıdan felsefeye

Günümüzün önde gelen düşünürlerinden İoanna Kuçuradi’nin yaşamı belgesele konu oldu.

Belgesel film, ülkemizde insan hakları mücadelesinin son 30 yıllık serüveni, Türkiye’de felsefenin kurumsallaşması ve 1960’ta üniversiteleri sarsan 147’ler olayı gibi konulara değiniyor.

1945 yılında kurulan Dünya Felsefe Kurumları Federasyonu’nun ilk kadın başkanı olan, Türkiye Felsefe Kurumu’nun kurucularından, İoanna Kuçuradi’nin yaşamınını anlatan belgeselde öğrencilik yıllarından bugüne geniş bir zaman dilimi ele alınıyor.

Maltepe Üniversitesi’nin yapımını üstlendiği belgeseli Maltepe Üniversitesi Sinema Bölümü öğretim üyesi Celal Oktay Yalın yönetti. Maltepe Üniversitesi Rektör Yrd. Prof. Dr. Şahin Karasar’ın yapımcılığını; Maltepe Üniversitesi Felsefe Bölümü Başkanı Prof. Dr. Betül Çotuksöken’in danışmanlığını yaptığı ve yaklaşık iki yıllık bir çalışmanın ürünü olan belgeselin çekimleri Gökçeada, İstanbul, Ankara ve Alacahöyük ile Boğazköy’deki tarihi mekânlarda gerçekleştirildi.

Belgeselinin ön gösterimi 5 Temmuz 2010 Pazartesi günü saat 18.00’de, Maltepe Üniversitesi’nde Ahmet Adnan Saygun Sahnesi’nde gerçekleştirilecek.

3. Felsefe öğretmenleri kongresi yapıldı

2010-06-30T01:50:00.000-07:00

III. FELSEFE ÖĞRETMENLERİ KONGRESİ
( 22-23 Mayıs – Mersin )

SONUÇ BİLDİRGESİ

III. Felsefe Öğretmenleri Kongresi, Felsefeciler Derneği Mersin Şubesinin organizatörlüğünde 22-23 Mayıs günlerinde Mersin’de toplanmıştır.

Kongrenin ilk gününde “Felsefenin Gündemi” başlıklı iki oturum düzenlenmiştir. Bu oturumlarda felsefecilerin problem edindikleri felsefe gündemleri tartışılmıştır:
Çukurova Üniversitesi Felsefe Grubu Öğretmenliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Adnan GÜMÜŞ “Felsefe Eğitiminde Müfredat Sorunları”, Kocaeli Üniversitesi Felsefe Bölümü öğretim üyelerinden Doç. Dr. Yavuz ADUGİT “Etikte Akıl-Duygu İkilemi Sorunları”, Mersin Üniversitesi Felsefe Bölümü öğretim üyelerinden Doç. Dr. Taşkıner KETENCİ “Eleştirel Düşünme”, Mersin Üniversitesi Felsefe Bölümü öğretim üyelerinden Doç.Dr. Çetin VEYSAL “Sürekli ve Güncel Felsefe”, Çukurova Üniversitesi Felsefe Grubu Öğretmenliği Bölümü öğretim üyelerinden Yard. Doç. Dr. Mustafa GÜNAY “Türkiye’de Felsefe: Gelenek ve Gelecek Arasında Bazı Arayışlar”, Mersin Üniversitesi Felsefe Bölümü öğretim üyelerinden Yard. Doç. Dr. Eyüp ERDOĞAN “Felsefe-İlahiyyat Çatışmasının Köktenci Sorgusu” başlıklı bildirilerini sunmuşlardır.

Kongrenin ikinci gününde “Yeni Felsefe Grubu Ders Programları” ile “Düşünme Eğitimi” konularında oturumlar düzenlenmiş ve aşağıdaki kararlar alınmıştır:

1) TTKB tarafından 2010-2011 Eğitim - Öğretim Yılında uygulanmasına karar verilen yeni Felsefe Programına ilişkin yapılan tartışmalar sonucunda, Felsefeciler Derneği ve Eğitim Sen’in ortaklaşa hazırladığı “Felsefe Ders Programı Değerlendirme Raporu”nun (Ek-1) belirlemelerini yerinde bulunmuştur. Yürürlükteki programın geliştirilmesi beklenirken, felsefenin içeriğini boşaltan bir programın kabul edilmesinin, program oluşturulma sürecinin saydamlık ve katılımcılıktan uzak olmasının endişe verici olduğu tespit edilmiştir.

2) Felsefeciler Derneği ve Eğitim Sen’in ortaklaşa hazırladığı “Felsefe Dersi Öğretim Programı Taslağı” (Ek-2) değerlendirilmiş ve olumlu bulunmuştur. Taslağın, kaynakçaların düzenlenmesi, dil ve ölçme-değerlendirme açısından kontrollerinin yapılmasının ardından TTKB ve üniversiteler nezdinde girişimlerde bulunulması kararlaştırılmıştır.

3) Sosyoloji programının ilk taslağının Türk-İslam sentezi ideolojik perspektifinde yönlendiricilik içeren bir yapıya sahip olması yoğun eleştiri almıştır. Bu eleştiriler üzerine yapılan düzeltmelerin içeriğe ilişkin olmadığı, göstermelik olduğu görülmektedir. Eleştiri konusu olan ifadeler, konular, bölümler ya üstü örtülü hale getirilmiş ya da programın başka bölümlerine serpiştirilmiştir. Kazanım bölümünde eleştiri alan ifadeler, açıklama bölümüne ya da etkinlik bölümlerine yerleştirilmiş ya da tersi sözkonusu olmuştur. Bu yaklaşımın kendisi de ayrıca endişe vericidir. Sosyoloji programının değerlendirildiği oturumda eleştirilerin yoğunluk kazanması üzerine, felsefe programına ilişkin yapılan değerlendirme çalışmasına benzer bir çalışmanın sosyoloji programı için de yapılarak bir raporun hazırlanması ve yeni yazılacak sosyoloji ders kitaplarının ayrıntılı incelenmesi kararlaştırılmıştır.

4) Psikoloji programının ilk taslağının, psikoloji bilimini ortadan kaldıran, ideolojik yönlendirmelerle dolu ve kişisel gelişim öğütlerine dayanan yapısına felsefecilerden gelen yoğun tepki üzerine geri çekilmesinin ve program komisyonunun psikoloji uzmanı yönlendiriciliğine bırakılmasının olumlu bir gelişme olduğu belirlenmiştir. Son haliyle psikoloji programı bilimsel özellikler taşıyan bir yapıya sahiptir. Programda düzeltilmesi veya geliştirilmesi gereken noktalar ise şunlardır:
a) Yürürlükte olan psikoloji programına ilişkin en önemli eleştiri, 3 saatlik hazırlanan programın 2 saatlik dersle uygulanmasının getirdiği konu yoğunluğu olmuştu. Yeni programda da bu sorun devam etmektedir. Ünite sayısı dört üniteye indirilse de yoğunluk bu ünitelere yayılarak muhafaza edilmiştir.

b) Programda, davranışa temel teşkil eden biyolojik süreçlerin dile getirilmesi zorunludur ancak biyoloji dersinde işlenen (özellikle algılama, bellek, bilinç, uyku ve rüyalar vb.) konuların ayrıntılı bir tarzda psikoloji psikoloji programında yer alması gereksizdir.

c) Programda yer yer ünite alt başlıkları, bunlara ilişkin kazanımlar ve açıklamalar arasında bağlantıların kurulmadığı ya da gözden kaçırıldığı görülmektedir. Örneğin, I.Ünitede “G. İş Alanları” başlığı altındaki konuların kazanımlarda yer almaması, II.Ünitede “algıda organizasyon, bütünlük, seçicilik” vb.konuların kazanımı ve ünite başlığının olmaması, “55.ruh sağlığı kavramını öğrenir”, “56. Ruh sağlığının ölçütlerini kavrar, “57. Ruh sağlığının önemini kavrar”, “62.Hobilere sahip olmanın önemini kavrar” kazanımlarının ünite başlıklarının olmaması, “Normal dışı davranışın türleri”, “Davranış bozukluklarının biyolojik temelleri” ünite başlıklarının kazanımlardan yoksun olması vb. Program, bu noktalarda gözden geçirilmelidir.

d) Programda yer alan kültürel kimliğini benimseyen ve evrensel değerlerle bütünleştirebilen, “İstek ve ihtiyaçlarını gidermede sosyal kuralları ve değerleri dikkate almanın önemli olduğu” ifadeleri, “Ruh sağlığını korumanın içsel ve toplumsal barış açısından önemini ifade eden bir kompozisyon yazılmasını” isteyen etkinlik, açıklamalarda yer alan “Ruhsal açıdan sağlıklı olmanın çeşitli ölçütleri üzerinde durulmalıdır” uyarısındaki maddeler (özelikle “3. İnsanlarla geçinme ve iş birliği yapmanın ötesinde sevgiye ve saygıya dayalı bağlar kurabilmelidir.”, “5. Kişi toplumda bir yeri ve görevi olduğu duygusunu edinmiş olmalıdır.”, “9. Yaşadığı çevre ve toplumla ters düşmeyen değerleri ve inançları olmalıdır.”, “10. Mesleği dışında eğlendirici, dinlendirici ve kendini geliştirici uğraşları olmalıdır.”) gözden geçirilmelidir.

e) Programın daha anlaşılır ve net olabilmesi için;
· Açıklamalarda yer alan “Bilimsel psikolojide kişilik gibi öznel bir özelliğin dahi ölçülebilir olduğuna işaret edilmelidir.” cümlesinde, “kişiliğin öznel bir özellik olduğu” ifadesi,
· Kazanımlarda yer alan ” 50. Bireysel farklılıkları tanır ve kabul eder.” ifadesinde “ bireysel farklılıkları kabul etme” ifadesi,
· Açıklamalarda “Ruh teriminin biliş, duygu ve eylemleri içerdiğine; ruh sağlığı teriminin bu üç alandaki bozukluklarla ilişkili olduğuna dikkat çekilmelidir.” cümlesinde “eylem” kavramı,
· Açıklamalarda “Psikoloji biliminde, sadece gözlenebilir ve ölçülebilir nitelikteki duyguların ele alındığı; bu ölçütleri taşımayan, örneğin sevgi, merhamet, utanma gibi duyguların üzerinde çalışılamadığı vurgulanmalıdır.” cümlesinde “sevgi, merhamet, utanma gibi duyguların gözlenebilir ve ölçülebilir olmadığı”, “bu duyguların üzerinde psikolojinin çalışamadığı” tespitleri,
· Açıklamalarda “Hobi örnekleri ve bunların bireyin psikolojisine olumlu etkileri üzerinde durulmalıdır.” ifadesi ve bu açıklamanın kazanımının psikoloji dersinin yoğunluğu açısından gerekli olup olmadığı açısından, gözden geçirilmelidir.

f) “Alışma”, “Duyarlılaşma” kavramlarının incelendiği bölümde “Duyarsızlaşma” kavramı konu edinilmelidir.

g) Psikoloji dersi 2. sınıflarda tüm şubelerde zorunlu olmalıdır ve ayrıca üniversite sınavında psikoloji dersi görmemiş öğrencilerin psikoloji bölümlerine girmesi gibi bir gariplik ortadan kaldırılmalıdır.

5) Düşünme eğitimi ders programı ve uygulama deneyimleri değerlendirilmiş; bu dersin temel eğitimin tüm alanlarında özel işleve sahip bir önemde olduğu, ilköğretimdeki diğer derslerle ilişkisinin gözden geçirilmesinin, öğretmen yeterlililiklerinin sağlanmasının, ders uygulama sonuçlarına ve sınıf (yaş) düzeylerine göre programın geliştirilmesinin gerekli olduğu tespit edilmiştir. Bu doğrultuda aşağıdaki kararlar alınmıştır:

a) Düşünme eğitim dersinin ilköğretimde zorunlu hale getirilmesi ve bu dersin felsefe öğretmenlerince verilmesi için yapılan girişimlerin daha etkin bir tarzda sürdürülmesi kararlaştırılmıştır. Düşünme eğitimi dersinde görev yapmak üzere felsefe öğretmenlerinin ilköğretimde istihdam edilmesi için gerekli mevzuat değişiklikleri gerçekleştirilmeli ve böylelikle bu dersin felsefe öğretmenlerince verileceğine ilişkin programdaki açıklamanın devlet okullarında pratikte uygulanması sağlanmalıdır.

b) Düşünme eğitimini tüm yönleriyle değerlendirecek, ilgili tüm kişi ve kuruluşları buluşturacak bir kongre, sempozyum ya da çalıştayın toplanması için hazırlıklar yapılması kararlaştırılmıştır.

6) 2010 YGS’de çıkan felsefe sorularının içerik, biçim ve ölçme değerlendirme açısından özenli hazırlanmadığı tespit edilmiş, bu konuda yapılan başvuruların takibinin yapılması ve diğer felsefe grubu derslerine ilişkin sınav sorularının dikkatle izlenmesi kararlaştırılmıştır.
7) Felsefecilerin iletişim ağı felsefehaber@yahoogroups.com grup adresinin daha işlevsel hale getirilmesi, felsefe öğretmenleri için hizmet içi eğitim niteliğinde olan İzmir Haziran Toplantıları’na katılımın artırılması, felsefe öğretmenlerinin yararlanabileceği ders kaynak, araç ve gereçlerinin (cd, slayt, metin, yardımcı ders kitabı, öğretmen el kitabı vb.) oluşturulması ve paylaşılması için hazırlıkların yapılması kararlaştırılmıştır.

8) Felsefe grubu derslerine girecek öğretmen atamalarının yapılmaması ya da çok az sayıda yapılmasının önemli bir sorun oluşturduğu, yığılan işsiz felsefecilerin haksızlığa maruz kaldığı tespit edilmiş, bu durumun kamuoyunda tartışılması ve MEB nezdinde girişimlerde bulunulması amacıyla öğrenciler, mezunlar, ilgili meslek örgütleri ve ataması yapılmayan öğretmen gruplarıyla görüşmeler yapılması kararlaştırılmıştır.

9) IV. Felsefe Öğretmenleri Kongresi’nin Felsefeciler Derneği İzmir Şubesi’nin organizatörlüğünde 2011 Nisan-Mayıs aylarında İzmir’de toplanması kararlaştırılmıştır.

HUKUKÇULARIN MESLEK ETİKLERİ ULUSLAR ARASI SEMPOZYUMU:

2010-06-30T01:45:00.000-07:00

HUKUKÇULARIN MESLEK ETİKLERİ ULUSLAR ARASI SEMPOZYUMU:

Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa ve Türkiye’de Karşılaşılan Problemler

29-30 Haziran 2010

Ankara Barosu İnsan Hakları Merkezi ile Türkiye Felsefe Kurumu Hukuk Felsefesi (IVR) Birimi İşbirliğiyle Hazırlanan Program

29 Haziran
10:00 Açış Konuşmaları
Kemal Akkurt-Ankara Barosu İnsan Hakları Kurulu Başkanı
Vedat Ahsen Çoşar –Türkiye Barolar Birliği Başkanı
Prof.Dr. Ioanna Kuçuradi (Maltepe Universitesi)
Prof.Dr. Yasutomo Morigiwa (Nagoya Universitesi)

10:45 Türkiye ve Avrupa’da Hakimlik Mesleğiyle İlgili Günümüzde Karşılaşılan Problemler
Oturum Başkanı: Prof.Dr.Ülker Gürkan(başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi)
Prof.Dr. Abdullah Dinçkol (İstanbul Yeniyüzyıl Üniversitesi)
Barbara Krix ( Landesgericht Itzehoe-Önceki Başkan Yardımcısı/ Almanya)
E.Ülker Tarhan (Yargıtay Tetkik Hakimi/YARSAV Başkanı)
Zerrin Togay (Aile Mahkemesi Hakimi)

12:00-12:30 Tartışma

14:00 İkinci Oturum- Hukuk Devletinde Avukatın Rolü: Guantanamo Örneği
Oturum Başkanı Prof.Dr Ioanna Kuçuradi
Prof.Dr. David Luban (Georgetown Universitesi)
Prof.Dr. W. Bradley Wendel (Cornell Universitesi)

15:30 Kahve Arası
16: 00 Üçüncü Oturum-Türkiye’de Avukatlık Mesleğiyle İlgili Günümüzde Karşılaşılan Problemler
Oturum Başkanı: Prof.Dr. Cahit Can (Ankara Üniversitesi Emekli Öğretim Üyesi)
Avukat Sami Kahraman (Ankara Barosu Eski Genel Sekreteri)
Prof.Dr. Ahmet Ulvi Türkbağ (Galatasaray Üniversitesi)
Yard.Doç.Dr. Ahmet Haluk Atalay (Eskişehir Universitesi)
Avukat Özcan Çine (Türkiye Barolar Birliği)

30 Haziran
10: 00 Dördüncü Oturum- Avrupa’da Avukatlık Mesleğiyle İlgili Günümüzde Karşılaşılan Problemler
Oturum Başkanı: Prof.Dr. Betül Çotuksöken
Claudia Seibel (Avukat-Almanya)
Carl Bevernage (Avukat-Belçika)

11:30-12:00 Tartışma

14.00 Beşinci Oturum: Tonda Motor Davası
Moderator: Prof.Dr. Yasutomo Morigiwa

16:00-16:15 Ara
16:15 Kapanış Oturumu
Yöneten: Prof.Dr. Sevgi İyi
Katılımcılar: Kemal Akkurt, Ahmet Haluk Atalay, Carl Bevernage, Betül Çotuksöken, Yusuf Çotuksöken, Abdullah Dinçkol, Ozan Ergül, Barbara Krix, Ioanna Kuçuradi, David Luban, Merih Öden, Claudia Seibel, Harun Tepe Ahmet Ulvi Türkbağ, Gülriz Uygur, W.Bradley Wendel.

3. Felsefe Öğretmenleri Kongresi

2010-05-20T00:43:00.000-07:00

III. FELSEFE ÖĞRETMENLERİ KONGRESİ
(22-23 Mayıs 2010 – Mersin)

22 Mayıs 2010 Cumartesi
Saat: 9.45 ...... Açılış Konuşması

Saat: 10.00 ...... I. Oturum – Felsefenin Gündemi – I
Oturum Başkanı: Yard. Doç. Dr. Çetin Türkyılmaz (Hacettepe Üniversitesi Felsefe Bölümü)

Felsefe Eğitiminde Müfredat Sorunları
Prof. Dr. Adnan GÜMÜŞ ( Çukurova Üniversitesi Felsefe Grubu Öğretmenliği Bölümü Başkanı)

Etikte Akıl-Duygu İkilemi Sorunları
Doç. Dr. Yavuz ADUGİT (Kocaeli Üniversitesi Felsefe Bölümü)

Eleştirel Düşünme
Doç. Dr. Taşkıner KETENCİ (Mersin Üniversitesi Felsefe Bölümü)

Saat: 13.00 – 14.00 ...... Yemek Arası

Saat 14. 00 .... II. Oturum – Felsefenin Gündemi – II
Oturum Başkanı: Doç. Dr. Yavuz ADUGİT (Kocaeli Üniversitesi Felsefe Bölümü)

Sürekli ve Güncel Felsefe
Doç.Dr. Çetin VEYSAL (Mersin Üniversitesi Felsefe Bölümü)

Türkiye’de Felsefe: Gelenek ve Gelecek Arasında Bazı Arayışlar
Yard. Doç. Dr. Mustafa GÜNAY (Çukurova Üniversitesi Felsefe Grubu Öğretmenliği Bölümü)

Felsefe-İlahiyyat Çatışmasının Köktenci Sorgusu
Yard. Doç. Dr. Eyüp ERDOĞAN (Mersin Üniversitesi Felsefe Bölümü)

23 Mayıs 2010 Pazar

Saat: 10.00 – 11. 45 ...... I. Oturum – Felsefe Programı

Saat: 11.45 – 12. 00 ....... Çay Arası

Saat: 12.00 – 13. 00 ..... II. Oturum – Sosyoloji Programı

Saat: 13.00 – 14.00 ...... Yemek Arası

Saat: 14.00 – 15.00 ...... III. Oturum – Psikoloji Programı

Saat: 15.00 – 16.00 ...... IV. Oturum – Mantık Programı

Saat: 16.00 – 16.15 ...... Çay arası

Saat: 16.15 – 17.15 ...... V. Oturum – Düşünme Eğitimi

Saat: 17.15 – 18.15 ...... VI. Oturum – Sonuçlar

YER: Suphi Öner Öğretmenevi / MERSİN

İzmir'de Karikatür ve Felsefe Günleri

2009-12-21T03:59:00.000-08:00

İzmir'de yapılacak ilginç bir etkinlik...İzmir'deki arkadaşlar katılır ve bizlerle paylaşırlarsa memnun oluruz....

Dünya Felsefe Günü

2009-11-19T03:02:00.000-08:00

Dünya Felsefe Gününüz kutlu olsun...

2009 Mersin Felsefe Günleri

2009-11-17T00:51:00.000-08:00

2009 MERSİN FELSEFE GÜNLERİ

FELSEFE VE SİYASET

PROGRAM

(Felsefe Günleri proramının oturumları içel Sanat Kulübü Nevit Kodallı salonunda gerçekleştirilecektir.)

20.11.2009 CUMA
17.30 Açılış konuşmaları ; Makbule ATADAN-Mersin Felsefeciler Derneği
Teoman SUNGUR-İçel sanat Kulübü Başkanı

OTURUM- FELSEFE VE SİYASET
Açılış konuşması;Prof. Dr. Berika İPEKBAYRAK

Oturum başk.- Prof.Dr. Sara ÇELİK
Katılımcılar - Doç.Dr.Kamuran GÖDELEK
Doç.Dr. Taşkıner KETENCİ

19.30---YEMEK- İçel sanat Kulübü lokali

21.11.2009 CUMARTESİ
11.00 1. oturum;
Oturum başk.Yard. Doç.Dr. Erdem ÇİFÇİ
Katılımcılar- Prof. Dr. Adnan GÜMÜŞ
Prof. Dr. Sara ÇELİK
Yard. Doç.Dr. Mustafa GÜNAY

12.30 YEMEK--- İ.S.K. Lokali

14.00- 2. Oturum
Oturum Bşk.-Yard.Doç.Dr. Zehragül AŞKIN
Katılımcılar- Prof. Dr. Harun TEPE
Doç. Dr. Çetin VEYSAL
Yard.Doç.Dr.Eyüp ERDOĞAN

Kapanış konuşması: Erol TÜREDİ- Felsefeciler Derneği Başkanı

2009 Mersin Felsefe Günleri Mersin Felsefeciler Derneği ile İçel Sanat Kulübü ortak etkinliğidir.

Foça'da Sempozyum

2009-09-07T05:00:00.000-07:00

MANTIK, MATEMATİK ve FELSEFE
VII. ULUSAL SEMPOZYUMU
Toplum, Bilim, Teknoloji ve Etik Değerler

08-11 EYLÜL 2009
FOÇA-İZMİR

PROGRAM

08.EYLÜL.2009 SALI
08:30-10:00 Kayıt
10:00-10:30 Açılış Konuşması
Prof.Dr. Ahmet ÖZOK (İstanbul Kültür Üniversitesi)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Çetin BOLCAL
10:30-10:50 Teknolojide Görünen İnsan
Prof.Dr.Ahmet İNAM (Orta Doğu Teknik Üniversitesi)

10:50-11:10 Dinsel Etik, Bilimsel Etik
Prof.Dr.Esat Rennan PEKÜNLÜ (Ege Üniversitesi)

11:10-11:30 Biyoteknolojinin Sunduğu Olanaklar, Etik Kutuplaşmalar ve Gelecek
Prof.Dr.Hayriye ERBAŞ (Ankara Üniversitesi)

11:30-11:50 ÇAY ARASI

Oturum Başkanı: Prof. Dr. Ahmet İNAM

11:50-12:10 Ahlaki Çoklukta Doğru Eylem Tabiatını Araştırmak
Prof.Dr.Gönül BALKIR (Kocaeli Üniversitesi)

12:10-12:30 İnanç, Bilim ve Eğitim
Prof.Dr.Timur KARAÇAY (Başkent Üniversitesi)

12:30-12:50 Etik Değerlerin Kaynağı Bağlamında Tanrı-Ahlak İlişkisi ve ‘Teistik Subjektivizm’ Sorunu
Yard.Doç.Dr.Ferhat AKDEMİR (Sinop Üniversitesi)

12:50-13:50 YEMEK ARASI

Oturum Başkanı: Prof. Dr. Hayriye ERBAŞ

13:50-14:10 Klasik ve Modern Dönemlerde Bilgi/İktidar İlişkisi
Prof.Dr.Veli URHAN (Gazi Üniversitesi)

14:10-14:30 Modern Toplumlarda Etik Değerlere Sistem Yaklaşımı
Yard.Doç.Dr.Yunus YOLDAŞ (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi)
Öğr.Gör. Özlem Becerik YOLDAŞ (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi)

14:30-14:50 Bilim Tarihi Ne Söyler?
Doç.Dr.Hüseyin Gazi TOPDEMİR (Ankara Üniversitesi)

14:50-15:10 Bir İnsan Araştırması Olarak Etik
Şener AKSU (Kocaeli Üniversitesi)

15:10-15:30 ÇAY ARASI

Oturum Başkanı: Prof. Dr. Gönül BALKIR

15:30-15:50 Matematik ve Korku
Doç.Dr.Ünal UFUKTEPE (İzmir Ekonomi Üniversitesi)

15:50-16:10 Mühendislik Disiplininde Etik Değerler
Yard.Doç.Dr.Özlem ÜNVERDİ (Yıldız Teknik Üniversitesi),
Aydın ÜNVERDİ

16:10-16:30 Postmodern Toplumda Etik Değerler: Aşınma mı Yeni Bir Anlayış mı?
Araş.Gör. İbrahim YÜCEDAĞ (Mardin Artuklu Üniversitesi)

09.EYLÜL.2009 ÇARŞAMBA

Oturum Başkanı: . Prof.Dr. Timur KARAÇAY

10:00-10:20 İnancın Saydamlığı ve Kurumsal Değer Yargıları
Araş.Gör.Dr.Süleyman AYDIN (İnönü Üniversitesi),
Araş.Gör.Aysun ÇETİN (Hacettepe Üniversitesi)

10:20-10:40 Akademik Bağnazlık, Doğruluk Sevgisi ve Sağlık
Yard.Doç.Dr.Zekeriya ÇALIŞKAN (İnönü Üniversitesi)

10:40-11:00 Türkiye’de Bilim Sahteciliği
Dr.Tansu KÜÇÜKÖNCÜ

11:00-11:20 Ahlaki Salınmışlık: Din Felsefesi mi, Din Fenomenolojisi mi?
Yard.Doç.Dr.Hamdi ONAY (İnönü Üniversitesi)

11:20-11:40 ÇAY ARASI
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Veli URHAN

11:40-12:00 Günümüz Toplumunda Bilim, Teknoloji, Sanat Üçgeni Arasında Sanat ve Sanatçının Etik
Problemleri
Öğr.Gör.Leyla YILDIRIM (Dokuz Eylül Üniversitesi)
Araş.Gör.Fırat NEZİROĞLU (Dokuz Eylül Üniversitesi)

12:00-12:20 Toplum-Bilim İlişkisinde Bilgi ve Değer Sorunu
Araş.Gör.Güncel ÖNKAL (Orta Doğu Teknik Üniversitesi)

12:20-12:40 Etik ve Estetik
Mevlüt GÜLVEREN (Ege Üniversitesi)

12:40-13:00 Yaşamda Sanatın Gerekliliği
Merih AKÇAM
Araş.Gör.Ayşegül YELKENCİ (İstanbul Kültür Üniversitesi)

13:00-14:00 YEMEK ARASI
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Hüseyin Gazi TOPDEMİR

14:00-14:20 Toplum Değerlerini Belirlemede Etkin Bir Yöntem
Prof.Dr.Osman DEMİRCAN (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi)
Prof.Dr. Ali AKDEMİR (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi)

14:20-14:40 Teknolojide Ahlak Arayışı:Gelecek Yüzyılın Temel Problemi
Araş.Gör.Murat ERTEN (Ankara Üniversitesi)

14:40-15:00 Teknoloji, Toplum, Gerçeklik ve İnsani Olan
Gözde DEDEOĞLU (İzmir Ekonomi Üniversitesi)

15:00-15:20 Teknolojik Ürünlerin Kullanımının Farklı Toplumlardaki Etik Değerler Üzerine Etkisi
Duygu TEMEL (Gülizar Zeki Obdan Lisesi)

15:20-15:40 ÇAY ARASI
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Osman DEMİRCAN

15:40-16:00 Karşılıklı Yardımlaşma-Anarşist Ahlak
Prof.Dr.Esat Rennan PEKÜNLÜ (Ege Üniversitesi)

16:00-16:20 Bilim-Kapitalizm İlişkisi ve Bilimin Dönüşmesi
Araş.Gör.Kazım Tolga GÜREL (Selçuk Üniversitesi)

16:20-16:40 Ekolojik Anarşizm ve Toplumsal Özgürleştirici Bir Araç Olarak Teknolojinin Ahlakiliği:
Murray Bookchin
Araş.Gör.Kemal BAKIR (Atatürk Üniversitesi)

10.EYLÜL.2009 PERŞEMBE
Oturum Başkanı: . Prof.Dr. Esat Rennan PEKÜNLÜ
10:00-10:20 Nermi Uygur Düşüncesinde Toplum, Bilim ve Teknoloji
Nurgül KARABAĞ,
Haluk ERDEM

10:20-10:40 Sapere Aude:Yüreklice Düşünen Bir Bilgin, GALİLEO
Seval YİNİLMEZ (Ankara Üniversitesi)

10:40-11:00 Ölümünün 30. Yılında PARSONS'I Hatırlamak
Yard.Doç.Dr.Diren ÇAKMAK (Hitit Üniversitesi)

11:00-11:20 Toplumların Bilim Kültürünün Oluşmasında Planetaryumlar(Gökevleri), Gözlemevleri
ve Bilim Merkezlerinin Rolü
Prof.Dr.Hüseyin KALKAN (Ondokuz Mayıs Üniversitesi)
Araş.Gör.Cumhur TÜRK (Ondokuz Mayıs Üniversitesi)
Merve ALEMDAR (Ondokuz Mayıs Üniversitesi)

11:20-11:40 ÇAY ARASI
Oturum Başkanı: Doç. Dr. Ünal UFUKTEPE

11:40-12:00 Bilim Eğitiminde Bilim, Teknoloji ve Toplum Yaklaşımı
Yard.Doç.Dr.Zeki APAYDIN (Ondokuz Mayıs Üniversitesi)

12:00-12:20 Modern Düşüncede Bilim, Teknoloji ve Etik İlişkisi
Prof.Dr.Cengiz ÇAKMAK (İstanbul Üniversitesi)

12:20-12:40 Modern Bilime Yönelik Postmodern Eleştiriler ve Etik Değeri
Yard.Doç.Dr. Hasan AYDIN (Ondokuz Mayıs Üniversitesi)

12:40-13:00 Ortaçağ Batı Düşüncesinin İnsanın Özgürlüğünü Kısıtlamasına Tepki Olarak Ortaya
Çıkan Modern Düşüncede İnsanın Özgürlüğü
Öğr.Gör.Ayşegül DOĞRUCAN (Uşak Üniversitesi)

13:00-14:00 YEMEK ARASI

Oturum Başkanı: Prof. Dr. Cengiz ÇAKMAK

14:00-14:20 Etik Değerlerin Bilimin Gelişmesi ve Uygulamasındaki Önemi
Yard.Doç.Dr.Şükran SEVİMLİ (Yüzüncü Yıl Üniversitesi)

14:20-14:40 Biyoteknoloji ve Etik
Dr. Aysel KEKİLLİOĞLU (Kırıkkale Üniversitesi)

14:40-15:00 Bilimsel Araştırma Yöntemlerinde Temel Dönüşümler:Parametrik Olmayan Yöntemler
ve Etik
Yard.Doç.Dr.Doğan YILDIZ (Yıldız Teknik Üniversitesi)
Yard.Doç.Dr.Atıf Ahmet EVREN (Yıldız Teknik Üniversitesi)

15:00-15:20 Eğitim Programlarımızda Bilim ve İş Etiğinin Yeri
Dr.Şükran GÖLBAŞI (İstanbul Kültür Üniversitesi)

15:20-15:40 ÇAY ARASI

Oturum Başkanı: Prof. Dr. Ahmet ÖZOK

15:40-16:00 Teknoloji Üzerine İki Kuramsal Tartışma: Belirlenimci / Özcü ve Eleştirel Teknoloji
Kuramları
Eray YAĞANAK (Orta Doğu Teknik Üniversitesi)

16:00-16:20 İş Dünyasında Rekabet İçin Yeni Bir Slogan: Etiksel Üstünlük İle Fark
Araş.Gör.Serkan ALTUNTAŞ (Bayburt Üniversitesi)

16:20-17:00 Açık Oturum

11.EYLÜL.2009 CUMA

10:00- KÜLTÜR GEZİSİ

Avrupa Düşüncesinin Yıkımı

2009-07-14T00:50:00.000-07:00

Tarihe ve düşünce tarihine tanıklık eden bir başka yazı:

AVRUPA DÜŞÜNCESİNİN YIKIMI
Ahmet Cemal

Bir zamanlar İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde de dersler vermiş olan tanınmış filoloji uzmanı Prof. Dr. Erich Auerbach (1892-1957) “Dünya Edebiyatının Filolojisi” başlıklı denemesinde geleneksel filolojinin çöküş belirtilerini, üretken bir Avrupa düşüncesinin de yıkıma sürüklenmesi diye nitelendirir. Batı edebiyatında gerçekliğin betimlenmesini ve bu edebiyatın üslup kökenlerini konu alan “Mimesis” adlı eseriyle dünya çapında ün kazanmış olan Auerbach, işin kolayına kaçmaktan yana bir tekdüzeleştirme çabası sonucu ortaya yapay bir ortak edebiyatın çıkarılmaya çalışılmasını, Avrupa düşüncesinin kendi yaşam kaynaklarından uzaklaşması sayar. Prof. Auerbach’a göre bu kaynakları oluşturan öğe, tek tek ulusların kendilerine özgü farklılıklarıdır.Bu farklılıkların olabildiğince giderilmesi, yerlerine zorlama ortaklıkların geçirilmesi hedefine yönelik çabalar, yazara göre “hiçbir şeyle giderilemeyecek bir yoksullaşmadan” başka bir sonuç doğuramaz. Auerbach, bu bağlamda şöyle der: “Daha şimdiden, kaynağını tarih bilincinden yoksun bir eğitimde bulan böyle bir yoksullaşmanın tehdidi altındayız. Bugün ne olmuşsak, bunu tarihimizin akışı boyunca olduk. Bu nedenle varlığımızı ancak bu tarihsel akış içerisinde kalmayı sürdürebildiğimiz takdirde geliştirebiliriz; bu durumu belleklere unutulması olanaksız biçimde yerleştirmek, zamanımızın dünya filologlarının görevidir…”

Auerbach’ın burada sözünü ettiği kültürel farklılıklar, sonuçta toplumları bağnaz tutumlara sürükleyebilecek tek boyutlu düşünceler değildir; vurgulanan gerçek, çeşitli renklerden oluşma bir tablonun tek bir tablo niteliğini koruyabilmesi için tek tek renkleri yadsımanın gerekli olmadığıdır. Belki de durum, tam tersinedir ve tablo, tablo olma niteliğini asıl renkleri yadsındığında yitirmeye başlayacaktır.

Stefan Zweig, benzer düşünceleri “Tarihel Gelişimi İçinde Avrupa Düşüncesi” başlıklı ünlü denemesinde savunurken şöyle der: “Uluslara gelince, onlar da yalnızca kolektif bireyler değil midirler? Bu nedenle uluslar da bu ikili eğilimin, yani bir yandan bireyselliklerini, kültürel kimliklerini ulusal düzeyde vurgulamak, öte yandan da aşılanmak ve kendi zenginliklerini başka uluslara aşılamak amacıyla sürekli olarak uluslarüstü toplulukları aramak eğilimin egemenliği altındadırlar…” Zweig’ın burada sözünü ettiği uluslarüstü topluluk, ortak Avrupa düşüncesinin ürünü olarak ortaya çıkacak topluluktur. Bu topluluk bir yandan bir ortak değerler bilincini geliştirirken bu değerlerin ancak yukarıdaki alıntıda sözü edilen “kolektif bireylik” korunabildiği sürece ayakta kalabileceğini bir an bile unutmayacaktır.

Günümüz Avrupa’sına gelince; ekonomik ağırlıklı bir ortaklığın tinsel düzeyde özlenen bir ortak Avrupa’yı da yaratmaya yeteceğine inanılması, Amerikan kaynaklı bir tüketim toplumu modelinin üniformasını giyen ulusların düşünce düzeyinde de birbirlerine yaklaşabileceklerinin, hatta kaynaşabileceklerinin sanılması, böyle bir üniformanın gerekliliğine gittikçe daha yoğun düzeyde inanç beslenmesi sonucu bu uniformayı giymek istemeyenlerin dışlanması ya da görmezlikten gelinmesi, sonuçta ortaya “Avrupalı” olmayı neredeyse “insan” olmaya yeğleyen birtakım yaratıkların ve bu yaratıklardan oluşma bir toplumun çıkmasına neden olmuştur. Bu yaratıklar için bir zamanlar belki de Avrupa henüz en kanlı sayfalarını yazarken Montaigne’ler, Erasmus’lar, Bacon’lar, Thomas Morus’lar tarafından temelleri onca güçlükle atılmış insanlık idealleri, görkemli konferans salonlarının süsüdür: Aynı salonlarda gerçekte yaşanan ise şimdi Bosna-Hersek topraklarının kanlı gübresini oluşturan bir düşünce masturbasyonundan başka bir şey değildir. Sözü edilen yaratıkların belki de tek acınası yanları ise Gorajde mezarlarının gerçekte tarih boyunca Avrupa’yı insanlara yaraşır bir Avrupa olarak var etmeye çalışmış bütün ideallerin ve değerlerin mezarları olduğunu göremeyişleridir…

Körfez harekatı sırasında petrol kaynaklarından yoksun kalmamak kaygusuyla Irak’a yağan bombalara alkış tutan Avrupa, şimdi kendi göbeğinde kan gölüne dönmüş bir ülkenin trajedisine, o ülkenin kendisine sağlayabileceği hiçbir parasal yarar bulunmadığı için seyirci kalabilmektedir. Avrupa tablosu bütün renklerini giderek yitirirken Zweig’ın sözünü ettiği kolektif kimlik, yerini hızla kanlı bir suç ortaklığına bırakırken insanların değil, fakat bir zamanlarki insan soyunun yozlaşmış kalıntılarının çoğunlukta olduğu bir Avrupa Birliği, artık yalnızca dünya petrolü tehlikeye girdiğinde anında harekete geçecek kadar onurunu yitirmiş bir örgütün, Birleşmiş Milletler’in şemsiyesi altında ölüm dansını yapmaktadır.

Gorajde, artık hiçbir Schinler’in hafifletemeyeceği bir büyük utancın adıdır ve bundan böyle ortak bir Avrupa’ya en yakışacak bayrak, minik gülümsemeleri bitmeden dudaklarında donmuş, ölü Gorajde çocuklarının kırmızı bir beze çıkarılmış grup fotoğraflarıdır…

Kaynak: 21.04.1994, Cumhuriyet, Odak Noktası köşesi.

2009-07-14T00:47:00.000-07:00

Tarihe tanıklık eden bir yazı, yıllar öncesinden...

BATININ YENİ ÇÖKÜŞÜ
Ahmet Cemal

Saraybosna’da görevli bir sanat uzmanının deyişiyle, kültürel varlıklarının yüzde doksanını yaşadığı savaşta yitiren Bosna-Hersek’te olup bitenler, Batı’nın insani değerler sisteminin bütünüyle çöküşünün kesin göstergesidir. Bu sistemin çatısı altında yer alanlar, Batı’nın özellikle İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana, her fırsattan yararlanarak ve her ortamda en hararetli savunuculuğunu yaptığı, kendine temel aldığını söylediği değerlerdir. Örneğin 1945 yılında, müttefiklerin Almanya’da ilerlemeleriyle birlikte gün ışığına çıkan toplama kampları, daha doğrusu ölüm kampları faciasına ilişkin belgesel filmler, daha onyıllar boyunca ve Batı tarafından, bir ibret dersi niteliğiyle gösterilmiş, Nürnberg’teki yargılamalar sırasında bunların hesabı sorulmuştur.

İkinci büyük savaşın bitiminden neredeyse yarım yüzyıl sonra, gerek ölüm kamplarının, gerekse toplu öldürmelerin Avrupa’nın ortalık yerinde yinelenmesi karşısında aynı Batı’nın tepkileri ise, az sayıda ilaç ve yiyecek kolileriyle, Bosna-Hersek’e gönderilen, fakat kuşatma altındaki kentlerin ahalisini açlıktan kurtaracak gücü sergileyemeyen Birleşmiş Milletler güçleriyle, yine Bosna-Hersek göklerindeki göstermelik devriye uçuşlarıyla sınırlı kalmıştır. İç savaşın başlangıcından bu yana -elbette savaşın çok uzağındaki sıcacık, lüks mekanlarda olmak üzere- düzenlenen sayısız toplantı, Avrupa çapında bir eylemi karar altına almaya yetmemiştir. Bu eylemsizliğin nedeni ise, hiçbir tartışmayı gerekli kılmayacak kadar açıktır: Batı’nın Bosna-Hersek’teki savaşı durdurmakta –kendince!- hiçbir parasal yararı yoktur. İnsani değerleri ise aynı Batı, gündeminden çoktan çıkarmıştır. Bugünün Batı’sı ya da Avrupa’sı için tek insani değer, kendi insanlarının asla çiğnenmemesi, karşı çıkılmaması gereken değerleridir. Bunun dışındakiler ise, ancak parasal yapı taşımları koşuluyla değer sıfatını taşıyabilecek değerlerdir.

Bu nedenledir ki Batı, Irak’ın Kuveyt’i ilhakı karşısında rekor sayılabilecek kısalıkta bir süre içerisinde eyleme geçebilmiştir: Ortadoğu’daki petrol kaynaklarının üzerinde birikebilecek kara bulutların en ufağı bile, Batı’nın çoktandır alıştığı rahat yaşamı ciddi biçimde tehlikeye sokabileceği için. Bosna-Hersek’te ise Batı’nın bu türden bir tehlikeyle karşılaşması söz konusu değildir. Bu durumda günümüzün Batılısı, televizyon ekranlarından Bosna-Hersek’te olup bitenlere ilişkin en korkunç sahneler yansıtıldığında bile, kendi devletinin oralara gönderdiği birkaç ilaç ve yiyecek kolisiyle vicdanının sesini susturmuş olarak bunları izleyebilmekte, dahası, bu çerçeveyi aşabilecek bir eylemi de kendi rahatı açısından tedirgin edici bulmaktadır. Batı, Erasmus’dan ve Montaigne’den Stefan Zweig’a, Romain Roland’a ve Albert Camus’ye uzanan bir hümanizma çizgisine karşı çoktan ihanetlerin en büyüğü içindedir. Burada sözünü ettiğimiz Batı, kendi topraklarında insanlar yakılırken başka toplumlara insan hakları dersleri verebilen, kendi sınırlarında vize kurumu aracılığıyla, dolayısıyla devlet eliyle ırkçılık güdülürken, hala ırkçılığa karşı çıktığını söyleyebilen, kendi başkentlerindeki elçiliklere düzenlenen saldırıların değil, o elçilikleri savunma eylemlerinin hesabını sorabilen, insan olmanın en temel nitelikteki ahlaki değerlerini bile çoktan yitirmiş bir bütündür.

Bundan böyle Türki’ye düşen ise, böyle bir Batı karşısında, Batı’nın hangi değerlerine yakınlık göstereceğini çok, ama çok iyi düşünmektir. Bu arada eğer gerçekten değer niteliğini taşıyan kimi değerlerin benimsenmesi aynı zamanda Batı’nın o değerlere ihanet etmesi eylemini paylaşmak anlamını taşıyacaksa, Türkiye’ye düşen, buradaki ayrımı çok iyi gözetmektir. Batılılaşma, ülkemiz bakımından asla Batı’nın değerler sistemine yönelik ihanetleri de benimsemekle eşanlamlı olamaz, olmamalıdır. Bilindiği gibi, çok dikkatle kullanılması gereken, bu dikkat gösterilmediği takdirde bağnaz bir Batı düşmanlığı anlamını kazanabilecek bir kavram vardır: Kültür emperyalizmi. Kanımca bu kavramı bir de ele aldığımız bağlamda irdelemek, aydınlatıcı olabilir. Yanlış olan, bir önyargının etkisiyle, Batı ile kültürel ilişkiler kurulmasına toptan karşı çıkmaktır. Gelgelelim bir devlet, vatandaşlarına – o da belki!- topraklarına girme izni vermek için konsolosluk kapılarında en onur kırıcı davranışları layık gören ülkelerin bu tutumlarını, o ülkede resmi kültürel ilişkiler kurma ya da var olan ilişkileri gözden geçirme bağlamında önemsemiyorsa, kendini gerçekten bir tür emperyalizme de açmış demektir. Çünkü vizeli kültür’ün gerçek adı, resmi ırkçılık’tan başka bir şey değildir.

Bir yandan Bosna-Hersek’te yaşananlar ve bunlar karşısında Avrupa’nın o kan çanağına dönmüş umursamazlığı, öte yandan kendi ülkemizdeki konsoloslukların önünde, ellerinde tapularıyla ve o konsolosluğun ülkesi bakımından zararsız olduklarını göstermeye yarayan başkaca belgeleriyle bekleyenlerin durumları her gün gözümüzün önündeyken Batı üzerinde daha titiz düşünmek, Batı’nın gerçek değerlerinden uzaklaşmak değil, fakat ancak o değerleri Batı’ya rağmen savunmak anlamını taşıyabilir…

Kaynak: 11.11.1993, Cumhuriyet

2009-07-09T06:40:00.000-07:00

BEŞİNCİ BALKAN ÜLKELERİ FELSEFE SEMİNERİ

Beşinci Balkan Ülkeleri Felsefe Semineri 13-15 Temmuz 2009 tarihlerinde, T.C. Maltepe Üniversitesi İnsan Hakları Araştırma ve Uygulama Merkezi ile üniversitemizin Felsefe Bölümü ve Türkiye Felsefe Kurumu’nun işbirliğiyle, İstanbul Marma Kongre Merkezi’nde (Maltepe Üniversitesi, Marmara Eğitim Köyü, Maltepe – İstanbul) yapılacaktır. Seminerin genel konusu “Güneydoğu Avrupa’da Kimlikler Sorunu ve İnsan Hakları” dır.

Balkan ülkelerinden seminere katılacak olan konuşmacılar arasında Dimitar Denkov (Bulgaristan), Ivan Kaltchev (Bulgaristan), Gueorgui Radulov (Bulgaristan), Stanislava Pircheva (Bulgaristan), Petru Bejan (Romanya), Mircea Dumitru (Romanya), Dean Komel (Slovenya), Mislav Kukoc (Hırvatistan), Pavo Barisic (Hırvatistan), Stavroula Tsinorema (Yunanistan), Myrto Dragona-Monachou (Yunanistan), Demetra Sfendoni-Mentzou (Yunanistan), Bardhyl Cipi (Arnavutluk) bulunmaktadır.

Açılışında Uluslararası Felsefe Kuruluşları Federasyonu Başkanı William L. McBride’ın da bir konuşma yapacağı seminere, Türkiye’den Kemal Köymen, Gürcan Türkoğlu, Betül Çotuksöken, İoanna Kuçuradi, Peyami Çelikcan, İlber Ortaylı, Harun Tepe, Ahmet Ulvi Türkbağ, Zerrin Tandoğan, Sevgi İyi, Mustafa Günay, Haluk Erdem, Ali Taşkın, Hatice Nur Erkızan, Şükran Soner, Yücel Kayıran katılacaklardır.

Seminerin ilk dört oturumunda çalışma dili İngilizce, son oturumunda ise çalışma dili Türkçe olacaktır.

13-15 Temmuz 2009 tarihleri arasında sabah 08.30’da Kadıköy Haldun Taner Sahnesi önünden, 09.00’da Bostancı Deniz Otobüsü İskelesi önünden Marmara Eğitim Köyüne otobüs kalkacaktır.

Beşinci Balkan Ülkeleri felsefe semineri programı

2009-07-09T06:37:00.000-07:00

BEŞİNCİ BALKAN ÜLKELERİ FELSEFE SEMİNERİ
FIFTH BALKAN COUNTRIES SEMINAR OF PHILOSOPHY
İstanbul Marma Kongre Merkezi/İstanbul Marma Congress Center
13-15 Temmuz/July 2009

“Güneydoğu Avrupa’da Kimlikler Sorunu ve İnsan Hakları/ The Problem of Identities in South-Eastern Europe and Human Rights”

13 Temmuz/July 2009

10.00-12.00 Açılış/Inauguration

Başkan/Chair: Betül Çotuksöken, T.C. Maltepe Üniversitesi Rektör Yardımcısı,
Türkiye Felsefe Kurumu Başkan Yardımcısı/Vice-Rector of Maltepe University,
Vice-President of the Philosophical Society of Turkey
· Kemal Köymen, T.C. Maltepe Üniversitesi Rektörü/Rector of Maltepe University
· William L. McBride, Uluslararası Felsefe Kuruluşları Federasyonu Başkanı/President of
the International Federation of Philosophical Societies
· Gürcan Türkoğlu, Büyükelçi, UNESCO Türkiye Daimi Temsilcisi/Ambassador,
Permanent Delegate of Turkey to UNESCO
· İoanna Kuçuradi, T.C. Maltepe Üniversitesi, İnsan Hakları Araştırma ve Uygulama
Merkezi Müdürü, UNESCO Felsefe ve İnsan Hakları Kürsüsü Başkanı, Türkiye
Felsefe Kurumu Başkanı/Director of the Centre for Research and Application of
Human Rights of Maltepe University, UNESCO Chair in Philosophy and Human
Rights, President of the Philosophical Society of Turkey

12.00-14.00 Yemek Arası/Lunch Break

14.00-17.30 Birinci Oturum/First Session

Başkan/Chair: Peyami Çelikcan, T.C.Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı/
Dean of Maltepe University Faculty of Communication
· Dimitar Denkov: “The External Picture of the Nation and the Hidden Identity”/
“Ulusun Dış İmgesi ve Saklı Kimlik”
· Ivan Kaltchev: “Coexistence as a System in the Everyday Life of Christians and
Muslims in Bulgaria”/“Bulgaristan’da Hristiyanların ve Müslümanların Günlük
Yaşamında Bir Sistem Olarak Birlikte Varolma”

Ara/Break

· Gueorgui Radulov: “Historical Aspects of the Macedonian Minorities in the Balkans
Today”/“Günümüz Balkanlarında Makedonya Azınlıklarının Tarihsel Görünümleri”
· Stanislava Pircheva: “Identity Problems and Human Rights in the Bulgarian National
Radio”/“Bulgar Ulusal Radyosunda Kimlik Sorunları ve İnsan Hakları”

14 Temmuz/July 2009

10.00-12.30 İkinci Oturum/Second Session

Başkan/Chair:

· Petru Bejan: “On Tolerance and Hospitality in South-Eastern Europe”/“Güney-Doğu
Avrupa’da Hoşgörü ve Konukseverlik Üzerine”
· Dean Komel: “Interculturality as the Culture of Dialogue”/“Dialog Kültürü Olarak
Kültürlerarasılık”

Ara/Break

· Mislav Kukoc: “Croatian Identity and Multiculturality of the Mediterranean in the Age
of Globalization”/“Küreselleşme Çağında Akdenizin Çokkültürlülüğü ve Hırvat
Kimliği”
· Pavo Barisic: “Globalization, Human Rights and Democracy”/“Küreselleşme, İnsan
Hakları ve Demokrasi”

12.30-14.30 Yemek Arası/Lunch Break

14.30-17.30 Üçüncü Oturum/Third Session

Başkan/Chair:

· Betül Çotuksöken: “The Concept of Identity: An Anthropontological Approach”/
“Kimlik Kavramına Antropontolojik Bir Yaklaşım”
· İlber Ortaylı: “The Problem of Identity in the Balkans”/“Balkanlarda Kimlik”
· Harun Tepe: “Nationalism, Patriotism and Human Rights”/“Milliyetçilik, Yurtseverlik
ve İnsan Hakları”
Ara/Break

· Ahmet Ulvi Türkbağ: “The Theoretical and Social Conditions of Human Rights
Norms”/“İnsan Hakları Normlarının Kuramsal ve Toplumsal Koşulları”
· Zerrin Tandoğan: “People in Motion: Conceptual, Practical and Educational Aspects of
Cross-Cultural Human Encounters from an Anthropological Perspective”/
“İnsan Hareketliliği: Kavram, Pratik ve Eğitim Açısından Kültürlerarası İnsan
İlişkilerine Antropolojik Bir Bakış”

21.00 Muammer Ketencoğlu ve Balkan Yolculuğu-Balkanlardan Halk
Şarkıları ve Dans Havaları/Muammer Ketencoglu & Balkan Journey-Folk Songs
and Dance Tunes From The Balkans

15 Temmuz/July 2009

10.00-13.00 Dördüncü Oturum/Fourth Session

Başkan/Chair: Demetra Sfendoni-Mentzou, Selanik Aristoteles Üniversitesi Felsefe Bölümü
Başkanı/Head of the Department of Philosophy, Aristotle University of Thessaloniki
· Stavroula Tsinorema: “The Many Faces of Injustice. A Defence of the Universality of
Human Rights in the Space of Cultural Pluralism”/“Adaletsizliğin Birçok Yüzü.
Kültürel Çoğulculuk Alanında İnsan Haklarının Evrenselliğinin Savunusu”
· Myrto Dragona-Monachou: “Greekness, Hellenistic Cosmopolitanism and Human
Rights”/“Yunanlılık, Helenistik Kozmopolitlik ve İnsan Hakları”
· Bardhyl Cipi: “Human Rights and Related Problems in Albania”/“Arnavutluk’ta İnsan
Hakları ve Sorunları”

Ara/Break

· Mircea Dumitru: “Identity -Methaphysical and Political- and the Problem of Human
Rights”/ “Metafizik Kimlik, Siyasal Kimlik ve İnsan Hakları Sorunu”

· Hatice Nur Erkızan: “On Nussbaum’s Crituque of Culturalism, Relativism and
Traditionalism or A Neo-Aristotelian Challenge to Post-Modernism”/
“Nussbaum’un Kültürcülük, Relativizm ve Gelenekçilik Eleştirisi Üzerine veya
Post-Modernizme Yeni-Aristotelesci bir Meydan Okuma”

13.00-14.30 Yemek Arası/Lunch Break

14.30-17.30 Beşinci Oturum/Fifth Session

Başkan/Chair:

· Mustafa Günay-Haluk Erdem “Küreselleşme, Çokkültürlülük ve İnsan Hakları”/
“Globalization, Multiculturalism and Human Rights”
· Ali Taşkın: “Etnik-Kültürel Kimlik Hakkının Evrensel-Bireysel İnsan Haklarının Önüne
Geçirilmesi Tehlikesi”/“The Danger of Giving Priority to Ethnic-Cultural Identity
Rights over Universal-Individual Rights”

Ara/Break
· Şükran Soner: “Çokkültürlülükten Ayrımcılığa”/“From Multiculturality to
Discrimination”
· Yücel Kayıran: “İnsan Hakları ve Kimlikleri ‘Yıkım’ Kavramından Hareketle
Düşünmek”/“ToThink of Human Rights and Identities Starting from the
Concept of Distruction”
Kapanış/Closing Remarks

2009-06-02T03:51:00.000-07:00

Maltepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi

Felsefe, Psikoloji ve Sosyoloji bölümlerince düzenlenen

"İnsan - Toplum Bilimleri ve Felsefe Sempozyumu"nun 6.'sı

"EKONOMİK KRİZ-TOPLUM VE BİREY" başlığıyla

5 Haziran 2009, Cuma günü

saat 09:00-18:00 saatleri
arasında Marma Kongre Otel'inde düzenlenecektir.

Kojin Karatani İstanbul'da

2009-06-02T03:41:00.000-07:00

Konferans: Sermaye-Ulus-Devlet'in Ötesinde: Bastırılanın Geri Dönüşü

Konuşmacı: Kojin Karatani

Panelistler: Tuncay Birkan (Metis Yayınları), Bülent Somay, Ferda Keskin

Tarih: 3 Haziran 2009, Çarşamba Saat: 16:00

Yer: Santral Kampüsü, E3-101

İstanbul Bilgi Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi ve Metis Yayınları tarafından ortaklaşa düzenlenen konferans, ilgilenen herkesin katılımına açıktır.

Simültane çeviri yapılacaktır.

Kojin Karatani Hakkında

Düşünür, edebiyat eleştirmeni ve felsefeci. 1941'de Japonya, Amagasaki'de doğdu. Tokyo Üniversitesi'nde iktisat alanında lisans eğitimi aldıktan sonra, İngiliz edebiyatı alanında master yaptı. 1968'de ünlü Japon yazar Natsume Soseki hakkında yazdığı bir denemeyle prestijli Gunzo ödülünü aldı ve Tokyo, Hosei Üniversitesi'nde çalışmaya başladı. 1975'te ders vermeye gittiği Yale Üniversitesi'nde Paul de Man ve Fredric Jameson gibi edebiyat kuramcılarıyla tanıştı. Karatani halen Osaka, Kinki Üniversitesi'nde ve ABD'de Columbia Üniversitesi'nde ders vermektedir.

Karatani, düşünür kimliğinin yanı sıra Japonya'da siyasi eylemci kimliğiyle de öne çıkan bir isim. Japonya'nın içinde bulunduğu siyasal duruma anarşizan-Marksist denebilecek bir perspektiften müdahale edebilmek amacıyla Akira Asada'yla birlikte çıkardığı Eleştirel Uzam adlı dergi 90'lı yıllarda Japonya'nın en etkili entelektüel mecrası oldu. Karatani ayrıca 2000 yılında Kapitalizm, Devlet ve Ulus karşıtı bireylerin bir araya gelerek çeşitli alanlarda siyasi eylem ve proje geliştirdikleri bir hareket başlattı: Yeni Birlikçi Hareket (NAM: New Associationist Movement). Hareketin manifestosunu bizzat kaleme alan Karatani burada etik kaygılarla beslenen yeni bir Sol hareket aradıklarını şu sözlerle belirtiyor: "Etiksiz ekonomi politikası kördür, ekonomik kaygı gözetmeyen bir etik müdahale ise boş." Bu manifestoda popüler bir dille ifade edilen arayış, yani etiğe sosyalizmin, sosyalizme de etiğin –Karatani'ye daha uygun bir ifadeyle Kant'a Marx'ın, Marx'a da Kant'ın– perspektifinden bakmanın sağlayabileceği imkânlardan yararlanma arayışı, Karatani'nin Japonya'da 2001'de, İngilizcede ise 2003'te yayımlanan Transkritik: Kant ve Marx Üzerine (Metis, 2008) adlı kitabında derinlemesine geliştirilmiştir.

İngilizceye çevrilen Metafor Olarak Mimari (1995; Metis, 2006) ve Modern Japon Edebiyatının Kökenleri (1993; Metis yayın programında) dışında Japonya'da yayımlanmış başlıca eserleri şunlardır: Marx: Marx'ın Olanaklarının Merkezi (1978), Postmodernizm ve Eleştiri (1985), Felsefi Araştırma (2 cilt, 1986 ve 1989), Dil ve Trajedi (1989), Mizah Olarak Materyalizm (1993), Etik 21 (2000), Bir Dünya Cumhuriyetine Doğru (2007).

Metis Yayınları'ndaki kitapları
Metafor Olarak Mimari, 2006Transkritik, 2008

not: Bilgiler metiskitap.com'dan alınmıştır.

Özne'nin Aristoteles Sayısı Hazırlanıyor

2009-05-12T23:03:00.000-07:00

ÖZNE DERGİSİ ARİSTOTELES’İN FELSEFESİ HAKKINDA
ÖZEL SAYI HAZIRLIYOR

2004 yılından beri Çukurova Üniversitesi öğretim üyesi Mustafa Günay’ın yayın yönetmenliğinde yayını sürdüren ÖZNE felsefe dergisinin 11. Kitabı Güz 2009’da “Aristoteles ve Felsefesi” özel sayısı olarak çıkacak.

Konuyla ilgili bazı alt başlıklar şöyle sıralanıyor: Aristoteles’in Yaşamı ve Yapıtları Üzerine, Aristoteles ve Önceki Felsefe, Aristoteles’in Metafiziği ve Ontolojisi, Aristoteles’te Doğa Felsefesi, Aristoteles’te Zaman, Aristoteles’te Hayal Gücü Üzerine, Aristoteles’in Nikomakhos Ahlakı’nda Düşünmenin Yeri, Aristoteles’te Mükemmel Yaşam, Aristoteles’te Ruh ve Psikoloji, Aristoteles’te Politika, Aristoteles’te İnsan, Aristoteles ve Retorik, Aristoteles’te Tragedya-Edebiyat ve Sanat, Aristoteles’te Tanrı, Aristoteles’te Mantık, Aristoteles ve Platon, Doğu ve İslam Felsefesinde Aristoteles, Batı Felsefesinde Aristoteles, Aristoteles ve Aristotelesçi Akımlar.
Aristoteles ve felsefesi konusundaki sayının editörlüğünü Muğla Üniversitesi Felsefe Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Hatice Nur Erkızan yapmaktadır.(e-posta: hnerkizan@yahoo.com)

Yazı yollamak için son tarih:
15 Ağustos 2009 olarak belirlenmiştir.

Dergi hakkında daha ayrıntılı bilgi için:
http://oznefelsefesanat.blogspot.com

Cemal Yıldırım'ın Vefatı

2009-03-24T07:04:00.000-07:00

Cemal Yıldırım’ın Vefatı

Bilim felsefesi alanında çalışmalar yapan, “Evrim Kuramı ve Bağnazlık” adlı eseri ile tanınan emekli ODTÜ öğretim üyesi Prof. Dr. Cemal Yıldırım, hayata veda etti.
Yıldırım, TÜBİTAK tarafından yayımlanan ve 22 baskı yapan ünlü kitabı, “Bilimin Öncüleri”nin birkaç yıl önce baskısının durdurulması üzerine bütün eserlerinin yayın hakkını Bilim ve Gelecek Kitaplığı’na vermişti.

84 yaşında yaşamını yitiren Yıldırım’ın cenazesi dün (23.3.2009) Altınoluk’ta defnedildi.Prof. Yıldırım, 1925’te Diyarbakır’da doğdu. Yükseköğrenimini Yüksek Köy Enstitüsü’nde tamamladıktan sonra Milli Eğitim Bakanlığı’nca uzmanlık öğrenimi için İngiltere’ye gönderildi. Londra Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nden diploma alarak Türkiye’ye döndü. Ankara Ticaret Yüksek Öğretmen Okulu’nda eğitim felsefesi dersleri verdi. 1960 başında doktora öğrenimi için ABD’ye gitti. Doktora çalışmasını Indiana Üniversitesi’nde eğitim felsefesi (ana dal) ile bilim felsefesi (yan dal) alanlarında tamamladı. 1963-1985 döneminde ODTÜ’de mantık, bilim felsefesi ve bilim tarihi öğretim üyesi olarak çalıştı. 1974’te profesör oldu. 1983-1985 yıllarında California State University-Northridge’de konuk öğretim üyesi olarak 2 yıl çalıştı. 1985’te emekli oldu.
Türkiye Felsefe Kurumu kurucu üyesi de olan Yıldırım, evli ve 2 çocuk babasıydı.Yıldırım’ın eserleri arasında “Evrim Kuramı ve Bağnazlık”, “Bilimsel Düşünme Yöntemleri”, “Mantık”, “Bilim Tarihi” ve “Bilim Felsefesi” de yer alıyor.

"Cemal Yıldırım'a Armağan: Bir Us ve Bilim Savaşçısı" adlı kitap ise Haziran 2008'de İmge Kitabevi tarafından yayınlanmıştı.

Marksist Bilimler Akademisi Dersleri

2009-02-02T00:13:00.000-08:00

Nazım Hikmet Marksist Bilimler Akademisi,
yeni ders dönemi öncesinde “Açılış Dersleri” etkinliği düzenliyor.

Yeni eğitim dönemine 9 Şubat’ta başlayacak Akademi, kitlelerle buluşmak için konuk hocaların da yer alacağı bir “Açılış Dersleri” etkinliği düzenliyor.
Etkinlikte yer alacak ve ders verecek isimlerse şöyle:

Hacı Orman -Nazım Hikmet Marksist Bilimler Akademisinin Kuruluş İlkeleri
Korkut Boratav -Ekonomik Kriz ve Emperyalist Küreselleşme
Arif Damar -Marksizm ve Edebiyat
Afşar Timuçin -Marksizm ve Felsefe
Akın Birdal -Türk İslam Sentezi ve Resmi İdeoloji
Şebnem Korur Fincancı -İnsan Hak ve Özgürlükleri Açısından Adli Bilimler
Sevim Belli -Marksist Klasiklerin Türkçe’ye Çevrilme Süreci
Varlık Özmenek -Türkiye’de Medya Terörizm ve Eğitim

Yer: Mecidiyeköy Kültür Merkezi (Ali Sami Yen Stadı yanı Katlı Otopark üstü Kat: 6 Mecidiyeköy)

Akademi İletişim:
0212 244 67 25
mbakademi@gmail.com
Dümen Sokak no: 5/3 Gümüşsuyu (İstanbul Teknik Üniversitesi karşısı, Akbank arkası)

Zihnin Keşfedilmesi

2009-02-02T00:04:00.000-08:00

ZİHNİN KEŞFEDİLMESİ
Mehmet Kuyurtar

Daha önce ‘Sokrates Öncesi Yunan Felsefesi’, ‘Sofistler’den Platon’a’ ve ‘Aristoteles’ altbaşlıklarıyla üç cildi yayımlanmış olan İlkçağ Felsefesi Tarihi’nin dördüncü cildi ‘Helenistik Dönem Felsefesi: Epikurosçular Stoacılar Septikler’ adını taşıyor. Bu ciltte, söz konusu felsefe okullarının doğa ve ahlak felsefeleri, varlık kuramları ile evren anlayışları anlatılıyor.
Felsefe tarihinin nasıl yazılması gerektiği sorunu bizzat felsefi bir sorundur; çünkü felsefenin tarihini yazma girişiminde bulunanın birinin felsefenin ne olduğu, nerede ve ne zaman başladığı, felsefi düşünce ile diğer insani-kültürel faaliyet alanlarının birbirleriyle ilişkisi, temel felsefi problemlerin tarihinin nasıl okunması gerektiği konusunda açık bir tutumunun olması gerekir ki tam da bunlar, daha baştan, tarih yazımında bir ideal olarak kabul edilen ‘nesnellik’ ilkesini ihlal etmeyi gerekli kılar. Bu bakımdan felsefe tarihinin bir ‘bilim’ olmadığını, felsefi bir disiplin olduğunu söyleyebiliriz. Ancak eğer ‘nesnellik’ten veya daha genel olarak, ‘bilimsellik’ten kast edilen şey konusunu bir düşünce disiplini ve asgari bir yöntemsel tutarlılık içerisinde ele almaksa, incelenen tarihsel dönemin temel entelektüel sorunları ve filozofları hakkında ‘doğru’ bilgiler vermekse, filozofların kendi problematiklerini ve akıl yürütme tarzlarını ‘bihakkın’ izleyerek okuyucuya sergilemekse, bu, felsefe tarihçisinin, özellikle de ‘akademik’ felsefe tarihçisinin ihmal etmemesi gereken bir şey olsa gerektir. Nitekim 19 Yüzyılda felsefi bir disiplin olarak ortaya çıktığından bu yana felsefe tarihçiliği, bu tarz bir nesnelliği veya bilimselliği büyük ölçüde benimsemiş gibi görünüyor. Öyle anlaşılıyor ki, çeşitli dillerde yazılmış felsefe tarihleri arasından bazılarını diğerlerine göre daha tercih edilir kılan, onları ‘klasik’leştiren ve standart bir başvuru kaynağı haline getiren şey yazarının, kendine özgü felsefi bir tutumdan hareketle bu tarz bir bilimselliğe sadık kalarak eserini kaleme almış olmasıdır.

Ahmet Arslan’ın İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları’ndan yayımlanmakta olan İlkçağ Felsefe Tarihi dizisi bu kriterlerle yazılmış olarak okuyucusunun karşına çıkmış görünüyor: Arslan, eserlerini sırf ‘tarihi bir meraka’ dayanmayan, içeriği felsefi olan felsefe tarihçiliğinin kaçınılmaz olarak yüz yüze geleceği sorular karşısında hem felsefi bir tutum alarak hem bilimselliğe uygun olarak kaleme almış. Bunun yanı sıra Arslan, bu dizinin birinci cildinin Önsöz’ünde ifade ettiği gibi bütün bir İlkçağ Felsefesi Tarihi’ni belli bir problem etrafında ele alıyor: “Bu kitabın yazarının asıl uzmanlık alanı Ortaçağ İslam felsefesidir. Ancak onun Ortaçağ’da İslam dünyasında ortaya çıkan ve gelişen felsefi nitelikli düşünce hareketlerini ve onların temsilcilerini incelerken tespit etmiş olduğu en önemli gerçek, bu felsefi hareketlerin ve temsilcilerinin görüşlerinin, sistemlerinin daha önceki antik Yunan felsefesi ve filozoflarının doğru ve yeterli bir bilgisi olmaksızın anlaşılamayacağı ve anlatılamayacağıdır. Bu özel olarak Kindi, Farabi, İbni Sina, İbni Rüşt gibi İslam dünyasında Yunan tarzında felsefe yapan filozoflar veya İslam’daki teknik adıyla Felasife için doğru olduğu gibi daha genel olarak yine bu dönemde ortaya çıkmış olan iki büyük felsefi-entelektüel hareket, yani Kelam ve Tasavvuf hareketi için de doğrudur.”
Bu özelliği, yani bir problemi, Ortaçağ İslam dünyasında ortaya çıkan felsefi düşünce geleneklerinin kaynağı problemini ‘anlamak ve açıklamak’ kaygısıyla felsefe tarihine yönelmiş olmak, felsefe tarihini bu kaygıdan hareketle yazmış olmak, Ahmet Arslan’ın çalışmasını özgün kılmaktadır. Ortaçağ İslam dünyasında ortaya çıkan felsefi düşünce geleneklerine aşina olan okuyucuların kolayca fark edebileceği gibi, İlkçağ Felsefesi Tarihi dizisinin bu güne kadar yayınlanmış bütün ciltlerinde Arslan’ın bu kaygısı kendisini her vesileyle açık bir biçimde göstermektedir. O bir yandan ele aldığı tarihi dönemi ve o dönemin filozoflarını özgül problematikleri içinde ele alırken öte yandan da onların İslam dünyasındaki etkilerine -bu etkileri daha geniş bir biçimde çalışmasının ilgili ciltlerinde ele alacağını vaat ederek- okuyucunun dikkatini çekmektedir

Küçük Sokratesçi okullar
Daha önce sırasıyla Sokrates Öncesi Yunan Felsefesi, Sofistler’den Platon’a ve Aristoteles alt başlıklarıyla üç cildi yayımlanmış olan İlkçağ Felsefesi Tarihi’nin bu günlerde dördüncü cildi yayımlandı. Helenistik Dönem Felsefesi: Epikurosçular Stoacılar Septikler. Dizinin birinci cildinde, antik Yunan felsefesinin temel ilgisi ve problemi varlık ve oluş olan birinci dönemi, doğa felsefesi dönemi incelenmektedir. Bu ciltte Arslan ele aldığı filozofların arkhe, varlık, hareket ve değişme konusundaki görüşlerini, büyük ölçüde, bu dönemin filozoflarından günümüze kalan metin parçalarına dayanarak değerlendirmektedir. İkinci cildin konusunu Sofistler, Sokrates ve Platon oluşturmaktadır. Bilindiği gibi Sofistler ve Sokrates’le birlikte felsefi söylemin temel ilgisi varlık ve oluş sorunundan ahlaksal ve siyasal bir varlık olarak insan hayatının problemlerine yönelmiştir. Sofistler ve Sokrates arasında gerçekleşen ahlaksal ve siyasal tartışmalar, Arslan tarafından epistemolojik arka planlarıyla birlikte geniş bir biçimde ele alınmaktadır. Ayrıca bu cilt küçük Sokratesçi okullar hakkında da bilgi vermektedir. Bu cildin en önemli kısmı daha sonraki bütün felsefe tarihi boyunca filozofların şu ya da bu şekilde üzerinde duracağı sorunları sistematik olarak ortaya atan ve ilk sistem filozofu olarak kabul edilen, bütün bir felsefe tarihini etkileyen iki Yunan filozofunun ilki Platon’a ayrılmıştır. Arslan, Platon’un İdealar kuramını, epistemolojisini, doğa öğretisini, psikolojisini, teolojisini ve siyaset felsefesini Platon’un eserlerinin içeriğini izleyerek kaleme almış. Arslan’ın izlediği bu yöntem aynı zamanda Platon’un eserlerinin tematiği hakkında da okuyucuya klavuzluk ediyor. Üçüncü cilt ise sadece, bütün felsefe tarihini etkileyen ikinci Yunan filozofuna, Aristoteles’e ayrılmıştır. E. Gilson’un Platon için söylediği “kendisi bir din olmaksızın dine en yakın olan felsefe”nin kurucusu sözünden ilham alarak Aristoteles’i “kendisi bir bilim olmaksızın bilime en yakın olan felsefenin kurucusu” olarak tanımlayan Arslan yine filozofun kendi eserlerinin izleğini takip ederek bu, “bilime en yakın olan felsefe”yi bütün ayrıntılarında ortaya koyuyor.

Dizinin dördüncü cildi Türkçe okuyan felsefe okuruna bu dönemi ilk defa olarak bu hacimde bir kitapla okuma imkânı sunuyor. Daha önceki üç cildin konusunu oluşturan tarihi dönemler ve filozoflarla ilgili olarak Türkçede belli bir literatürün oluştuğunu söyleyebiliriz. En azından Platon ve Aristoteles’in hemen hemen bütün eserlerinin Türkçe çevirisinin mevcut olduğunu biliyoruz. Ancak ister çeviri ister Türkçe olarak kaleme alınmış olsun mevcut İlkçağ felsefe tarihlerinde görülen o ki Helenistik dönem felsefesine, yani yaklaşık üç yüz yıllık tarihsel döneme pek de uzun sayılmayacak bölümler ayrılmış. Çalışmasının bu cildini niçin bu hacimde tuttuğunu Önsöz’de açıklarken Arslan, başka bazı gerekçelerin yanı sıra bu durumu da göz önünde bulundurduğunu ifade etmektedir: “Dilimizde -hatta bir ölçüde Batı dillerinde- mevcut genel felsefe tarihlerinde bu dönemin birincil kaynaklara dayanılarak layık olduğu ölçüde ele alınıp işlenmediğini, birkaç on sayfayla, deyim yerindeyse geçiştirildiğini tespit ettik.” Bu tespitinin gereği olarak Arslan, birincil kaynaklara dayanarak bu dönemin üç ana akımını, Epikuros ve Epikurosçuları, Stoacıları ve Septikleri oldukça ayrıntılı bir biçimde ele almaktadır.

Esas olarak ahlak ve bireysel kurtuluş problematiği etrafında biçimlenen Helenistik dönem felsefesinin farklı geleneklerinin her birinin, bu problematiğe yönelirken geliştirdikleri psikolojilerin, epistemolojilerin ve mantık öğretilerinin ayrıntılı bir incelemesini sergileyen Arslan hem bu dönemin kendisi bakımından içerdiği felsefi zenginliği hem de modern felsefe tarihinde tartışma konusu olan birçok epistemolojik sorun üzerindeki etkilerini okuyucuya fark ettirmektedir.

HELENİSTİK DÖNEM FELSEFESİ, Epikurosçular Stoacılar Septikler, Ahmet Arslan
İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2008, 564 sayfa, 38 TL.
Kaynak: Radikal Kitap 23/01/2009

Benjamin Üzerine bir kitap

2009-01-21T23:44:00.001-08:00

Benjaminia bir duruştur

ELİF TÜRKÖLMEZ

Deha zahmettir’ der Benjamin. Yazmanın yükünü hissettiği bir anda belki de. Ama flaneur olup kent sokaklarını arşınlamak da değildir metinden kaçmanın yolu. Nedir peki metinden kaçmanın yolu? Metinden kaçış yok mudur?

Bu kitabın da, yazarının da derdi Benjamin’i ‘bilmek’ değil. Çünkü o, yazarı için epistemolojik bir bilgi nesnesi, bir araştırma konusu olmaktan çıkıp, bir arayışın adı oldu. Mimar Sinan Üniversitesi’nde verdiği derslerde benim de bire bir tanıklık ettiğim hocam Besim Dellaloğlu’nun ‘Benjamin aşkı’ kitap oldu ama bu kitabı daha ziyade bir mektup, bir günlük, bir iç döküş gibi okumakta, öyle ele almakta fayda var. Versus Yayınları’ndan çıkan Dellaloğlu’nun Walter Benjamin üzerine ikinci kitabı Benjaminia: Dil, Tarih ve Coğrafya, araştırmalar sonucu bulunmuş bir metinler toplamı olmaktan çıkıp hocamın yıllar süren iz sürüşünün çok öznel bir dökümanı olmuş. İki Dünya Savaşı arasında ‘modernliğe’ derin kuşkuyla bakan bir düşünür olduğu için, sadece moderne değil, kurumlara, tarihe, ‘akademik olan’a da şüpheci ve dışarıdan baktığı, birbirinden bir kopuklukla ayrılmasından ziyade bütüncül bir mânâ içeren Marksistliğini ve mistikliğini metinlerinde ‘kör gözüne parmağım’laştır-madan sunduğu ve daha bir çok şey için Dellaloğlu’nun, tıpkı onun kendi metinleri üzerine eğilmesi gibi, üzerine eğilmesine sebep olan Benjamin, sadece düşünsel derin-liğe iten söylemleriyle değil aynı zamanda üslubunun başkalığıyla da gönül çelmiş.
“Marksizmin aslında ne olduğunu ben en çok ondan öğrendim” yazıyor kitabın bir yerinde. Biz de Marksizm’in aslında ‘ne olmadığını’ en çok hocamdan öğrendik. Marksist olmak futbol aşkını öldürmemeliydi mesela en basitinden. Geleneği dışlamamalı, ‘ileri’, ‘geri’ gibi otomobil vitesi çağrışımı yapan saçma sapan sıfatları lügata sokmamalıydı. Genellememeli, tekil olana saygıda kusur etmemeliydi. Aydınlanmanın da sabıkaları vardı, aydınlatacağım diye yaydığı ışık gözü kör edebilirdi pekâlâ. Sonra, aydınlanmanın ışığına ‘nur’ desek, Das Kapital bizi çarpmazdı. Gelenek değerliydi. Öyle travma yaratacak kadar sert darbelere gelemez, yarası yıllarca ince ince sızlar, tam olarak nerenin acıdığı da bilinmediği için hiçbir doktor bu yaraya çare olamazdı. Zaten aslında kimseler de ‘neren acıyor?’ diye sormazdı. Yok saymak, toplumsal alzheimer’a yakalanmış gibi alıklaşmak üzerimize tam gelen elbise gibi bize pek yakıştırılırdı.

Aslında bizim gibi, tarihin hiçbir anında modern olamamış bir toplumun bu işi sadece hocama bırakmadan Benjamin’i kucakla-ması, üzerinde çalıştığı metne kapandığı o ünlü fotoğrafını evinin duvarlarına asması gerekir. Bizim gibi bir toplumu da bir melankolik olarak en iyi o anlar çünkü.
“Deha zahmettir” der Benjamin. Yazmanın yükünü hissettiği bir anda belki de. Ama flaneur olup kent sokaklarını arşınlamak da değildir metinden kaçmanın yolu. Nedir peki metinden kaçmanın yolu? Metinden kaçış yok mudur? Derrida’nın dediği gibi metnin dışında hiçbir şey yok mudur? Bu soruları soran takıntılı adamlar ve kadınlar nerede bulacaklardır huzuru, onlara huzur yok mudur? Hocam’ın bir gün derste, bir Mete Özgencil sözü olan Tarkan şarkısından yaptığı alıntı gibi moderne nanik yapıp “akıl verme, huzur ver” demek gerek herhalde. Akıl vermek kolay, huzur veren yok mu? demek. Sorunun cevabını da için için bilmek. Hem popüler kültür fena bir şey değildir hem de insan azıcık hafifler. Hocam da hem en ağır metinlere gömülebilen hem de o metinden başını kaldırdığında, hayatın ne kadar da hafif bir yer olduğunu hissettirebilen biridir çünkü.

Kitapta, Benjamin’in saygı duruşunda durduğu bir alan olan ‘alıntılar’dan çokça yararlanılmış ama bu, okumayı zevkli kılıyor ve aynı anda çok şey öğretiyor, hiç de bunu iddia etmeden. Benjamin’i anlamaya, hissetmeye çalışan bir metin var karşımızda, üstelik huzur da veriyor.

BENJAMINIA, Dil, Tarih ve Coğrafya, Besim Dellaloğlu, Versus Kitap, 2008, 262 sayfa, 17 YTL.

Varlık ve Zaman'ı Türkçe Okumak

2009-01-19T03:06:00.000-08:00

Varlık ve Zaman Türkçe evinde

Süreyya Su

20. yüzyıl felsefesinde belki de Heidegger kadar tartışılan, etki yapan ve zengin bir düşünce mirası bırakan başka bir filozof olmamıştır. Bu bakımdan geçtiğimiz yüzyıl Heideggerci bir yüzyıl olarak anılmayı hak etmektedir.

Fenomenolojiden hermenötike, varoluşçuluktan postmodernizme tüm bir felsefe geleneğinde onun adı geçer. Gadamer, Derrida, Nancy, Vattimo gibi 20. yüzyılın geç dönem felsefecileri, Heidegger’in düşüncesinin izini sürmüşler, mesailerinin çoğunu onun arayışına ortak olmak, onunla hesaplaşmak, onun kavramlarını yorumlamak için harcamışlardır.

Nitekim Heidegger felsefesinin özgün kavramları çok anlamlıdır. Her ne kadar Heidegger bu kavramların tam olarak bu çok anlamlılıkları içinde anlaşılmasını istese de, bu anlam çokluğu içinde hangi bağlamda hangi ‘anlam’a özellikle vurgu yapıldığı hiç belli değildir. Bu nedenle Heidegger felsefesi açıklanabilir değildir; ancak tasvir edilebilir. Bu özellik Heidegger’i başka bir dile çevirmeyi zorlaştıran da bir unsurdur. Heidegger felsefesini çevirmek tıpkı bir şiiri çevirmeye benzer. Onu çevirme çabası, felsefesinin özgün kavramlarının çok anlamlılığını gözetmeyi zorunlu kılar. Buna bağlı olarak Heidegger’den çeviri yapmak sadece Almancadan çeviri işi değildir; sadece onun diline vakıf olmayı yeterli kılmaz, düşüncesine de vakıf olmayı gerektirir.

On beş yıl sonra, nihayet…

Heidegger’in temel yapıtı Varlık ve Zaman, felsefe tarihinin kült kitaplarındandır. Heidegger’i çevirmenin zorluğu, onun bu kült yapıtını dilimize kazandırmayı oldukça geciktirdi. İlk kez Varlık ve Zaman’ın çevrileceği müjdesini bundan on beş yıl kadar önce bir bankaya ait yayınevinin klasikler dizisinin yayın programında almıştım. Çevirmeni Oruç Aruoba olan bu girişim beni ve eminim birçok felsefe ilgilisini oldukça heyecanlandırmıştı. Ancak daha sonra bir şehir efsanesine dönen bu çeviri yapılmadı.

Neyse ki, Varlık ve Zaman’ın Agora Yayınları’ndan bir çevirisi çıktı. Çeviriyi yapan Kaan Ökten. Ökten’i epeydir Heidegger üzerine çalışmalarıyla tanıyoruz. Dolayısıyla Heidegger düşüncesine vukufiyeti uzmanlık derecesinde güçlü bir ismin çevirisi var önümüzde şimdi. Daha önce Heidegger Kitabı çıkan Ökten, Varlık ve Zaman çevirisiyle beraber bir de ona kılavuz kitap yayımladı.

“Varlık”, Heidegger’in felsefesinin merkezî sorusudur. Onun “Varlık” sorununa ilgisi, Freiburg Üniversitesi’nde henüz bir teoloji öğrencisiyken, Franz Brentano’nun Aristotales’e Göre Varolanın Çok Anlamlılığı Üzerine başlıklı tezini okumasıyla başlar. Varolanın çeşitli şekillerde dile getirilebileceğini ifade eden Brentano’nun kitabının kendi düşüncesi üzerindeki etkisini Heidegger, şöyle dile getirir: “[Bu tez] benim felsefeye girme konusunda ilk acemice girişimlerimde başlıca yardımcım ve rehberim olmuştu. Tamamen belirsiz bir tarzdaki şu soru beni ilgilendirdi: Eğer varolan çeşitli anlamlarla ifade edilirse, o zaman onun en temel anlamı nedir? Varlık ne anlama gelir?”

“Varlık nedir?” diye sorduğumuzda, Heidegger’in düşüncesinde bu soruya doğrudan bir cevap bulamıyoruz ve bir belirsizliğin içine düşüyoruz. Bu belirsizlik kuşkusuz, Heidegger’in bu soruya cevap vermekte yetersiz kalmasına dayanmıyor. Soruya verilecek cevaplardaki belirsizlik, sorgulanan şeyin kendisindeki belirsizliğe dayanıyor. Yani Varlık kavramındaki belirsizlik. Bu nedenle “Varlık nedir?” sorusu kuşatıcı bir tanım vererek cevaplanamaz. Yine bu nedenle Heidegger, “Varlık” kavramını, içerdiği belirsizlikten dolayı üzerini karalayarak yazar. Varlıkla ilgili her şeyden önce söylenebilecek olan, “Varlık’ın varolana benzer bir şey olmadığıdır”. Yani Heidegger, düşüncesinin bütünü göz önünde tutulursa, hep aradığı Varlık’ı bir şekilde tanımlamaya kalkışmaktan çok, ilkin olumsuz bir belirleme yapmakta ve Varlık’ın varolandan farklı bir şey olduğunu söylemektedir.

Heidegger’in Varlık ile varolanı ayırması, aynı zamanda, onun Batı metafizik düşünce geleneğine ilişkin tutumunu da belirler. Bu nedenle, Heidegger’in yapmış olduğu bu ayrımı doğru bir biçimde ortaya koyabilmek için, onun metafizik düşünce geleneği derken neyi göz önünde bulundurduğunu ele almak gerekir.

Heidegger’e göre metafizik “varolanın varlığı nedir” sorusunu sorar; ama varolan ile Varlık’ın ayrımını göz önünde tutmaz. Bu nedenle, metafizik varolanın varlığını her soruşunda, varolanı açıklığa kavuşturmayı denerken, Varlık’ı gizlemektedir. Ya da Varlık kendini metafizik düşüncede açığa vururken, aynı zamanda da bu düşünce için gizli kalmaktadır. Böylece tüm metafizik tarihi, “varlığın unutulmuşluğu”nun tarihidir. Heidegger’e göre, varlığın unutulmuşluğu, varlığın varolandan farkının unutulmuşluğudur.

Bu bağlamda Varlık ve Zaman’da Heidegger’in amacı, Varlık sorusu öncülüğünde, Batı metafizik tarihinin yıkımını (destruktion) gerçekleştirmektir. Yıkma, geleneğin Varlık sorusu temelinde ele alınması aracılığıyla, Varlık sorusunda gizlenmiş olanın, Varlık ve zaman arasındaki ilişkinin açığa çıkarılmasını içerir.

Varlığın anlamı olarak Zaman

Varlık ve Zaman’da zamanı “varlığın anlaşılmasının ufku” olarak nitelendiren Heidegger zamana ontolojik bir işlev yükler. Varlık ve zaman arasındaki ilişki sorununda Heidegger özellikle Dasein’ın zamansallığına vurgu yapmaktadır. Dasein, “dünya içinde olma” olarak varlığı açığa çıkandır. Heidegger’in amacı zamansallığı Dasein’ın varlığının anlamı olarak göstermektir. Dasein’ın zamansallığı Heidegger tarafından dünyada olmakla karakterize edilir. Heidegger, Varlık ve zaman arasındaki ilişki sorununda zamandan değil, zamansallıktan konuşmakta ve zamansallığın temelinde olan yitimsellik kavramına gönderme yapmaktadır. “Zamansal, zamanda olan ve böylece zaman tarafından belirlenendir”. Dolayısıyla zamansal olan Dasein’dır.

Buna göre ölüm, başlangıçta uzak olup yaşlandıkça insana yaklaşan bir son değil, Dasein’ın yaşamının her anında üzerinde asılı durandır. Çünkü Dasein, içinde bulunduğu her anın son an olması içerisine fırlatılmıştır. Bu nedenle de varoluşsal bir imkân olarak ölüm, varoluşumuzu kendimiz için bir ilgi alanı haline getirir. Her Dasein nasıl ki, kendi ölümünü yalnızca kendisi deneyimleyecekse, hayatını da sadece kendisi yaşayacaktır. Heidegger bunun bilincinde olarak hayatın anlamının ölüme yönelik varlık oluşumuz ile anlam kazanacağını belirtir. Heidegger’in zaman anlayışının özgünlüğü, zamanı, insan varlığının anlamını belirleyen bir olgu olarak açıklamış olmasıdır.

Zaman kitap, sayı 33, 6.10.2008

http://kitapzamani.zaman.com.tr/?bl=5&hn=1387

Kant ve Marx üzerine bir kitap

2009-01-19T03:00:00.000-08:00

Marx, Kant ve ‘biz’... AHMET ÖZ

Karatani, Marksizmin Marx’tan itibaren nasıl yanlış anlaşıldığını, Kant’ın Kant’tan itibaren nasıl yanlış anlaşıldığını anlatıyor ve bu iki adamın eleştirilerinin yöneldiği ortak hedefi şöyle formüle ediyor: ‘Etiksiz ekonomi politikası kördür, ekonomik kaygı gözetmeyen bir etik müdahale ise boştur.’

Nietzsche, akademilere ve akademisyenlere kan kusan ve acımasızca kara çalan bir kitap yayımlar: Eğitici Olarak Schopenhauer. Daha yirmi dört yaşında akademiye profesör olarak atanmış bir adamın kara çalmasıydı bu, sıradan birinin değil. Bugünün iktisatçılarının kriz karşısındaki konumunu hatırlatarak geçiyorum bu bahsi. Kriz kapıda bekler haldeyken, vasat bir zekâ ve basiretten dahi fersah fersah uzakta, ellerinde kimi yalan-yanlış, hayali istatistikleri gösterir evraklar dünya düzeninin, ekonominin ihtişamından dem vuruyorlardı sıcak mahfillerinde... dışarıdaysa kıyamet!
Kimi istisnalar içermekle birlikte haklıydı koca filozof eleştirisinde ya da genellemesinde ve bu haklılık şimdilerde giderek daha fazla tebarüz etmekte. Donmuş bir hakikat rejimi üreten ya da üretilmiş hakikat rejimlerine saygıda kusur etmekten şiddetle imtina eden bu insanlarla (öyle diyordu Nietzsche) kendi fildişi kuleleri ya da ayin ve ritüellerini sergiledikleri alanlar (koca filozof ‘arpalıklar’ derdi herhalde) dışında hemen hemen hiç karşılaşamazsınız. Tabii ki kimi istisnalar dışında...

Kojin Karatani işte bu akademisyenlerden biri. Ama sözcüğün tam anlamıyla bir istisna. Marksizm ve küresel kapitalizmle ilgili tartışmalarda devrim niteliğinde bir dönüşüme yol açtığı kanısındayım. Hakkında ne söylenirse söylensin, Marx üzerine ve dahi Kant üzerine muhteşem bir eser kaleme aldı Karatani; adı, Transkritik: Kant ve Marx Üzerine.

Konum değiştirerek eleştirmek

Aynen alıntılıyorum: “Tayin edici olan, konumlar arasındaki ‘paralaks’tır. Kant da eleştirel bir şekilde bir oraya bir buraya doğru salınıyordu: Sürekli olarak, hâkim rasyonalizmin karşısına ampirizmle ve hâkim ampirizmin karşısına da rasyonalizmle çıkıyordu. Kantçı eleştiri bizatihi bu hareketin içinde var olur. Aşkın eleştiri, sabit duran bir tür üçüncü konum değildir. Yanal (transversal) ve konum değiştirmeye dayalı (transpositional) bir hareket olmadan var olamaz. İşte ben de bu yüzden Kant ile Marx’ın hem aşkın hem de yanal olan o dinamik eleştirilerini ‘transkritik’ diye adlandırmayı tercih ediyorum.”

Daha önce yazdığım ve başka bir yerde yayımlanan Transkritik: Kant ve Marx Üzerine ile ilgili düşüncelerime itirazında Kaan Arslanoğlu bunu şüphecilikle kıyaslayarak savuşturmaya çalışmıştı ama bence o kadar kolaylıkla geçiştirilecek bir mesele değil bu. Öncelikle burada bahis konusu olan konum, bakış açısıdır, bakış açısını değiştirmek siyaseten konum değiştirmek değildir asla. Kant örneğinde, çıtayı nesneye doğru büken ampirizmle, özneye doğru büken rasyonalizm arasında bir salınmayı, mekik hareketini çağrıştırır. Ve sonucunda dünyanın (nesnenin) hakkı dünyaya insanın (öznenin) hakkı da insana tevdi edilir. Yoksa ezilenlerin yanından ezenlerin yanına doğru bir siyasal konum değişikliği söz konusu değildir konum değiştirerek eleştirmede ya da transkritikte.
Evet, Karatani bizi ne özne-merkezli ne de nesne-merkezli bir ‘topos’a yerleşmeye çağırıyor, aksine konumlararası çatlaklara, transkritik bir mekana yerleşerek, hem dünyanın (nesnenin) hem de insanın (öznenin) hakikatine vasıl olabileceğimizi söylüyor bize, Kant ve Marx örneğindeki gibiÖ Bu da ancak ‘başkasının’ bakış açısının meşruiyetini (ya da başka bakış açılarının da bizim bakış açımız kadar gerçek olduğunu) onaylamakla mümkün. ‘Başka’ sözcüğü analize dahil edildiği anda ortaya çıkabilecek kargaşayı bertaraf edebilmek için birkaç şey söylemem gerek. Bu kavram, günümüzün kimlik, farklılık, ötekilik vb. postmodern, liberal söylemiyle karıştırılmamalı. Öncelikle bunlar (kimlik, farklılık, dil vs.) tümüyle bir şeye indirgenebilirdirler, örneğin tüm ulusal kimlikleri insana, tüm ulusal dilleri sessel farklılaşmalara indirgeyebilirsiniz. Ama ‘başkasının’ bakış açısı indirgenemezdir. Zira iki nesne uzamda aynı yeri işgal edemez. İşte hakikat bu konumlar ya da sistemlerarası çatlaklara yerleşerek kuşatılabilir ancak, diyor Karatani. Ben buna devrim dedim, Kaan itiraz etti. Hasılı özne-nesne meselesine yepyeni bir bakış açısıyla radikal bir müdahalede bulunuyor Karatani Transkritik’te. Pek çok disiplini analize sokarak yapıyor bunu, serimleme düzeninin ikna ediciliği kadar, nesnesini açık seçik, berrak ve yalın bir dille izah etmedeki başarısı da kayda değer.
Sadece bu değil elbette Karatani’yi ele almama yol açan, çok daha fazlası. Şimdi kısaca onlara değineceğim.

Felsefenin, kapitalizmin, dillerin hatta be hatta diyaloğun da intermundia (dünyalararası, uluslararası ya da konumlararası) bir mekânda doğduğunu Marx daha doktora tezinde vurgulamıştı ama bunun ne anlama geldiği üzerine ciddiyetle kafa yoran ilk felsefeci Kojin Karatani oldu bana kalırsa (tabii ki bu saptamayı kendi dar ve dargın havsalama yaslanarak yapıyorum). Kant evrensel insanın kozmopolit bir mekânda gerçekleşebileceğini vazediyordu. Saussure dilin... (Habermas kamusalı topluluk-içi sayıyor, dolayısıyla evrenseli yadsıyordu trajikomik bir biçimde, geçerken değineyim) İşte transkritik eleştirel mekân burasıdır, Kant’ın ve Marx’ın mekânı...
Marx, krizin kaçınılmaz olduğunu söylemişti, çünkü kapitalist meta üretimi kredi olmaksızın yani metalar satılmış gibi davranılmaksızın var olamaz. Bu hem mübadeleyi hem de genişlemesini mümkün kılan yegane uğraktır. Ve doğal sonucu olarak da kriz kaçınılmazdır. Kant da özgürlüğün ancak başkalarına özgür bir bireymiş gibi davranılarak mümkün olabileceğini vazediyordu. Böylece Marx özneyi ve etiği Kant da nesneyi ve ekonomiyi paranteze alıyordu. Birbirini tamamlayan bu iki büyük eleştiri ancak böyle formüle edilebilirdi. Çünkü özgürlük yoksa etik olan, zorunluluk yoksa siyasal olan imkânsızdır. Sermayenin yasalarını analiz edebilmek için Marx birer taşıyıcı olarak adlandırdığı bireyleri yani özneyi, etiğin yasalarını analiz edebilmek için de Kant doğal nedenselliği ve ekonomiyi yani nesneyi paranteze almıştı. İşte transkritik eleştirel mekân burasıdır, Kant’ın ve Marx’ın mekanı...

Ama Karatani’nin yukarda zikrettiğim karşılaştırma ve analizleri içinde bence en muhteşemi Kantgil sentetik a priori yargılarla Marxgil değer-biçimi analizi arasında kurduğu paralellik ve bağlantı. Kant, geleneksel epistemoloji ve mantığın temellerini kökünden sarsan ve modern epistemolojinin temellerini atan adamdır. O, kendinden önceki temel mantık kategorileri olan analitik a priori yargıyla sentetik a posteriori yargıya ek olarak sentetik a priori yargıyı kavramsallaştırdı ve böylelikle aklın haritasını çıkardı. Marx, paranın sihrini keşfederek, değer-biçimi analiziyle kapitalist meta üretiminin yasalarını keşfetti. Mesele bu kadar basit değil, hâlâ koca koca iktisatçıların kavrayamadığı bir şeyden söz ediyoruz. Ve Karatani bu durumu çok çarpıcı bir biçimde ortaya koyuyor. Hem Kant ve Marx’ın kavramsal araçları hem de yöntemleri arasındaki paralellikleri apaçık bir biçimde betimleyerek yapıyor bunu.

Uzun uzun analiz gerektiren bu noktalara ek olarak, Karatani, Batı Marksizminin artık kapitalizmin topos ’una yerleştiğini, dünya tarihini üretim üzerinden açıklayan tarihsel materyalizmin gerçekte Marx’ın müdahalesiyle birlikte son bulduğunu ve (Marx’tan hareketle) tüketim uğrağının taşıdığı imkanları (dolayısıyla yeni bir diyalektik üzerine düşünmemiz gerektiğini), insanlararası tüm ilişkilerin bir mübadele olarak ele alınması gerektiğini ve ancak ekonomik bakış açısıyla doğru bir biçimde analiz edilebileceğini söylüyor. Yetinmiyor, devlet-sermaye-ulus üçlüsünün Fransız devriminin ortasında nikah kıydığını ve sermaye tarafından örgütlenen dünyamızda bu üçlüden herhangi birine karşı verilecek mücadelenin diğer ikisiyle de karşı karşıya gelmeye hazır olması gerektiğini söylüyor. Ama devrimin pratik bir sorun olduğunu da ekleyerek.

Daha pek çok şey söylüyor Karatani, Marksizmin Marx’tan itibaren nasıl yanlış anlaşıldığını, Kant’ın Kant’tan itibaren nasıl yanlış anlaşıldığını anlatıyor ve bu iki adamın eleştirilerinin yöneldiği ortak hedefi şöyle formüle ediyor: “Etiksiz ekonomi politikası kördür, ekonomik kaygı gözetmeyen bir etik müdahale ise boş.” Bu müthiş adamın kendisinden sonraki felsefe tarihine yön veren biri olacağına kuşku yok. Bizde bir akis yaratmaması çok doğal, hep başkalarının rüzgârına binmeye alışmışız, rüzgâr çıkmaya görsün bir kere...

TRANSKRİTİK KANT VE MARX ÜZERİNE,Kojin Karatani, Çeviren: Erkal Ünal,Metis Yayınları, 2008, 400 sayfa, 24 TL.

Kaynak: 16/01/2009,Radikal kitap

2008-11-20T00:11:00.000-08:00

TÜRKİYE FELSEFE KURUMU BAŞKANI
IOANNA KUÇURADİ’NİN
2008 DÜNYA FELSEFE GÜNÜ MESAJI

Dünya Felsefe Günü bu yıl, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesinin 60. yılı kutlamalarıyla bağlantılı olarak kutlanıyor.

UNESCO Genel Direktörü de, Dünya Felsefe Günüyle ilgili olarak yayınladığı mesajda, bu Bildirgenin Felsefeyle ilgisini şöyle vurguluyor: “Felsefe bakımından büyük önemi olan 1948 Bildirgesi, insanların ve haklarının evrenselliğini dolaylı olarak anımsatıyor. Aynı zamanda modernliğimizin temelinde bulunan insan onuru, özgürlük ve evrensellik gibi anahtar kavramları bugün gözden geçirme fırsatını sağlıyor”.

Bildirgenin 60. yılı kutlamalarının motto’su “hepimiz için onur ve adalet”tir. Bunlar, ancak felsefeyle içeriğini görebileceğimiz iki kavram ve taleptir.

Nitekim insan haklarının etik ilkeler olarak vurgulandığı ve insan hakları derslerinin Felsefe Bölümlerinde, kavramları merkeze alınarak verildiği pekaz ülkedeniz; belki de ilk örneğini veren ülkeyiz. Bu nedenle Bildirgenin 2008 Dünya Felsefe Günü kutlamalarının merkezine alınması bizler için özellikle sevindiricidir.

Değerli Meslekdaşlarım,
Sevgili Felsefe Öğrencileri,
Sevgili Felsefe Dostları,

Bu yıl, Dünya Felsefe Günü etkinliklerinize, uygun gördüğünüz takdirde, insan haklarının, insan onurunun ve bunlarla ilgili fikirlerin içeriğinin görülmesine yardımcı olabilecek çalışmalar da kapsatmanız dileğiyle, Felsefe Gününüzü kutlar; insan onurunun ne olduğunu çevrenizdekilere anlatmada ve görülebilmesini sağlamada sizlere başarılar dilerim.

Palermo, 20 Kasım 2008
Ioanna Kuçuradi

Spinoza Günleri

2008-11-14T02:10:00.000-08:00

2008-11-13T22:51:00.000-08:00

2008 MERSİN FELSEFE GÜNLERİ PROĞRAMI

İÇEL SANAT KULÜBÜ-FELSEFECİLER DERNEĞİ MERSİN ŞUBESİ- TARSUS ARATOS DERGİ
''FELSEFE VE İNSAN İLİŞKİLERİ''
ORTAK ETKİNLİK PROĞRAMI

MERSİN FELSEFE GÜNLERİ
14-15-16 KASIM-2008
I.GÜN 14 KASIM-2008 CUMA
saat:17.00
AÇILIŞ-ANMA. konuşmacı:Prof.Dr.ULUĞ NUTKU
ARSLAN KAYNARDAĞ ANMASI.Yrd..Doç.Dr.MUSTAFA GÜNAY
yer:İÇEL SANAT KULÜBÜ-nevit Kodallı salonu
akşam,İÇEL SANAT KULÜBÜ LOKALİNDE DOSTLUK YEMEĞİ

II.GÜN 15 KASIM 2008 -CUMARTESİ
saat:10.30
I.OTURUM
oturum başkanı:Prof.Dr.ULUĞ NUTKU
konuşmacılar:
Prof.Dr.ADNAN GÜMÜŞ
öğr.gör.ÖZLEM DUVA KAYA
Öğr.Gör. CELAL GÜRBÜZ
yer:İÇEL SANAT KULÜBÜ-nevit Kodallı salonu

SAAT 12.30 ÖĞLE YEMEĞİ-ARA

II.OTURUM
saat.14.00
oturum başkanı:Prof.DR. ULUĞ NUTKU
konuşmacılar:
Prof.Dr. BETÜL ÇOTUKSÖKEN
Yrd.Doç.Dr. MUSTAFA GÜNAY
Yrd.Doç.Dr..ZEHRAGÜL AŞKIN
Yrd.Doç.Dr.EYÜP ERDOĞAN
yer:İÇEL SANAT KULÜBÜ-nevit Kodallı salonu

III.GÜN 16 KASIM 2008-PAZAR
GEZİ
TARSUS''ARATOSUN İZİNDE''
söyleşi:St.Paul.Cafe
TARSUSLU FİLOZOFLAR-UĞUR PİŞMANLIK
hareket:MKM.Önü saat:08.30

Özne'nin yeni sayısını edinmek için

2008-07-01T05:04:00.001-07:00

Değerli okurlarımız,
Özne’nin 8. sayısı çıktı. Ancak bu sayıyı dağıtıma veremediğimiz için kitapçılarda bulunmamaktadır. Bu nedenle yeni sayımızı edinmek isteyenler bizimle iletişim kurarlarsa, dergi adreslerine gönderilecektir.
Tek sayı+gönderim ücreti: 10 YTL.
Bireysel abonelik: 25 YTL
Kurumsal abonelik: 50 YTL.
Posta çeki: 1097014 (Mustafa Günay adına)
Dergi bedelini posta çeki hesabına yatırıp, bize bilgi verirseniz derginiz verdiğiniz adrese gönderilecektir.
Saygılarımızla

Özne Yayın Kurulu

ÖZNE 8. Kitap İçindekiler

“Türkiye’yi Düşünmek” Dosyası:

Avrupa ve Türkiye, Nasıl Bir Felsefe?-Gerrit Steunebrink ile Söyleşi/ Güncel Önkal
Bir Toplumsal Değişim Modeli Olarak Türk Devrimi ve Günümüz Türkiye’si/ Mesut Yıldız
Bilim, Pozitivizm, Siyasa/Eyüp Erdoğan
Üç Tarz-ı Siyasetin Epistemolojisi/Mehmet Özcan
Doğu-Batı Sorununa Takiyettin Mengüşoğlu’nun Bakışı/ Taşkıner Ketenci
Modern Türkiye’de İslamcılık ve Küreselleşme İlişkisi/ A.Kadir Çetin
Atatürkçülüğün Aydınlanmacı Dinamikleri Işığında Türkiye’yi Düşünmek/Sara Çelik
Günümüzde Türkiye, Dünya, Eleştirel Düşünce ve Atatürk/ Yaman Örs, Burcu Baytemir

Türkiye Nasıl Kurtulur?/ Tan Doğan
Türkiye’yi Düşünmek/Sibel Öztürk Güntöre

Anadolu Dergisinden İki Yazı Hakkında Kısa Bir Giriş: Taşkıner Ketenci
Asl-ı Hakikat/ Mehmet Halit
Anadolu Cumhuriyetinin Maarif Mefkuresi/ İrfan Nabi

Türk ve Alman Şiirinde Şairlerin Benliklerinin Dışavurumu/ Ahmet Sarı
Doğu ve Batı Düşüncesinde İçsel Bilgi/ Könül Bünyadzade
Selahattin Halilov İle Söyleşi: Doğu, Batı ve Felsefi Yaklaşımlar Üzerine/Mustafa Günay
Doğu mu Haklı Batı mı?/ Olcay Yılmaz

Geleceğin Ailesinin Geçirdiği Tarihsel Yol/Ebulfez Süleymanov

Pierre Bourdieu’da “Habitus” ve “Hayat tarzı alanı” Kavramları’nın İlişkisi Üzerine/ Arslan Topakkaya
Heidegger’de Varlık ve Zaman/Zehragül Aşkın
Heidegger’in Zaman Anlayışıyla Karşılaştırmalı Olarak Levinas’ın Zaman Anlayışı/ Burcu Akpınar
Kant’ın Yetiler Öğretisi Üzerine/ Süreyya Su
Theodor W. Adorno’ya Göre Balzac’ı Okumak/ Adem Palabıyık
Çağdaş Bir Fransız Filozofu: Quentin Meillassoux ve Düşüncesi/ Abdullah Şevki
Türkiye’de Maurice Blonchot’yu Düşünmek: Yazarken Dünyanın En Çok Susan Adamı/Yeşim Keskin-Volkan Çelebi
Felsefeyi Terk Etmiş Bir Dünyada Yozlaşma/ Ata Demir

Müzakereler Üzerine Notlar/Sadık Erol Er
Neyi Yazıyoruz/ Arda Cevahir
Felsefece(şiir)/Tan Doğan

Web:
http://oznefelsefesanat.blogspot.com/
e-posta:
f.mustafagunay@cu.edu.tr
mgunay@cu.edu.tr
oznefelsefesanat@yahoo.com

Felsefeyi seven ve sevdiren adam...

2008-06-09T02:46:00.000-07:00

Doğan HIZLAN
dhizlan@hurriyet.com.tr

Felsefeyi seven ve sevdiren adam

ÜNİVERSİTE yıllarımın unutamadığım kişiliklerinden biri de ebediyete uğurladığımız felsefeci Arslan Kaynardağ’dır (1923-2008).

O da bildiklerini, inandıklarını söyleyen, yazan, bunun bedelini de yakınmadan ödeyen kuşaktandı.Ben tanıdığımda, Sahaflar Çarşısı’nda bir kitap sergisi vardı, yanlış anımsamıyorsam büyük bir masa üstünde kitapları sergilerdi. Sonraları bir dükkán kiraladı, Elif Kitabevi’ni açtı. Yaşamının ayrıntısını Zuhal Köseoğlu’nun Bir Felsefe Áşığıyla Candan Bir Söyleşisi’nde bulabilirsiniz.Ben okuduklarımın bir bölümünü kütüphaneci dostlarıma, bir bölümünü de iyi, bilgili kitapçılara borçluyum.Arslan Kaynardağ, bu tür bir kitapçıydı. Ama o yazardı. Gittiğimizde bize kitap tavsiye eder, neyi niçin okumamız gerektiği konusunda bizi aydınlatırdı.Ondan aldığım ilk kitap, Will Durant’ın The Story of Philosophy’siydi. Bir yılbaşı gecesini o kitabın bana verdiği mutlulukla geçirmiştim.

* * *
BİLGİLİ insanların, bilgilerini başkalarıyla bölüştükleri oranda topluma yararlı olduğu inancındayım.O da bildiklerini anlattı, yazdı, felsefeyi ve felsefecileri sevdirdi. Birçok kişi felsefeye merak sardıysa, Türkiye’deki felsefecileri öğrendiyse, bunda onun payı büyüktür.Kaynardağ, yukarıda adını andığım konuşmasında felsefeyi şöyle tanımlıyor:"Felsefe, insanı düşünce, bilgi ve kültürün önemli yönleri üzerinde bilgilendirip aydınlattığı gibi, kavramları sorgulamayı da öğretir. Bildiğimizi sandığımız kavramların çoğunu bilmediğimiz, felsefe yaparak ortaya çıkar. Nelerin gerçek, nelerin yapay sorun olduğu da felsefe ile daha iyi anlaşılır."

Kırk üç sayı Kitap Belleten’i çıkardı. Mustafa Günay’ın belirttiği gibi, felsefenin kurumsallaşması için emek verdi. Birçok felsefe sempozyumu ona adandı, onur konuğu olarak o toplantılarda bulundu.Doğan Özlem’in Felsefe Dünyamızda Örneği Olmayan Bir Çalışma: Felsefecilerle Söyleşiler yazısında, Arslan Kaynardağ’ın söyleşilerinin önemini, kitabın işlevini anlatmaktadır:"Kaynardağ’ın söyleşileri, yalnızca kendileriyle söyleşilen sekiz hocanın yaşamları, felsefi görüşleri hakkında okuru bilgilendirmekle kalmıyor; okurun, ülkemizin 1930-1980 arasındaki yarım yüzyılın kültürel atmosferi hakkında da bir fikir edinmesini sağlıyor."

* * *

ONU kitaplarıyla anacağız, bize felsefeyi sevdirdiği için de unutmayacağız.

Yaralandığım kaynak:Arslan Kaynardağ’a Armağan, Türkiye’de Felsefenin Kurumsallaşması.Yayına Hazırlayan: Mustafa Günay, İlya Yayınevi.

http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/9110665.asp?yazarid=4

6 Haziran 2008

Arslan Kaynardağ

2008-06-09T02:22:00.000-07:00

Arslan Kaynardağ (1923-2008)

Sevgili Arslan Ağabey'i her zaman gülümseyen yüzü, sıcak sesi ve felsefe dünyamıza katkılarıyla hatırlayacağız. Felsefe dünyamızın başı sağ olsun...

2008-06-04T01:53:00.000-07:00

İNSAN-TOPLUM BİLİMLERİ VE FELSEFE
SEMPOZYUMU: 5

Konu: Araştırma ve Yöntem Sorunları

Tarih: 06-07 Haziran 2008

Düzenleyenler: Maltepe Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü, Psikoloji Bölümü, Sosyoloji Bölümü

Yer: Marmara Eğitim Köyü, Yabancı Diller Binası, Mustafa Necati Konferans Salonu

Program:

06 HAZİRAN 2008 Cuma

09:00-10:00 Kayıt
10:00-10:30 Açılış Konuşmaları

I. Oturum: 10.30-12:00
“Bilimde Etik Sorunlar”
Oturum Başkanı:
Prof. Dr. Betül ÇOTUKSÖKEN (Maltepe Üniversitesi)
Konuşmacılar:
Prof. Dr. Ayşe ERZAN (TÜBA)
Prof. Dr. İlhan TEKELİ (TÜBA)

Öğle Arası: 12:00-13:30

II. Oturum: 13:30-15:30
“Niteliksel ve Niceliksel Araştırma Yöntemleri”
Oturum Başkanı:
Prof. Dr. Bahattin AKŞİT (Maltepe Üniversitesi)
Konuşmacılar:
Prof. Dr. Robert NEWMAN
Doç. Dr. Oğuz IŞIK (ODTÜ)
Prof. Dr. Zuhal KARAHAN KARA (Harran Üniversitesi)
Prof. Dr. Nursel TELMAN (Maltepe Üniversitesi)

Çay-Kahve Arası: 15:30-16:00

III. Oturum: 16:00-17:30
“Araştırma Kurumlarının Yaptığı Son Araştırmalar I”
Oturum Başkanı:
Prof. Dr. Sabahattin GÜLLÜLÜ (Maltepe Üniversitesi)
Konuşmacılar:
Prof. Dr. Ali ÇARKOĞLU (Sabancı Üniversitesi)
Bekir AĞIRDIR (KONDA)
Dr. Sezgin TÜZÜN (VERİ)

Kokteyl: 17:30 - 18:30

07 HAZİRAN 2008 Cumartesi

IV. Oturum: 10:00-11:30
“Araştırma Kurumlarının Yaptığı Son Araştırmalar II”
Oturum Başkanı:
Prof. Dr. Nursel TELMAN (Maltepe Üniversitesi)
Konuşmacılar:
Prof. Dr. Yılmaz ESMER (Bahçeşehir Üniversitesi)
Neyyir BERKTAY (Eğitim Reformu Girişimi)

Çay-Kahve Arası: 11:30-12:00

V. Oturum: 12:00-13.30
“Sosyal Bilim Araştırmalarında Etik Sorunlar”
Oturum Başkanı:
Prof. Dr. Sevgi İYİ (Maltepe Üniversitesi)
Konuşmacılar:
Prof. Dr. Belma AKŞİT (Maltepe Üniversitesi)
Prof. Dr. İoanna KUÇURADİ (Maltepe Üniversitesi)

İletişim:
Arş.Gör. Dilek Arlı
Maltepe Üniversitesi
Fen-Edebiyat Fakültesi
Tel: 0 216 626 10 50/ 1101/1102/1104
Fax: 0 216 626 11 13
www. maltepe.edu.tr
e-posta: dilekarli@maltepe.edu.tr

T.C. Maltepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesinin her yıl düzenlemekte olduğu İnsan-Toplum Bilimleri ve Felsefe Sempozyumunun “Araştırma ve Yöntem Sorunları” konulu beşincisi bu yıl 6-7 Haziran 2008 tarihinde gerçekleştirilecektir.
Marmara Eğitim Köyü, Yabancı Diller Binası, Mustafa Necati Konferans Salonunda yapılacak olan sempozyuma ulaşım için Maltepe merkezde bulunan Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi önünden saat 8.00, 8.30, 9.00 ve 9.30’da hareket edecek olan servisler kullanılabilir.

Hayyam: Üç Rübai

2008-05-30T02:09:00.000-07:00

Hayyam: Üç Rübai

Bu yıldızlı gökler ne zaman başladı dönmeye?
Ne zaman yıkılıp gidecek bu güzelim kubbe?
Aklın yollarıyla ölçüp biçemezsin bunu sen
Mantıkların, kıyasların sökmez senin bu işde.

Yokluk suyuyla ekilmiş tohumum benim
Gam ateşiyle tutuşmuş yanar yüreğim
Alındığım toprağa verilmeden önce
Dünyanın serseri yelleri önündeyim.

Gönlünü hoş tut, sonu gelmez kaygıların
Gök kubbede çatışması bitmez yıldızların
Senin toprağa karışacak bedenlerinse
Tuğla olacak sarayına başkalarının.

Lucretius: Varlığın Yapısı'ndan Bir bölüm

2008-05-30T02:00:00.000-07:00

LUCRETIUS CARUS
VARLIĞIN YAPISI(De Rerum Natura)kitabından bir bölüm

Varlığın İlkeleri, Boşluk - Öğeler

Göstereyim yoktan gelmediğini varlığın:
yokolmaz artık bir kez varolan, göremeyiz
Nesnelerin ilkelerini, budur seni yanıltan.
Anlatayım sana gerçek olduğunu görünmeyenin de.
Birtakım olaylar sayacağım: Önce korkunç
Çarpışlarıyla denizi döven, kocaman gemileri
Deviren, bulutları parçalayan, dağıtan yeller,
Yelçevrintileri geniş ovalarda dolaşan,
Sürükler devrilmiş büyük ağaçları, süpürür
Tepelerini yüksek dağların, alt üst eder
Ormanları sağnaklar, görünmeyen varlıklardır
Gürleyen, uğuldayan, homurdanan korkunç yeller,
Yerler toz duman, çalkanan denizler, boşanan sağnaklar,
Uzaklara savrulan bulutlar, yeller yüzünden.
Önce durgun görünür, sonra birden dağlardan
İnen yağmurlarla beslenen, orman yıkıntılarını
Silen süpüren, bütün ağaçları sürükleyen,
Azgın ırmaklar gibi taşan esen yeller,
Ne köprüler dayanır bu taşkınlara, ne yağmurdan
Kabaran ırmakların gücüne direnecek ayak kalır,
İşte bunlar gibi yıkar korkunç gümbürtülerle
Yeller kocaman yığınları, nasıl yıkarsa
Büyük sağnaklar önüne geleni. Ne çıkarsa
Karşısına yüklenir, devirir sürekli vuruşlarla,
Sarsar taşan bir ırmak gibi sürükler, sallar,
Götürür, yokeder, atar içine çevrintilerin,
Böyledir azgın sağnaklar, savuran kasırgalar.
Görünmeyen, yalnızca sezilen varlıklardır
Tüm esen yeller, yaptıkları işlerle,
Yer kaplayan nesnel özleriyle görünen
Büyük ırmaklarla yarışırlar. İşte böyledir
Görünmeyen, sessiz, değişik türde korkular da,
Görmeyiz burnumuza gelişini sezdiğimiz kokuyu,
Duyularımıza gelen sıcağı, soğuğu da,
Ne de işittiğimiz sesi görebiliriz, oysa
Bunlar, tümden, yer kaplayan nesnel varlıklar,
Bunlar olmasa çalışmazdı başka türlü duyular,
Dokunma, dokunulma gücü olmasa gövdemizin
Bilemezdik bunların bir tekini bile.
Sereriz giysileri dalgaların kırıldığı kıyılara
Islanırlar, kururlar sonra güneşte, oysa
Ne ıslaklığın yapısını görürüz, ne de
Sıcaklığın etkileyen özünü, besbelli
Çok ufacık öğelere bölünmüş, ayrılmış hepsi,
Bir yolu yoktur onları görmenin gözle.
Yıllar geçer aradan, aşınır parmakta yüzük,
Oyar bir oluktan damlayan su taşı geçen
Sürenin akışında, incelir toprağa sürünen
Kaskatı sapan demiri görünmeden evleklerde,
Böyle yıpranır kaldırımlar da yıllar boyu
Gelip geçenlerin ayakları altında...
Aşınmış, kapı tokmakları biz görmeden, gizlice,
Sık sık tapınaklara gelenlerin sağ elleriyle
Dokunmadan, yıpranmış gördüğümüz nesneler, kırılıp
Dökülmüş böyle sürtünmekle, dokunmakla, dağılmış.
Gizler bizden bu olayları doğa, göstermez,
Sonradan, ana varlık ayırır bu nesneleri bölümlere,
Birleştirir uyarınca, yaratır yeniden, düzenler,
Yetmez gözümüzün gücü bunları görmeye.
Ne yaşam gücü tükenir, eksilir bu nesnelerin
Ne yaşlanma, kocalma söz konusudur onlarda,
Ne tuz tükenir, ne kayalar biter denizlerde,
Anlaşılmaz bu oluşumlar kısa sürede, doğada
Birleşemez nesneler, boşluklar var arada, evrende,
Uygundur bunların bilinmesi, yanılmayı düşünme
Sürekli bir araştırmada, varlık bütünü yolunda,
Kuşku duymayasın açıklamamızdan, görüşümüzden.
Boşluklar vardır nesnelerin içinde, el değmemiş,
Gözler görmemiş bilesin, yoksa bir kımıldama bile
Olamazdı bu nesnel varlıklarda, bu yüzdendir
Tüm nesnelerin devinmesi, birtakım işler görmesi,
Birbirinin yanında, devinmeden kalırdı hepsi
Boşluk olmasa, engellerdi birbirini nesneler,
Bir neden kalmazdı devinmeye, yer değiştirmeye,
Görürüz denizleri, karaları, göklerin yükselişini,
Daha birçok nesnenin türlü durumlarda, biçimlerde
Devindiğini görürüz açıkça, boşluk olmasa
Devinme de olmazdı nesnelerde, kendiliğinden,
Kuşaklar bile varolmazdı, kalırdı kaskatı
Olduğu yerde nesneler, kımıldamadan.
Düşünülse bile dolu nesnelerin varlığı
Kolay olmaz bunları varlıklarda görmek, anlamak
Kayalardan, oyuklardan, yarıklardan sızan suların
Besin verir ıslaklığı dökülen bol damlalarla
Diri varlıklara kendiliğinden, gelişir böylece
Ormanlar günden güne bolluk yağar ortalığa,
Kaynaklardan çıkan besleyici özler dağılır
Bütün dallara yayılır kökler aracılığıyla.
Sesler çıkar dalgalardan, kapı sürgülerinden
Evlerin, gıcırtılar gelir, katılık verir
Kemiklere soğuk, olmasaydı boşluk olmazdı
Bunlar da, görülmezdi karşılıklı dönüşme nesnelerde,
Bir olay doğmazdı boşluğun olmayışı yüzünden.
Nedendir gördüğümüz eşit büyüklükte nesnelerin
Birbirinden ağır geldiğini? Yoksa eşit olurdu
Bir yün yumağıyla kurşunun ağırlığı eş boyutlarda,
Basınç eşit olsaydı bütün nesnelerde. Ne denli
Düşse de somut nesneler, yine boşluklar vardır
İçlerinde, bundandır yeğnikliği büyük olanın,
Daha büyüktür içerdiği boşluklar, budur neden.
Daha ağırdır içinde daha küçük boşluk olan
Nesneler, budur anlatmak istediğim kolayca,
Bundandır nesnelerde boşluklar dememiz de,
Gerçekten ayırmasın seni diye, bu konuda
Çürütmem gerekir başkalarının düşüncelerini.
Onlar, pullu balıkların su dolar arkadan boşluklarına
İtilir ileri, yer değiştirip diyorlar, buymuş devinme,
Sularla çarpışarak, yüzmenin nedeni suda,
Böyle değiştirmiş yerleri, dolu olmalarına karşın,
Aralarında, yanlış olsa gerektir bu açıklama,
Nasıl ilerlerdi yüzücüler, nasıl değiştirirlerdi
Yerlerini bir kez, boşluk olmasa suların özünde?
Geriye çekildikçe sular, boşluk nedeniyle,
İlerler öne doğru balıklar, ya kendiliğinden
Devinir nesneler, ya da içlerinde boşluk var
Benimsemek gerek bu görüşü, başka türlü değil
Devinmenin açıklanışı, başlaması bile.
Önce çarpışır, sonra ayrılır iki nesne
Birbirinden, soluk dolar gereğince aralarına,
Açılan boşluğa, çok hızlı devindiğinden dolayı
Akar gibidir yel, doldurur ortalığı baştan başa
Birden, işte bu yüzdendir hızla doldurması
Havanın boşalan bir yeri, açılan boşluğu da.
Söylemek yanlıştır bu konuda, nesnelerin
Birbirinden ayrılması, bütün öteki olaylar
Yoğunlaşması, katılaşması yüzündendir havanın,
Oysa yanlıştır bu düşünce, gerçekte böyle değil
Boşluğun oluşu, yine o soluktur boşalan yeri
Dolduran, oysa yanlıştır havanın böyle
Katılaştığını öne sürmek, bir boşluğun
Bulunmadığını söylemek. Nesnelerin birleşmesi,
Çekilmesi, açılıp kavuşması düşünülse bile
Devinmede kaçınılmazdır nesnelerin içlerinde
Bir boşluğun bulunması, devinmeyi sağlaması.
Göstermem gerek sana bu konuda birçok kanıt,
Bunlarla kazanırım güvenini senin,
Yeter anlayabilmen için gerçeği,
Şu birkaç çizgi bile sana bolca:
Dağbaşında birini kovalayan köpekler,
Bulurlar koklayarak yapraklar arasında
Burunlarıyla en kesin izleri şaşmadan, sen de
Görürsün ötekilerden ayrı bütün nesnelerin
İçinde saklı, görünmeyen işleri, burada,
Kavrarsın onların özünü, bulursun gerçeği.
Yavaşlarsa çalışman, bıkarsın konudan, o gün
Bunu sererim gözlerinin önüne yeniden Memmius:
Yudum yudum içmek için yaklaşıyorum kaynaklara,
Bu bilgilerden zenginleşecek benim dilim,
Korkuyorum yaşlılığım yüzünden bozulacak
Diye bu derli toplu düzen. Çözülmesin sürgüsü
Yaşadığımız kapının, duyacaksın tüm şiirlerimde
Gösterilen kanıtların çokluğunu bu konuda,
Dönelim bir daha eski sözümüze, burada:
İki kaynağı vardır tüm varlığın, nesnelerin,
Biri boşluk, öteki kurucu öğe, ilke denen,
Bunların içinde gelişir, devinir varlık, yeter
Sağduyu anlamak için nesnelerin oluş ilkelerini,
Hepsinin kurucu, bütünleyen özlerini.
Bilinmeyen olayların kavranmasında, bulamayız
Daha sağlam bir ilke anlığımız için.
Olmasaydı boşluk denen uzay, bir yer bulamazdı
Nesneler, olanak kalmazdı gidip gelmeye,
Sevinmeye, biraz önce açıkladığımız gibi
Sana bu konuda, Üçüncü bir ilkenin
Söylenemez bulunduğu varlık için,
Yalnız boşluk, bir de somut nesneler var,
Başka bir varlık olsaydı, gerekirdi onun da
Ya daha büyük, ya daha küçük olması, görülür
Yumuşak ya da katı bir dokunma sonunda
Yer kaplayan nesnelerin tüm düzeninde
Bir gelişmenin sürüp gittiği boyuna,
Dokunma olmadan nesnenin bir bölümünde
Ne bir değişme gerçekleşir, ne dönüşme,
Bu yüzden, bu doldurulmamış yere gerekir
Boşluk adını vermemiz düşünce dizgemizde.
Hangi nedenle olursa olsun varlığın başka
Varlıklara karşı ya etkileyen, ya da
Etkilenen bir özelliği vardır, kesin, olamaz
Somut varlık olmadan etkileme, etkilenme.
Olmadan boşluk, bağımsız devinme olmaz uzay,
Bundandır boşlukla öğeler dışında bir ilkenin
Bulunmadığı nesnel varlık düzeninde. Güvenilmez
Salt düşünmekle duyulara gelmeyen varlığa.
Tüm nesneler bu iki bağdaşık ilkeden çıkar,
Yoktur bunların dışında bir olay, bir kural,
Göremeyiz yok edici, ayırıcı başka bir ilke,
Bu yüzdendir taşın ağırlığı, suda akıcılık.
Somut nesnelerde saklıdır dokunma gücü,
Boşluk dediğimiz ilkede değil. Tutsaklık,
Bağımsızlık, yoksulluk, varsıllık, varolan,
yokolan, bir de bütün değişmeler olamaz
Nesnelerin kurucu öğeleri olmadan, böyledir
Alıştığımız, doğru dediğimiz tüm olaylar.
Zaman kendince bir varlık değildir gerçekte.
Nesnelerden gelir duyumlarımız, unutmalarımız,
Gelir, çarpar duyularımız ne varsa, sonradan
Kavranamaz duyularla zaman, nesnelerin oluşumu,
Davranış türleri anlaşılmadan, olamaz süre,
Savaşı gerekli kılmış Troyalılar için bakılırsa
Söylentilere kaçırılan Melena'nın kurtarılması,
Gerçekten bunlar olmasaydı, bilinemezdi
İnsan soyunca bu olay bize göre, getirilemez
Geçen günler bir daha geri, bir kez olmuş
Bitmiş olaylar, ne olayların geçtiği söylenen
Yerler, ne geçen günler döner bir daha geri.
İlk yer kaplayıcı öz bulunmazsa nesnelerde
Ne yer olur, ne bütün olayların geçtiği uzay,
Ne güzel Helena'nın sevgi ateşi, günün birinde
Tutuştururdu Frigyalı Aleksander'in gönlünü,
Ne dillerde söylenen, yürekler doğrayan
Savaşlar olurdu, ne kaleler yakılır, yıkılır,
Ne tahta atla Grekler girerdi gece Troya'ya,
Anlarsın bütün bunlardan, geçen olaylardan
Kendiliğinden doğmadığını öğelerin oluşumu gibi.
Boşluğun bile sözü edilmez bu konuda, birçok
Olayın ortaya çıkışında etkindir kurucu öğeler,
Onları kapsayan uzay. Nesnelerin kurucu özleri
Somuttur, bunlar birleşir kendi aralarında
Bağdaşır nesnel ilkeler denen kurucu öğeler.
Çok dayanıklıdır, sıkıdır bu kurucu öğeler,
İlközler dediğimiz, giremez içlerine başka
Bir nesne dıştan, bölünmezler, bağlı birbirine,
Güçtür inanmak buna gerçekten, hangi nesnelerde
Özüne girilmez öğelerin bulunduğuna, güçtür.
Yıldırım düşer, girer evlerin çatılarına, gökten,
Bir gürültü kopar, bir ses, akkor oluşu gibi
Demirin ocakta, kızgın buğularla dolar uzay,
Dağılır kayalar, yıldırım sıcaklığından, erir
Altın, akar madenlerin özü buzlar gibi.
İşler sıcaklık gümüşe, yüreğe değin soğuk.
Duyarız sıcağı, soğuğu sağ elle tutunca yukardan
İçine su dökülen kabı, çok görülmüş evrende
Özüne girilemeyen nesnelerin varlığı, bundandır
Nesnelerin özüyle uğraşmam, dinle birkaç dizeyle
Neler anlatacağım sana; sonsuzca kalan vardır,
Gerçek bu, somut varlıklar, dayanıklı, bunlardır
Kurucu özler, onlardır evrende tüm oluşların
Nedeni. Öğeler, içinde nesnelerin devindiği boş uzay
Varlığın iki kurucu öğesidir, gerçekten.
Bilindiği gibi büsbütün değişiktir evren,
Bozulmadan, dağılmadan tüm kurucu öğelerin
Kendiliğinden saklandığı, kaldığı bir yerdir.
Uzayın yayıldığı boşluk denen alanda
Bulunmaz bir nesne, nesnelerin olduğu
Yerde de bir boşluk olmaz, düşünülemez bu.
Bundandır kurucu öğelerde boşluğun olmadığı.
Bütün varlıklarda gerekli boşluk, sıkı kurucu
Öğeleri de kuşatır boşluk, ancak görülemez
Gizli, çevreyi kaplayan, sıkı, somut öğeler
Düşünülse de, saptanamaz bu. Ancak kurucu ilkedir
Nesnelerle boşluğu bağdaştıran, uyum sağlayan güç.
En sıkı, en katı öğelerden kuruludur
Varlığı oluşturan nesnel ilke, yalnız
Odur ölümsüz, dağılır, ayrışır öteki nesneler.
Olmasaydı uzayı oluşturan engin boşluk
Düzen kurulmazdı tüm nesnelerde, yer kaplayan
Tüm evreni dolduran değişik varlıklarda, ıssız.
Böyledir nesneyle boşluk, ayrı, türlü düzende,
Yoksa ne doluluk, ne boşluk kendiliğinden,
Birçok özgün yapılı nesneler vardır şimdi
Boş uzayı dolusundan ayıran, düzeni sağlayan,
Bunlar dağılmaz dıştan gelen vuruşlarla, yalnız
İçten gelen başka bir itkidir bu sağlam
Öğeleri dağıtan, sarsan, parçalara ayıran,
Yukarda kısaca gösterdiğim gibi, apaçık.
Ne bükülme görülür boşluğun olmadığı yerde,
Ne kırılma, ikiye ayrılma, ne bölünme.
Ne derinden derine işleyen soğuklar olur,
Ne de bulduğunu yakan, yüreğe inen ateş, sıcaklık,
Boşluktan kopan nesne ne denli işlerse öze,
Derine, o denli kolay olur güçlerin basıncı.
Böyle öğrettiğim gibidir sana tüm ilkeler,
Sımsıkı, boşluksuz, bu nitelikler onları sonsuz
Kılan, olmasaydı evrende sonsuz bir ilke,
Çoktan yokolurdu tüm nesneler, yiterdi,
Sonra yeniden doğardı gördüğümüz ne varsa.
Gösterdiğim gibi önceden, yokluktan yokluk çıkar.
yokolmaz varolan bir nesne bir daha, bundandır
Tüm kurucu ilkelerin ölümsüz, sonsuz oluşu.
Ayrılır birbirinden günü gelince öğeler,
Yenilemek, yeniden kurmak için anavarlığı.
Sıkıdır, sağlamdır kurucu öğeler, bundandır
Hepsinin sonsuzca kalışı, olmazdı başka türlü,
Yaratılmazdı, sonsuzluk içinde, yeni nesneler.

Latinceden çeviren: İsmet Zeki Eyüboğlu

ULUSLARARASI İBN SÎNÂ SEMPOZYUMU PROGRAMI

2008-05-21T02:01:00.000-07:00

ULUSLARARASI İBN SÎNÂ SEMPOZYUMU
INTERNATIONAL IBN SINA SYMPOSIUM
22-24 Mayıs/May 2008 İstanbul

PROGRAM

Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi
İslam Felsefecileri Derneği
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültürel ve Sosyal İşler Daire Başkanlığı

Yer: Bağlarbaşı Kültür Merkezi

Açılış (Opening)
22 Mayıs 2008 Perşembe/Thursday (Öğleden Önce / A.M.)
10:00-11:30
Açış Konuşmaları (Welcoming Speeches)
Protokol Konuşmaları (Protocol Speeches)
Açış Konferansı (Keynote Speech)
Esin Kahya (Prof. Dr., Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi)
İbn Sînâ ve Onun Bilim Anlayışının Sistematik Açıdan Değerlendirilmesi
(A Systematic Examination of Ibn Sina’s Thought and His Conception of Science)
12:30-13:30 Ara (Break)

13:30-14:00 Sempozyum Kayıt (Registration)
Birinci Oturum (First Session)
22 Mayıs 2008 Perşembe/Thursday (Öğleden Sonra / P.M.)
14:00-15:30
SALON A
SALON B

İBN SÎNÂ TERMİNOLOJİSİ
(Ibn Sina’s Terminology)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Hayrani Altıntaş
Mehmet Bayrakdar (Prof. Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.) İbn Sina'nın Cevher Kavramının Sorunları (The problems of Ibn Sina's Concept of Jawhar)

İlhan Kutluer (Prof. Dr., Marmara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
Makâmâtü’l-Ârifîn: İbn Sînâ Felsefesinde Mistik
Terminoloji Sorunu
(Maqâmâtu’l-Ârifîn: The Problem of Mystical
Terminology in Ibn Sina’s Philosophy)

İbrahim Maraş (Y.Doç. Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ Felsefesinde Vâhid (Bir) ve Vahde (Birlik)
Kavramları
(The Concepts of One (wahid) and Unity (wahdah) in Ibn
Sina’s Philosophy)

TIP VE ECZACILIK
(Medicine and Pharmacy)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Esin Kahya

Gülbin Özçelikay (Prof. Dr., Ankara Üniversitesi Eczacılık Fak.)
İbn-i Sina’nın el-Kanun fi’t-Tıbb Eserindeki Drogların Tasnif Edilişlerinin Günümüz Açısından Değerlendirilmesi
(Classification of Drugs in Ibn Sina’s al-Qânûn fi’t-Tibb: An Examination in terms of Modern Approaches)
Sevgi Şar (Prof. Dr., Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi)
İbn-i Sina’nın el-Kanun fi’t-Tıbb’da Yer Alan Bazı Tıbbi Bitkilerin Günümüzdeki Kullanımlarıyla Karşılaştırmalı Bir Çalışma
(The Use of Some Medical Herbs: A Comparison between Ibn Sina’s Views and Modern Considerations)
Muhammed Ebadiani (Tehran University Medical Sciences)
Infertility from the View of Ibn Sina: A Review of Causes and Treatment Methods
(İbn Sînâ’ya Göre Kısırlık: Nedenlerinin ve Tedavi Yöntemlerinin Yeniden Gözden Geçirilmesi)

15:30-16:00 İKRAM (Coffee Break)
İkinci Oturum (Second Session)
22 Mayıs 2008 Perşembe/Thursday (Öğleden Sonra / P.M.)
16:00-18:00
SALON A
SALON B

AHLAK, HUKUK, İBADET, ESTETİK
(Ethics, Law, Worship, Aesthetics)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Hüseyin Sarıoğlu

Hayrani Altıntaş (Prof. Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
Kamu Hukuku Açısından İbn Sînâ’nın Bazı Görüşleri
(Ibn Sina’s Views Concerning Public Law)

Müfit Selim Saruhan (Doç. Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ’da Ahlakî Çözüm Üzerine
(On Ethical Analysis in Ibn Sina’s Thought)

Ayşe S. Oktay (Yard. Doç. Dr., S. Demirel Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ Düşüncesinde İbadet ve Tanrı –Alem İlişkisi
Bakımından Değeri
(The Meaning of Worship in Ibn Sina’s Thought and its Value with regard to the God-World Relationship)

Zeynep Gemuhluoğlu (Dr., Marmara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
Kozmolojik Prensipler Etik ve Estetiğe Temel Olabilir mi? : İbn Sînâ’da Aşk Kavramı Üzerine Bir İnceleme
(Can Cosmological Principles Make a Foundation for Ethics and Aesthetics?: An Analysis on the Concept of Love in Ibn Sina)

MANTIK
(Logic)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Mahmut Kaya

Ali Durusoy (Prof. Dr., Marmara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ Mantığının Temel Yapısı
(Basic Structure of Ibn Sina’s Logic)

İbrahim Emiroğlu (Prof. Dr., Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ’nın Sofistik Çürütmeler’i Üzerine Bir İnceleme
(An Analysis of Ibn Sina’s Sophistical Refutations)

Mevlüt Uyanık (Doç. Dr., Hitit Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ’ya Göre Tümevarımın Tutarlılığı Meselesi
(The Problem of the Consistency of Induction according to Ibn
Sina)

İsmail Köz (Doç. Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ Mantığında Tasdikin Muteallıkı
(The Implicants of Judgment (tasdiq) in Ibn Sina’s Logic)

Üçüncü Oturum (Third Session)
23 Mayıs 2008 Cuma/Friday (Öğleden Önce / A.M.)
09:30-11:00
SALON A
SALON B

GREK FİLOZOFLARI VE İBN SÎNÂ
(Greek Philosophers and İbn Sînâ)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. İbrahim Emiroğlu

Murtaza Korlaelçi (Prof. Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
Plotinus’un Sudûr Anlayışı İle İbn Sînâ’nin Sudûr
Anlayışının Mukayesesi
(A Comparison between Plotinus’ and Ibn Sina’s Conceptions of Emanation)

Jon McGinnis (Assoc. Prof., University of Missouri Dept. of
Philosophy, USA)
Time to Change: Time, Motion and Possibility in İbn Sînâ
(Değişme Zamanı: İbn Sînâ’da Zaman, Hareket ve İmkan)

Muhittin Macit (Doç. Dr., Marmara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ’nın Platon ve Aristoteles’e Karşı Tutumu
(Ibn Sina’s Attitude towards Plato and Aristotle)

İBN SÎNÂ METAFİZİĞİ – I
(Metaphysics of Ibn Sina-I)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Yaşar Aydınlı

Hüseyin Atay (Prof. Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ’da Varlık Delili
(Ibn Sina’s Proof from Existence)

Sait Reçber (Doç. Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
Vâcibü’l Vücûd Bir Mâhiyet midir?
(Is the Necessary of Existence (wajib al-wujud) a Quiddity?)

Ömer Türker (Dr., DİB İslam Araştırmaları Merkezi)
İbn Sînâ Düşüncesinde Nedensellik İlkesinin Temellendirilmesi ve Metafizikteki İşlevi
(The Establishment of the Principle of Causation in Ibn Sina’s Thought and Its Function in Metaphysics)

11:00-11:20 İKRAM (Coffee Break)
Dördüncü Oturum (Fourth Session)
23 Mayıs 2008 Cuma/Friday (Öğleden Önce / A.M.)
11:20-12:30
SALON A
SALON B

İBN SÎNÂ METAFİZİĞİ – II
(Metaphysics of Ibn Sina-II)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. İlhan Kutluer

Gürbüz Deniz, (Yard. Doç. Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ’da Hürriyet
(Freedom According to Ibn Sina)

Zikri Yavuz, (Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ, Ezelilik ve Özgür İrade
(Ibn Sina, Eternity, and Free Will)

Fehrullah Terkan, (Doç. Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ, Zorunlu Varlık’ın Cüz’iyyâtı Bildiğini Mantıken
İddia Edebilir mi?”
(Can Ibn Sina Coherently Assert that the Necessary Existent
Knows the Particulars?)

İBN SÎNÂ PSİKOLOJİSİ
(Ibn Sina’s Psychology)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Kasım Turhan

Pirooz Fatoorchi (Dr.,Tehran IHCS and Sharif University of
Technology, İran)
Avicenna on the Human Self-Consciousness
(Ibn Sina’nın Benlik Şuuru Hakkındaki Görüşleri)

Eyüp Şahin (Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ’da Ruhun Ferdiyetinin Bekası Problemi
(The Problem of the Preservation of the Individuality of the Human Soul in Ibn Sina’s Thought)

Abazer Cheraghi, (İran İslam Cumhuriyeti Büyükelçiliği, Ankara)
İbn Sînâ Psikolojisi Ve Çağdaş Psikolojinin Ortak
Noktaları
(The Common Elements in Ibn Sina’s Psychology and Modern
Psychology)

12:30-14:50 ARA (Break)

Beşinci Oturum (Fifth Session)
23 Mayıs 2008 Cuma/Friday (Öğleden Sonra / P.M.)
15:00-16:20
SALON A
SALON B

İBN SÎNÂ’DA FİZİK
(Ibn Sina’s Physics)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Mehmet Bayraktar

Y. Tzvi Langermann, (Prof. Dr., Bar Ilan University Dept. of
Arabic, Israel)
Quies media: A Lively Problem on the Agenda of Post-Avicennian Physics
(Sükun Noktası: İbn Sînâ Sonrası Fizik Gündeminde Canlı Bir Sorun)

Jules Janssens (Prof. Dr., De Wulf-Mansioncentrum, KULeuven
University, Belgium)
Ibn Sînâ: An Important Historian of the Sciences
(Önemli Bir Bilim Tarihçisi Olarak İbn Sînâ)

Frank Griffel (Prof. Dr., Yale University Dept. of Religious Studies,
USA)
Al-Ghazālī’s Appropriation of Ibn Sīnā’s Views on Causality and the Development of the Science in Islam
(El-Gazali’nin, İbn Sînâ’nın Nedensellik Hakkındaki Görüşlerini Benimsemesi ve İslam’da Bilimin Gelişimi)

EPİSTEMOLOJİ
(Epistemology)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Ali Durusoy

Yaşar Aydınlı (Prof. Dr., Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fak.)
Fârâbî ve İbn Sînâ’da Menon Paradoksu (Öğrenme
Paradoksu)
(Meno’s Paradox in Farabi and Ibn Sina)

Hüseyin Sarıoğlu (Prof. Dr., İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ’da Külliler Sorunu ve Boyutları
(Aspects of the Issue of Universals in Ibn Sina’s Thought)

Recep Alpyağıl (Yard. Doç. Dr., İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fak.)
El İşarat ve’t Tenbihat’ın Dekonstrüksiyoncu Okunuşu
(The Deconstructionist Reading of al-Isharat wa al-Tanbihat)

16:20-16:40 İKRAM (Coffee Break)

Altıncı Oturum (Sixth Session)
23 Mayıs 2008 Cuma/Friday (Öğleden Sonra / P.M.)
16:40-18:00
SALON A
SALON B

FELSEFE VE DİN
(Philosophy and Religion)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Murtaza Korlaelçi

Mahmut Kaya (Prof. Dr., İstanbul Üniversitesi, Fen-Edebiyat
Fak. Felsefe Bölümü)
İbn Sînâ ve Filozof Yemini
(Ibn Sina and the Philosopher’s Oath)

Rahim Acar (Doç. Dr., Marmara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ’ya Göre Metafizikte Teolojinin Yeri
(The Place of Theology in Metaphysics according to Ibn
Sina)

Heidrun Eichner (Asst. Prof., Martin-Luther Univ., Orientalisches
Institut, Germany)
Ibn Sīnā’s “Epistle on prayer” (Risala fi al-salat)
(İbn Sînâ’nın Risâle fi’s-Salât’ı)

DİL VE MÜZİK
(Linguistics and Music)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. İlyas Çelebi
Ahmet Hakkı Turabi (Doç. Dr., Marmara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
İbn Sînâ ve Müzik
(Ibn Sina and Music)

Zafer Kızıklı (Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
İbn Sînâ’da Arap Dilinin Fonetiği
(The Phonetics of Arabic Language in İbn Sînâ)

Halim Öznurhan (Dr., Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
İbn Sînâ’nın Poetikası
(The Poetika of Ibn Sina)

Yedinci Oturum (Seventh Session)
24 Mayıs 2008 Cumartesi/Saturday (Öğleden Önce / A.M.)
09:30-10:40
SALON A
SALON B

İBN SÎNÂ VE KELAM
(Ibn Sina and the Kalam)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Bekir Topaloğlu

İlyas Çelebi (Prof. Dr., Marmara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
Kabul ve Ret Cihetlerinden Kelam Literatüründe İbn
Sina
(Acceptance and Rejection of Ibn Sina’s Thought in the
Kalam Literature)

Ömer Mahir Alper (Doç. Dr., İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fak.)
Şehristanî’nin İbn Sînâ Eleştirisi: İbn Sînâ’nın Varlık Tasnifinde Çelişki Nerede?
(Al-Shahrastani’s Criticism of Ibn Sina: Where is the Discrepancy in Ibn Sina’s Classification of Existence?)

Agil Şirinov (Dr., Bakü Devlet Üniversitesi, Azerbaycan)
Fahreddîn Râzî ve Nasreddin Tûsî’nin İbn Sînâcılığı
(Avicennism of Fakhr al-Dîn al-Razi and Nasir al-din al-
Tusi)

İBN SÎNÂ ALGILAMALARI
(İbn Sînâ Perceptions)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Hüseyin Atay

İsmail Kara (Prof. Dr., Marmara Üniversitesi İlahiyat Fak.)
Modernleşme Dönemi İbn Sînâ Tasavvurlarına Dair
Birkaç Not
(Notes on Approaches to Ibn Sina in the Modernization
Period)

Yahya Michot (Prof. Dr., Hartford Seminary, USA)
Avicenna’s Risâla Adhawiyya in Europe: The Travailes of
George Sandys (1578-1644)
(İbn Sînâ’nın Adhaviye Risâlesi’nin Avrupa Serüveni: George Sandys’in (1578-1644) Eserleri)

Roida Rzayeva (Dr., Milli Bilimler Akademisi Şarkiyat Enstitüsü,
Azerbaycan)
Doğu ve Batı Kültürlerinin Etkileşimi ve İbn Sînâ
(Ibn Sina and the Interaction of the Eastern and Western
Cultures)

10:40-11:00 İKRAM (Coffee Break)
Sekizinci Oturum (Eighth Session)
24 Mayıs 2008 Cumartesi/Saturday (Öğleden Önce / A.M.)
11:00-12:45
SALON A
SALON B

İBN SÎNÂ’NIN FELSEFİ ETKİLERİ
(Ibn Sina’s Philosophical Influence)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. İsmail Kara

Atilla Arkan (Doç. Dr., Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
Yahudi Felsefesinde İbn Sînâ’nın İbn Meymun
Üzerinde Etkileri
(Ibn Sina’s Influence on Maimonides’ Thought)

Ekrem Demirli (Yard. Doç. Dr., Marmara Üniversitesi İlahiyat
Fak.)
İslam Metafizik Düşüncesinin Serüveni: Sadreddin Konevî ve Takipçilerinde İbn Sînâ Etkisi
(The Adventure of the Metaphysical Thought in Islam: Ibn Sina’s Influence on Sadr al-Din Qunawi and his Followers)

Eyüp Bekir Yazıcı (Dr., Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
İşrak Felsefesinin Oluşumunda İbn Sînâ’nın Etkisi
(Sühreverdî Örneği)
(Ibn Sina’s Contribution to the Formation of the
Philosophy of Ishraq: the Case of al-Suhrawardi)

İBN SİNA’NIN SOSYAL VE KÜLTÜREL ETKİLERİ
(Ibn Sina’s Socio-Cultural Impact)
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Halis Ayhan
Rafik Muhammetşin (Prof., Rusya İslam Üniversitesi, Kazan,
Tatarstan)
Rusya’da İslam Felsefesi Çalışmaları ve İbn Sînâ
(Studies on Islamic Philosophy and Ibn Sina in Russia)

Abdulehad Abdulreşit Berki (Çin-Sincan Eğitim Enstitüsü)
İbn Sînâ Eserlerinin Günümüz Uygur Bölgesine Bıraktığı
Etkiler
(Ibn Sina’s Impact on the Cultural Life of the Present-day
Uygur Region)

Abdimalik Nisanbayev (Prof., Almatı Üniversitesi Felsefe Bölümü,
Kazakistan)
Merkezi Asya Halklarının Dini Felsefi Çerçevesi İçerisinde El Farabi ve İbn Sînâ’nın görüşleri
(Al-Farabi’s and Avicenna’s Views in the Religio-Philosophical Circles of the Central Asia)

Tahir Aşirov (Dr., Magtymguly Üniveristesi, Türkmenistan)
Türkmen Kaynaklarına Göre İbn Sînâ
(Ibn Sina according to the Turkmen Sources)
12:45-13:00

KAPANIŞ (Closing)

2008-05-21T01:45:00.000-07:00

Tomris Mengüşoğlu'nu Kaybettik...

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü mezunu olan, felsefe alanında pek çok çevirisi bulunan Tomris Mengüşoğlu (82) vefat etmiştir. Kendisine Tanrı'dan rahmet, ailesine ve sevenlerine başsağlığı dileriz. Tomris Mengüşoğlu ...Eğitimini İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe bölümünde tamamladı. Prof.Dr. Takiyettin Mengüşoğlu'nun eşi. Felsefe ve sanat konularında çevirileri, Doğu-Batı kültürü sorunuyla ilgili Türkçe ve Almanca araştırma yazıları var.

Y a z ı l a r ı:

“Die antropologischen Folgen der Identitëtslogik und der paradoxen Logik,” Möglichkeiten menschilichen Seins, Festschrift zum 80. Geburtstag von Walter Heistermann am 14. September 1992;

“Herausgegeben von Waltraud Reichert und Michael-Sören Schuppan,” Schäuble Verlag, Berlin, 1992, s. 25-32;

“Doğu ve Batı Kültürlerindeki Mantıksal Karşıtlık ve Sonuçları,” İnsancıl, 1994, s.40-42;

“Kadın İnsandır da,” İnsancıl, Mart 1997, s.77;

“Kadın Filozoflar ve Batı Tarih Yazarlığının Güzellemeleri Üstüne,” İnsancıl, 1999;

“Disharmonik Bir Varlık Olarak İnsan,” Türk Felsefe Kurumu Semineri, 21 Ekim 1994.

“Özdeşlik Mantığı ve Paradoks Mantığının Antropolojik Sonuçları,” Yüzyılımızda İnsan Felsefesi, Takiyettin Mengüşoğlu’nun Anısına, Haz. Ioanna Kuçuradi, Türkiye Felsefe Kurumu, Ankara, 1997, s. 239-262;

“Filozof Walter Heistermann öldü,” Türkiye Felsefe Kurumu Bülteni, s. 10.

“Araştırmacı, Düşünür ve İnsan Yönleriyle Bir Felsefecimiz: Arslan Kaynardağ”, Arslan Kaynardağ’a Armağan-Türkiye’de Felsefenin Kurumlaşması, Haz. Mustafa Günay, İlya İzmir Yayınları, 2006, s.189-196.

Ç e v i r i Çalışmaları:

İnsanın Kozmostaki Yeri (Max Scheler,Yaprak Yayınevi);

Estetik Anlayış (Moritz Geiger, Remzi Yayınevi);

Kadın Filozoflar I-II (Marit Rulmann, Kabalcı Yayınevi).

2008-05-21T01:40:00.000-07:00

İbn Sina 50 tebliğ ile anlatılacak

Ülkemizde düzenlenmiş ve münhasıran İbn Sînâ'yı konu edinenuluslararası toplantıların üçüncüsü de 22-24 Mayıs tarihleri arasındagerçekleştirilecek. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Felsefe veDin Bilimleri Bölümü, Ankara İslam Felsefecileri Derneği mensuplarınınakademik işbirliğiyle düzenlenen ve İbn Sînâ hakkında son yirmi beşyıldır sürdürülen araştırmaların ışında yapılacak olan sempozyum,Bağlarbaşı Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilecek. İlhan Kutluer, YaşarAydınlı, Ekrem Demirli, Atilla Arkan, Ayşe Sıdıka Oktay ve RecepAlpyağıl gibi yazarlarımız dışında İsmail Kara, Mahmut Kaya, HüseyinSarıoğlu, Hüseyin Atay, Murtaza Korlaelçi, Mehmet Bayrakdar, HayraniAltıntaş, Ali Emiroğlu, Ali Durusoy, Kasım Turhan ve Esin Kahya 'nınkatılacağı sempozyumda 50'nin üzerinde bildiri sunulacak

İbn Arabi Sempozyumu

2008-05-21T01:38:00.000-07:00

İbn Arabi modern çağa da sesleniyor...

İbn Arabi düşüncesi, 9 ülkeden ilim adamlarının katıldığıuluslararası bir etkinlikle ele alınıyor. Arabi düşüncesinin enönemli temsilcilerinden Sadreddin Konevi için de ilk kez Konya'dabir sempozyum düzenleniyor.İslam dünyasında ortaya çıkmış ve kimi günümüze kadar ulaşmış birçokdüşünce ekolünü etkilemiş; bu coğrafyadaki devlet geleneğine,sanata, edebiyata, mimariye, toplum ilişkilerine, evren algılayışınailişkin pek çok unsura yön vermiş olan İbn Arabi'yi, bu yüzyılda anlamak için büyük bir sempozyum düzenleniyor.

İstanbul BüyükşehirBelediyesi Kültürel ve Sosyal İşler Daire Başkanlığı tarafındanTÜRKKAD İstanbul Şubesi'nin katkılarıyla düzenlenen sempozyum, 23-25 Mayıs tarihlerinde üç gün süreyle devam edecek. "Modern Çağ veArabî" başlıklı uluslararası sempozyuma, aralarında Suad el-Hakim,William Chittick, Mahmut Erol Kılıç, Claude Addas, Mustafa Tahralı,Carl Ernst, Ekrem Demirli gibi bu alanda uzman isimlerin debulunduğu; Türkiye, Fransa, Suriye, İspanya, ABD, Singapur,İngiltere, Lübnan, İran ve Fas'tan birçok değerli ilim adamlarıkonuşmacı olarak katılacak. Etkinlik, 23 Mayıs Cuma günü saat10.00'da Cemal Reşit Rey Konser Salonu'nda başlayacak. Etkinlikte,Claude Addas "İbn Arabî'ye Göre Mânevi Hilâfetin Temeli", DenisGril "İbn Arabî Düşüncesinde Özgürlük", Sachiko Murata "ÇağdaşBatıda Tasavvuf ve Tasavvuf Mâneviyatı", Suha Taji Farouki "ModernÇağda Tahayyül Gücünü Yeniden Keşfetmek", Shahram Pazoıkı "KüreninMerkezi ve Merkezin Yokluğu" Mustafa Tahralı "İbnü'l-Arabî'nin İnsanTasavvurunun Anlaşılması" başlıklı tebliğlerini sunacak.

KONEVİ İÇİN İLK SEMPOZYUM

Bu hafta ayrıca Sadreddin Konevi için ilk kez Konya Meram'da birsempozyum düzenleniyor. Meram Belediyesi Konevi AraştırmalarıMerkezi (MEBKAM) tarafından 20-21 Mayıs tarihlerinde yapılacak olansempozyuma, 7'si yurt dışından 39 bilim adamı katılacak. Mevlana'nınçağdaşı olan, fakat kullandığı ağır dil nedeniyle halkın Mevlanakadar tanımadığı Sadreddin Konevi, ABD ve İngiltere'de adınaenstitüler açılan bir alim. Sadreddin Konevi, İbn Arabi ekolünün deAnadolu'daki en önemli temsilcisi.

Mersin'de Felsefe

2008-04-29T05:39:00.000-07:00

Mersin Üniversitesi’nde Felsefe Etkinlikleri
(14. Kültür ve Spor Şenliği programı içinde)

Konfreans:
Platon’dan Bugüne Epistemoloji

Konuşmacı: Prof. Dr. Ahmet Cevizci

Tarih: 30 Nisan 2008 Çarşamba

Saat: 14:00
Yer: Mersin Üniversitesi Çiftlikköy kampusü
Dr. Uğur Oral Kültür Merkezi C Salonu
Düzenleyen: MEÜ Felsefe Topluluğu

Panel:
Katılımcı: Prof. Dr. Sara Çelik(mersin Üniversitesi Felsefe Bölüm Başkanı),
Yard. Doç. Dr. Kamuran Gödelek(MEÜ Felsefe Böl.),
Yard. Doç. Dr. Mustafa Günay(Çukurova Üniversitesi).

Konu: İnsan ve İnsan Doğasına Felsefi Bakış

Tarih: 2 Mayıs 2008 Cuma

Saat: 13:30
Yer: Mersin Üniversitesi Çiftlikköy kampusü
Dr. Uğur Oral Kültür Merkezi B Salonu
Düzenleyen: MEÜ Fen-Edebiyat Fakültesi

Felsefe açısından sanat ve dil

2008-04-11T05:48:00.000-07:00

MİMAR SİNAN GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ
FELSEFE GÜNLERİ 2

FELSEFE AÇISINDAN SANAT VE DİL
SEMPOZYUMU
21-22 Nisan 2008
MSGSÜ Oditoryumu
Fındıklı, İstanbul

PROGRAM
Birinci Gün : 21 Nisan 2008

Açılış
10.30 – 11.40

Prof. Rahmi Aksungur
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Rektörü

Prof. Dr. İsmail Tunalı
Maltepe Üniversitesi Öğretim Üyesi

Prof. Dr. Ömer Naci Soykan
MSGSÜ Felsefe Bölümü Başkanı

I. OTURUM
11.50 – 13.40
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Taylan Altuğ

Prof. Dr. Afşar Timuçin: “Sanatın Dili”
Doç. Dr. Ferda Keskin: “Sanatın Değilleyici Dili”
Prof. Dr. Hakan Poyraz: “Sanatın Dili Nasıl Bir Dünya Resimler?”

13.40 – 14.40 Öğle Yemeği

II. OTURUM
14.40 – 16.30
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Betül Çotüksöken

Prof. Dr. Taylan Altuğ: “Sanatın Dili, Doğanın Dili”
Prof. Dr. Ömer Naci Soykan: “Diller ve Sanatlar: Bir Karşılaştırma Denemesi”
Doç. Dr. Faruk Akyol: “Kelimeler Neyi Dile Getirir? -Helenistik Çağ-”

III. OTURUM
16.40 – 18.30
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Afşar Timuçin

Prof. Dr. Ahmet İnam: “Bilginin Renkleri”
Prof. Dr. Betül Çotuksöken: “Düzsöz Edimi – Bilgi İlişkisi”
Doç. Dr. İlhan İnan: “Bilinmeyenin Kavramlaştırılması ve Yaratıcılık”

İkinci Gün : 22 Nisan 2008

IV. OTURUM
10. 30 – 11.40
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Sabri Büyükdüvenci

Prof. Dr. Şafak Ural: “Dil ve Kişisel Algı Uzayımız”
Prof. Dr. Melih Başaran: “İletişimi Yeniden Düşünmek”

V. OTURUM
11.50 – 13.40
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Ahmet İnam

Prof. Dr. Sabri Büyükdüvenci: “Doğurgan Bedenler, Doğurgan Akıllar Üzerine: Platon
ve Nietzsche”
Yard. Doç. Dr. Cemil Güzey: “Platon’un Şato Örneği”
Prof. Dr. Cengiz Çakmak: “Dil-Felsefe İlişkisi: Herakleitos ve Wittgenstein”

13.40 – 14.40 Öğle Yemeği

VI. OTURUM
14.40 – 16. 30
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Şafak Ural

Doç. Dr. Zeynep Direk: “Heidegger’in Sanat Anlayışı”
Yard. Doç. Dr. Ertuğrul R. Turan: “Rilke, Heidegger ve Şeylerin Poetic Doğası”
Yard. Doç. Dr. Erdal Yıldız: “Heidegger’le Dile Giden Yolda”

VII. OTURUM
16.40 – 18.30
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Hakan Poyraz

Doç. Dr. Besim Dellaloğlu: “Üslûp Üzerine”
Yard. Doç. Dr. Engin Delice: “Sanatın Grameri Aracılığıyla Cinayetin Yeniden Üretimi
ya da Marat’nın Üç Ölümü”
Doç. Dr. Erdal Cengiz: Pop Art: Sanatın Gündelik Dili ya da Sanatın Heryerdeliği”

Felsefe eğitiminde edebiyat

2008-04-11T05:42:00.000-07:00

FELSEFE EĞİTİMİNDE EDEBİYATIN YERİMustafa Günay

Giriş:
Bizde felsefe ve edebiyat ilişkileri yeterince incelenmediği gibi, felsefe eğitimi ve öğretiminde edebiyat eserlerinden nasıl yararlanılabileceği de pek incelenmiş bir konu değildir. Bu çalışmada amacım, edebiyat ve felsefe arasındaki sıkı ilişkilere değinerek, edebiyat eserlerinin felsefe öğretimindeki yeri ve işlevi üzerinde durmak istiyorum. Felsefe ve edebiyat arasındaki ilişkilere de değinerek, felsefe öğretiminde edebi eserlerden yararlanma yolları konusunda bazı öneriler ortaya koymaya çalışacağım.

Felsefe-Edebiyat İlişkisi:

Felsefe ve edebiyat arasındaki ilişkileri değerlendirebilmek için, öncelikle, felsefi olan ile edebi olanın niteliklerini belirlemek gerekir. Bu ise çok kolay değildir. Ancak yine de felsefe ile edebiyat arasında hiçbir ayrım yapılamayacağını söylemek doğru değildir. Bir eserin felsefe mi yoksa edebiyat alanına mı ait olduğu, bu eserlerin söylemine, tarzına, dili kullanma biçimine, felsefe ve edebiyat eserlerinin olmazsa olmaz özelliklerine dayanarak belirlenebilir. Ancak yine de bu konuda elimizde mutlak/kesin ölçütler bulunmamaktadır. Bu durumun en önemli nedeni ise, felsefe tarihinde yer alan pek çok filozofun felsefe yaparken aynı zamanda edebi bir tarza sahip olmalarıdır. Bu ise aynı zamanda felsefe-edebiyat ilişkilerinin çok eski tarihlerden bu yana sürüp gittiğinin de göstergesidir. Pek çok filozofun aynı zamanda önemli birer edebiyatçı olduğunu görebiliriz. Bunlar arasında Platon, Agustinus, Schopenhauer, Nietzche gibi isimler ilk akla gelenlerdir. Ancak felsefe tarihinin pek çok önemli filozofu ise eserlerinde edebi bir tarzı kullanmamıştır. Bu, onların filozofluklarından herhangi bir şey eksiltmiş değildir. “Bu örnekler bize şunu göstermektedir: iyi bir filozof olmak için iyi bir edebiyatçı olmak şart değildir. Yine aynı şekilde, iyi bir edebiyatçı olmak için de filozof olmak şart değildir.”(Gündoğan 2006:24) Burada belirleyici olan şey, filozofun felsefesini kurarken, dili kullanma biçimi ve bu konudaki seçimi ve kullandığı yaklaşımdır.

Felsefenin konu bakımından sınırlanmasının mümkün olmadığını, insanı ilgilendiren hemen her şeyin felsefenin konuları arasına girebileceğini söyleyebiliriz. Burada yapılabilecek ayrım, daha çok yöntem bakımından olabilir. Felsefi tutumları, ele aldıkları konuyu ve problemi inceleme yöntemi ve konuya yaklaşımı bakımından ayırmak söz konusudur. Bu konuda Betül Çotuksöken şunları söyler: “Kimi filozoflar, söylemlerini bilimle beslerken kimileri de sanat ürünleriyle, özellikle doğal dile dayalı sanatlarla, kısaca yazınla, edebiyatla beslerler. Hatta zaman zaman felsefi sunuşla, sanatsal sunuş iç içe girebilir ya da bir arakesit sunabilir. Bununla birlikte, durum ne olursa olsun, yine de felsefe kendisi olmaktan çıkmaz; salt sanat haline gelmez. Burada da belirleyici olanın büyük ölçüde bakış açısı olduğu anlaşılmaktadır.”(Çotuksöken 2006: 29)

Felsefe ve edebiyat ilişkilerinden söz edildiğinde, burada konunun iki önemli boyutu vardır: felsefenin edebi bir tarzda yapılması ve edebiyatta felsefi unsurların yer alması. Başka bir deyişle filozoflar düşüncelerinin anlatımında edebiyattan yararlandıkları gibi, aynı şekilde edebiyatçılar da eserlerinde felsefe yapabilmektedirler. Farklı yaklaşımları ve bakış açıları olsa da, felsefe ve edebiyat insana yönelmekte ve onun yaşama dünyasındaki problemlerini ve yaşantılarını anlamaya ve ifade etmeye çalışmaktadır. Edebiyatın felsefe tadı verebileceği gibi, çoğu yerde de felsefenin edebiyata yaklaştığını belirten Afşar Timuçin’e göre, “Edebiyatta felsefeyi felsefede edebiyatı bulduğumuzda uygar insanın gerekli bütünlüğüne kavuştuğunu, bütünsel insana yaklaştığımızı duyarız. Bu ikisi zaman zaman birbirlerine uzak dursalar da, hatta zaman zaman birbirlerinin can düşmanı gibi görünseler de, birbirlerine sen karışma der gibi baksalar da birbirlerinin az çok bağımlısı gibidirler. Felsefesiz edebiyat kim ne derse desin kabasaba bir yönelimin ürünüdür, edebiyatsız felsefe de bir çokbilmişlik bildirisinden başka bir şey değildir.”(Timuçin 2002: 9)

İyi bir edebiyatın da iyi bir felsefenin de “gelişmiş bir dil bilinci” üzerinde kurulabileceğini vurgulayan Timuçin’e göre, “Anlatım olanaklarını sonsuza doğru zorlayan gelişmiş bir dil edebiyata ne kadar gerekliyse felsefeye de o kadar gereklidir. Felsefenin dili de edebiyatın dili kadar incelikli olmak zorundadır. Yaşamın o gündelik akışında bile bu ikisi yani edebiyatla felsefe sık sık buluşurlar, bir buluşur bir ayrılırlar: felsefe yapanı edebiyat yapıyor diye, edebiyat yapanı da felsefe yapıyor diye algıladığımız hatta eleştirdiğimiz çok olur. Edebiyattaki felsefe ya da genel olarak sanattaki felsefe çok özel bir felsefedir, sanatlaşmış felsefedir. Edebiyata olduğu gibi konulmuş felsefe çok zaman sırıtır, iğreti kalır. Felsefedeki edebiyat da çok zaman yapmacık tadı verir. Neden? Felsefe yapan kişi özel olarak edebiyat yapmaya heveslenmiştir de ondan.”(Timuçin 2002: 10)
Felsefe edebi bir tarza dayanabileceği gibi, edebiyat eserlerinde felsefi nitelikler bulunabilir. Edebiyatın felsefeye bir somutluk kazandırması da söz konusudur. “Edebiyat, kavram analizlerinden uzaklaşarak, olayları somut bir hale sokmak suretiyle, felsefenin soyutluğunu ve kuruluğunu giderir.” (Gündoğan 2006: 25) Felsefede içeriğin edebiyatta ise biçimin önemli olduğunu belirten Gündoğan’a göre, “Felsefi bir eser, bilgi veren, ele aldığı konuyu derinliğine inceleyen ve mantıksal bir akıl yürütme zinciri içerisinde irdeleyen bir eser olduğu için onda önemli olan içeriktir. Edebi eser ise içerikten ziyade biçime önem verir. Felsefi eser soyut, edebi eser ise somuttur. İnsan hayatı, onun varoluşu ve özgürlüğü gibi konular, felsefenin soyut diliyle anlaşılır kılı¬namaz. İşte bu durumda sanat devreye girer ve felsefeye somutluk kazan¬dırır. Bu türlü eserlerde hem biçim, hem de içerik birlikte önem kazanır.” (Gündoğan 2006: 25)

Felsefenin edebiyata yaklaşmasını ve ondan yararlanmasını gerektiren en önemli nedenlerin başında ise, soyut kavramlarla dile getirilmesi güç olan insan yaşantılarının edebi bir anlatımla somutluk kazanabilmesidir. Bu konuda aklımıza ilk gelen ve felsefe-edebiyat ilişkisinde de önem taşıyan bir akım olarak varoluşçuluktur. Gündoğan’a göre, edebiyatla felsefe arasındaki ilişkinin varoluşçulukta yoğunluk kazanmasını şöyle açıklayabiliriz: “Varoluşçulukta, bireysel insan hayatı ve varoluşunun tasviri önem kazanır. Bu tasvir, felsefenin soyut ve kuru kavramsal diliyle yapılamaz. Burada devreye edebiyat girer. Somut, subjektif, şahsi tecrübeleri olan bir varlığın tasvirini somut ve bireysel olayları, bireysel insan hayatını ve tecrübelerini en iyi şekilde edebiyat ve özellikle de roman yapabilir.”(Gündoğan 2006: 27) Burada edebiyatın bir anlatım aracı olarak felsefeye sağladığı katkı da söz konusudur. Başka bir deyişle, “edebiyat bir anlatım aracı olarak felsefeye hizmet etmekte, felsefenin soyut ve kuru kavramsal diliyle anlatılamayanlar, edebiyat ile anlatılabilmektedir. Artık edebiyat, sadece estetik bir heyecan uyandırmakla kalmayıp, belli bir düşünceyi de iletebilmektedir.”(Gündoğan 2006: 28)

Felsefe edebiyata yeni boyutlar kazandırdığı gibi edebiyat da felsefeyi somutlaştırmada önemli bir işlevi yerine getirmektedir. Ancak burada vurgulanması gereken bir nokta da şudur: edebiyat eserlerindeki felsefeyi anlamak ve görmek de önemlidir. Çünkü edebiyattaki felsefeyi görebilecek özel bir dikkat ve okuma biçimine sahip değilsek, örneğin bir romanı yalnızca olaylar örgüsü ya da bir şiiri imgelerden oluşan dizeler olarak algılama ve anlama durumunda kalabiliriz. Bu durum, edebiyat eserlerinden felsefe eğitiminden yararlanma konusunda da önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Timuçin’in deyimiyle “edebiyata içkin olan felsefeyi” görebilmek için, kişinin düşünme alışkanlığını edinmiş olması, eleştirel ve sorgulayıcı bir yaklaşıma dayanması gereklidir. “Özellikle sanat tarihinin temeline yerleşmiş olan büyük yapıtlarda birdenbire kendini açmayan ya da ilk bakışta görünmeyen, ancak iyi bir görü sahibine kendini sezdiren bir düşünsellik vardır, bu düşünsellik görünen düşünsellikten çok büyüktür ve bu yüzden kavranılabilmek için izleyicinin kavramada özel bir yatkınlığını gerektirir.”(Timuçin 2006: 12)

Felsefe Eğitiminde/Öğretiminde Edebiyatın Yeri ve İşlevi:

Felsefe problemlerinin ele alınmasında, işlenmesinde, edebiyat eserlerinden yararlanıldığı gibi, felsefe eğitimi ve öğretiminde de edebiyat eserlerinden yararlanılabilir. Felsefe problemlerini incelerken edebiyat eserlerinden sıkça yararlanan, felsefi söylemine edebiyattan da destekler sağlayan İoanna Kuçuradi, Etik adlı kitabında “etik ilişki”nin boyutlarının araştırılıp ifade edilmesinde edilmesinde, felsefe ve edebiyat arasında ilişki kurar. Önce Kuçuradi’nin “etik ilişki” hakkındaki tanımına bir göz atalım: “Etik ilişki, insanlararası ilişki türlerinden bir tanesi ve en temelde olanı: belirli bütünlükte bir kişinin belirli bütünlükte başka bir kişiyle ya da en geniş anlamda insanlarla -yüzyüze geldiği veya gelmediği insanlarla-, değer sorunlarının söz konusu olduğu ilişkisidir: eylemde bulunarak yaşadığı bir ilişki.”(Kuçuadi 1988: 3)

Kuçuradi, etik ilişkinin araştırılmasında edebiyat eserlerinin sağlam bir yer oluşturduğunu belirtir ve bunun gerekçelerini şöyle açıklar: “Gerçi, etik ilişki gibi, hem kendisi hem de onu meydana getirenler gerçek olan, dolayısıyla her biri tek –eşsiz- olan bu ilişkiler türünü nesne edinmenin güçlüğünü, felsefe araştırmalarının diğer nesne edindiklerine göre büyük güçlüğünü yadsıyacak değilim. Çünkü etik ilişkinin araştırılmasında tek ipucumuz –tek verimiz- kişilerin başka kişilerle ilişkilerinde veya durumlarda eylemleridir. Dikkatimizi yoğunlaştırdığımız alan, yaşayan kişilerin bitmez tükenmez bir defalık yaptıkları, bu arada da kendi yaptıklarımız olunca, adımlarımızı kaygan bir zemin üzerinde atıyoruz demektir. Ama yaşamdan çekip çıkardıklarımızda eksik kalanı giderebileceğimiz, tehlikeyi dengeliyebilmemizi sağlayan başka bir kaynak vardır: yazın yapıtları: roman, öykü ve oyunlar. Bu yapıtlar, çeşitli eylem olanaklarını çoğu kez temelleriyle birlikte vererek, araştırıcıya adımlarını güvenle atabileceği bir zemin sağlarlar. Ve söylediklerini başkaları için temellendirme gereğini duyarsa, araştırıcının yine başvurabileceği sağlam bir yer, bu yazın yapıtları olur.” (Kuçuradi 1988. 4)
Edebiyat eserlerinin, her şeyden önce, insanları felsefeye, eleştirel-sorgulayıcı düşünme tarzına hazırlama ve yöneltme anlamında bir işlevinden de söz edilebilir. Örneğin roman okumanın, özellikle klasik romanların kişiyi felsefeye, felsefe yapmaya hazırlayan bir yönü bulunduğunu belirten bir felsefecimiz de Bedia Akarsu’dur. Akarsu’ya göre, küçük yaşta okuma alışkanlığı edinen, nitelikli yapıtlarla tanışan kişiler, okudukları edebiyat eserleri ve toplumsal içerikli yazılar sonunda felsefe metinlerini okumaya yönelirler. Burada okumanın, sorunları görmeyi sağlaması, kişinin kendisine de bu sorunlar üzerinde düşünme ihtiyacını duyurması, kısacası “eleştirel düşünme”nin doğuşu söz konusudur. Akarsu’nun sözleriyle, “Eleştirel düşünme başlamıştır artık. İlginize ve yeteneğinize göre bilime de yönelebilirsiniz, edebiyata, sanata da. Eleştirel düşünüş olmadan ne sanatta, ne de bilimde yaratıcı olunamaz kanısındayım. Kısaca okuyarak eleştirel düşünüşe varılabilir; eleştirel düşünme olmadan da ne bilimde ilerlenebilir ne de sanatta. İşte özellikle edebiyat yapıtlarında her konu işlenmektedir ve bu konular çoğu kez felsefe sorunlarıdır. Örneğin Göethe’nin Faust’unda ele alınan bir felsefe sorunu değil de nedir? Tolstoy, Savaş ve Barış romanında sayfalar dolusu işlediği sorunlar birer felsefe sorunu değil midir? Felsefe bilimle ne denli bağıntılıysa edebiyatla da o denli bağlantılı.” (Akarsu 2005)

Türk felsefesinde kendine özgü bir yeri olan ve aynı zamanda denemeci kimliğiyle de tanınan Nermi Uygur da, edebiyatın “vazgeçilmez bir eğitici” olduğunu ifade eder: “Vazgeçilmez bir eğiticidir edebiyat. İnsan da eğitimle insan olduğuna göre pekçok eksik kalır edebiyatsız. (…) Nedense unutulan ya da önemli değilmiş gibi geçiştirilen bir katkı sağlar edebiyat insan-varoluşuna: insana özgü bir duygu dünyasının kurulup gelişmesinde büyük payı vardır edebiyat ürünlerinin. Bakış açılarına göre değişik adlar takılabilen çeşitli yaşama-dünyalarına açık bir bütündür insan: şu bu yöne indirgenip bölünemez aslında. Gene de akıl, mantık, matematik, genellikle de bilimsel bilgiler dışında, tutku, özlem, düş yetisi, sevgi, umut gibi birçok yaşama uzanışları var ki, bunların tümüne birden insanın duygu boyutları gözüyle bakabiliriz. İşte edebiyat bu boyutları genişletmekte zorunlu bir yardımcısıdır insanın.” (Uygur 1985: 158-159)

Edebiyat eserlerinde insanın kendini bulabileceği ve kendini öğrenebileceği konusunda ise Uygur şunları söyler: “Ben neyim? Kimim ben? Nasıl bir şeyim ben? Çeşidinden sormadan edemeyeceğimiz soruları en iyi aydınlatan, hiç olmazsa aydınlatabilecek ipuçları veren etkinlik alanıdır edebiyat. “Sen seni bil” diye buyuran eski bilgeler, sahne yazarlarının, ozanların, sözle anlatma sanatçılarının ürünlerine itelemekteydi aslında herkesi. Aracısız, kendini tanıyamaz hiç kimse. Her insanteki öylesine yapışıktır ki kendisine, ancak edebiyat ustalarının, bildik bilmedik duygu yaşantılarını girdi çıktısıyla dile getirmesi üzerine özkimliğini kavramaya başlar insan. Edebiyatla kendisini bulabilir insan, çünkü en çok kendisinin olan yönüyle, duygu biricikliğiyle edebiyatta rastlar kendisine.”(Uygur 1985: 160)

Uygur’un yukarıdaki sözlerine somut bir örnek olarak, Exupery’in Küçük Prens, Samed Behrengi’nin Küçük Kara Balık adlı kitaplarını anabilirim. Behrengi’nin kitabında, küçük kara balık bakın neler söylüyor: “Ben yaşamın nasıl bir şey olduğunu öğrenmek istiyorum; durmadan aynı şeyleri yapmak, yaşlanana kadar başka bir şey yapmadan yaşamak olamaz; dünyada yaşamanın anlamı bundan daha fazla olmalı.” (Behrengi 2001: 14) Varoluşun anlamı üstüne düşünen ve sorular soran küçük balığın sözleri: “(…) Ben yalnızca sağa sola dolaşıp durmaktan bıktım, can sıkıntısının içinde yüzmek istemiyorum artık, bir nedeni olmadan da mutlu olmak da istemiyorum; günün birinde gözlerimi açıp hepiniz gibi yaşlandığımı, ama hala aynı balık olduğumu, ilk başta bildiğimden fazla bir şey bilmediğimi görmek istemiyorum.” (Behrengi 2001: 16)
Behrengi’nin kitabı, kendini, yaşamı ve dünyayı tanıma ve öğrenme süreci içindeki insanın anlatımıdır. Bu ve benzer kitaplar lise düzeyinde ve özellikle de ilköğretim düzeyindeki öğrencilere, düşünmesini, soru sormasını öğretebilir, en azından bu konuda önemli katkılar sağlayabilir. Yine Behrengi’nin Bir Şeftali Bin Şeftali kitabı da bu anlamda önemlidir. Exupery’nin Küçük Prens adlı kitabı ise artık bir klasik durumundadır. Çoğunlukla bir çocuk kitabı olarak tanınmakla birlikte, aslında büyüklerin de zevkle okudukları bir kitaptır. Bu kitapla ilgili olarak Nurak Direk’in Küçük Prens Üzerine Düşünmek adlı kitabı, bir edebiyat eserinden felsefe eğitiminde-öğretiminde nasıl yararlanılabileceğini değişik boyutlarıyla ortaya koyan ve özellikle felsefe öğretmenlerinin ilgisini bekleyen bir kitaptır. Direk’e göre, “Gençlerde felsefe sevgisi, salt geçmişteki felsefeleri öğretmekle yaratılamaz; ancak gencin günlük deneyimlerinden, yaşadığı problemlerden yola çıkarak uyandırılabilir. Felsefe “şimdi” ve “burada” olan üstünde düşünmekle başlar. Çocuklarla ve yetişme çağındaki gençlerle felsefeye başlamanın en iyi yolu onların yaşadığı dünyadan fazla uzak olmayan sanat yapıtlarından yararlanmak ve ilgi duydukları konularda farklı bakış açıların örnekleyen, özenle seçilmiş metinler üzerinde tartışmaktır.”

Felsefenin konularına-problemlerine göre uygun edebiyat eserleri ya da bu tür eserlerin belli bölümleri seçilebilir. Ancak bu seçimde hangi düzeydeki öğrenciye sesleneceğimiz de önemlidir. İlköğretim, lise ve üniversite düzeyindeki öğrenciler için, seçilecek ve değerlendirilecek eserler farklı olacaktır elbette. Ancak her düzeydeki öğrenciye yönelik olarak uygun eserleri bulmak mümkündür. Örneğin Dostoyevski’nin yüzlerce sayfalık romanı Karamazof Kardeşler’in tümü değilse bile, “Büyük Engizisyoncu” adlı bölüm, inanma sorunuyla ilgili olarak okunup değerlendirilebilir. Yine Dostoyevski’nin Yeraltından Notlar romanı da uygarlık ve insan doğası kavramı çerçevesinde ele alınabilir.

Felsefe-edebiyat ilişkileri bağlamında incelenebilecek ve felsefe eğitiminde de yararlanılabilecek yazar-düşünür ve kitapların birkaçı arasında şunlar sayılabilir: Albert Camus: Yabancı, Veba, Satre: Bulantı, Özgürlüğün Yolları, Ömer Hayyam’ın rübaileri, Edip Cansever’in, Melih Cevdet Anday’ın şiirleri, Orwell’in 1984 adlı romanı…Elbette daha pek çok eser sayılabilir. Ayrıca MEB’in seçtiği 100 temel eser arasında felsefe öğretiminde yararlanılabilecek kitaplar mevcuttur.

Bilindiği gibi, gelecek yıldan itibaren orta öğretim düzeyinde seçmeli olarak bir “Düşünme Eğitimi” dersinin konulması tasarlanmakta ve bu konuda çalışmalar sürdürülmektedir. Direk, dokuz yaşından başlayarak düşünme eğitimi yapılabileceğini belirtir: “Felsefe formasyonu olan öğretmenlerin, felsefi içerikli öykülerle yapacağı çalışmalar, çocukları, hem okudukları hem de deneyimleri üzerinde kafa yorarak içinde yaşadıkları bu karmaşık dünyayı anlama olanağına kavuşturabilir. Çocuklar ve gençlerle felsefe çalışmalarına başlarken seçtiğimiz konuya uygun yazınsal bir metinle işe başlamanın çok yararlı bir başlangıç olacağı kanısındayım.”(Direk 2002:6) Bu nedenle burada hangi edebiyat eserinden ne şekilde ve hangi amaçla yararlanılabileceği büyük önem taşımaktadır. Bu konuda bize yardımcı olabilecek kişilerin başında da, edebiyatla ilişki kurarak felsefeyle uğraşanlar gelmektedir. Örneğin Kuçuradi, özellikle etikle ilgili konularda edebiyattan örnekler vermekte, ahlak felsefesinin somutlaşmasını sağlamaktadır. Uludağ Konuşmaları kitabında “özgürlük” ve “ahlak” kavramlarının ele alınışında bazı edebiyat eserlerinden de yararlanılmaktadır. Bu eserler arasında Camus’nın “Veba”sı, Victor Hugo’nun “Sefiller” romanı, Jean Anouilh’un “Becket ya da Tanrının Onuru” adlı oyunu yer almaktadır.

Sonuç ve Değerlendirme:Çağdaş dünyada felsefe eğitimi, temel insan haklarının yaşama geçirilmesi konusunda vazgeçilmez bir temel koşul olarak kabul edilmektedir. Bu anlayışa bağlı olarak da pek çok ülkede felsefe eğitiminin, ilköğretimden başlayıp ortaöğretimin sonuna kadar devam ettiğini saptamak mümkündür. Çocuklar İçin Felsefe Eğitimine, Bulgaristan’da ilköğretimin 4. sınıfından itibaren seçmeli olarak, İspanya’da 6 yaşından itibaren seçmeli, 12 yaşından itibaren ise zorunlu olarak, İtalya’da ilköğretimde seçmeli ders olarak, eğitim programlarında yer verilmiş bulunmaktadır. Adı anılan ülkelerden başka, Romanya, Kore, Avustralya, Brezilya ve Kanada gibi pek çok ülkede çocuklara yönelik felsefe dersleri eğitim sürecinde yer almaktadır. Bu açıdan bizde konunun üzerinde düşünülmesi ve bir karara varılması gerekli görülmektedir. Çünkü geleceğimiz demek olan çocuklarımızı böyle bir etkinlikten yoksun bırakmanın acı ve düşündürücü sonuçları ve görünümleriyle hayatımızın her anında karşılaşmamız söz konusudur. Yukarıda belirttiğim gibi, İlköğretime konulacak ve felsefi düşünmeyi sevdirmeye ve bu düşünüş tarzına yöneltmeyi amaçlayan bir ders ve bu konudaki eğitici yayınlar,, hiç şüphesiz lise ve üniversite düzeyindeki felsefe eğitimini de olumlu olarak etkileyebilir.

İnsanları insan kılmak açısından, edebiyata büyük bir görev düştüğünü belirten Uygur’un sözleriyle yazımı bitiriyorum: “İnsanı insana yaklaştırır edebiyat. Edebiyatın, insanı türdaşlarına yabancılaştırdığını söylemek yersiz bir genellemenin tuzağına düşmektir. ‘Kötü’ insandan da söz etse, insanı insana tanıtır; insanı ülküleştirerek de açıklasa, insan varoluşunun nasıllığına aydınlık getirir edebiyat. Okuyucunun anlayış ve duygudaşlıkla kendi tekbenine özgü çevreyi aşmasına, insan olanaklarının çeşitliliğine ilişkin bir bilinç elde etmesine yolaçar edebiyat.”(Uygur 1985: 162)

KAYNAKLAR:
Bedia Akarsu, “Prof. Dr. Bedia Akarsu ile Çağın Olaylarına Bakış” adlı söyleşi, H.Haluk Erdem-A. Ekber Ataş-M. Günay, Yeni Adana, 9 Kasım 2005.
Samed Behrengi, Küçük Kara Balık, Çev. İlknur Özdemir, Can Yayınları, 2001.
Betül Çotuksöken, “Edebiyatla Beslenen Felsefe: İoanna Kuçuradi’nin Söyleminden Bir İzlek”, Özne Felsefe Sanat Seçkisi, 6. Kitap, Bahar 2006.
Nuran Direk, Küçük Prens Üzerine Düşünmek, Pan Yayınları, 2002.
Ali Osman Gündoğan, “Edebiyat ile Felsefe İlişkisi Üzerine”, Özne Felsefe Sanat Seçkisi, 6. Kitap, Bahar 2006.
İoanna Kuçuradi, Etik, 1988.
Afşar Timuçin, “Felsefesiz Edebiyat Edebiyatsız Felsefe Olur mu ya da Olmalı mı?”, Felsefelogos, sayı: 17, 2002/1-2.
Nermi Uygur, İnsan Açısından Edebiyat, Remzi Kitabevi, 1985.

I. FELSEFE ÖĞRETMENLERİ KONGRESİ PROGRAMI

2008-03-28T01:32:00.000-07:00

I. FELSEFE ÖĞRETMENLERİ KONGRESİ PROGRAMI
28 Mart 2008 – Cuma

10.00 – 10.15 ……... Açılış
Yaşar Küpeli ( Felsefeciler Derneği Başkanı )

10.15 – 11.30 ……... Felsefe Eğitiminin Önemi

Oturum Başkanı: Yaşar Küpeli ( Felsefeciler Derneği Başkanı )

Murat Bahadır ( Hınıs Çok Programlı Lisesi Felsefe Öğretmeni )
Doç. Dr. Halil Turan ( ODTÜ Felsefe Bölümü )
Prof. Dr. Varol Akman ( Bilkent Üniversitesi Felsefe Bölümü Başkanı )
Prof. Dr. Betül Çotuksöken ( Maltepe Üniversitesi Felsefe Bölümü Başkanı )

11.30 – 11.45 …….. Çay Arası

11.45 – 13.30 ……... Felsefe Ders Programı ve Kitabı

Oturum Başkanı: Eylem Yenisoy ( ODTÜ Felsefe Bölümü Doktora Öğrencisi )

Nurcan Ünal ( Hasan Ali Yücel Anadolu Öğretmen Lisesi Felsefe Öğretmeni )
Kamil Yılmaz ( Pendik Ticaret Meslek Lisesi Felsefe Öğretmeni )
F. Gülşen Özcanoğlu ( Robert Lisesi Felsefe Öğretmeni)
Esma Köroğlu ( Özel Aziziye Lisesi Felsefe Öğretmeni

13.30 – 14.30 …….. Yemek Arası

14.30 – 15.45 ….….. Sosyoloji Ders Programı ve Kitabı

Oturum Başkanı: Prof. Dr. Nevin Güngör Ergan ( H. Ü. Sosyoloji Bölümü Başkanı)

Prof. Dr. Kadir Cangızbay ( Gazi Üniversitesi İİBF Kamu Yönetimi Bölümü )
Yrd. Doç. Dr. Mustafa Kemal Coşkun ( Ankara Üniversitesi DTCF Sosyoloji Bölümü )
Arş. Grv. Bahar Şahin ( İstanbul Bilgi Üniversitesi Sosyoloji Bölümü )
Yeşim Turan ( Mobil Lisesi Felsefe Öğretmeni )

15.45 – 16.00 …….. Çay Arası

16.00 – 17.45 …….. Psikoloji Ders Programı ve Kitabı

Oturum Başkanı: Arş. Grv. Doğan Barış Kılınç ( ODTÜ Felsefe Bölümü )

Aysel Göçer ( Haydarpaşa Endüstri Meslek Lisesi Felsefe Öğretmeni )
Selma Udum ( TTKB Öğretim Materyalleri Geliştirme ve İnceleme Merkezi Felsefe Komisyonu )
Nurhan Becermen ( Dr. Rıdvan-Binnaz Ege Anadolu Lisesi Felsefe Öğretmeni )

29 Mart 2008 – Cumartesi

10.00 – 12.00 ….….. İnsan Hakları ve Demokrasi Ders Programı ve Kitabı

Oturum Başkanı: Sonay Alpay ( Cumhuriyet Lisesi Felsefe Öğretmeni )

Yaşar Uğur ( Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi Felsefe Öğretmeni )
Arş. Grv. Senar Alkın ( Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi )
Yeşim Dorman ( İnsan Hakları Derneği )
Emel Üresin ( Uluslararası Af Örgütü Proje Yöneticisi )

12.00 – 12.15 ….... Çay Arası

12.15 – 13.30 …….. Mantık Ders Programı ve Kitabı

Oturum Başkanı: Arş. Grv. Zeliha Burcu Yılmaz ( ODTÜ Felsefe Bölümü )

Necati Yankın ( Dr. Rıdvan-Binnaz Ege Anadolu Lisesi Müdürü )
Suriye Yaşar Öztürk ( Emekli Felsefe Öğretmeni )

13.30 – 14.30 …….. Yemek Arası

14.30 – 16.30 ….….. Felsefe Öğretmenliği Eğitimi

Oturum Başkanı: Prof Dr. Kurtuluş Dinçer ( Hacettepe Üniversitesi Felsefe Bölümü Başkanı )

Prof. Dr. Ahmet İnam ( ODTÜ Felsefe Bölümü Başkanı )
Prof. Dr. A. Kadir Çüçen ( Uludağ Üniversitesi Felsefe Bölümü Başkanı )
Doç. Dr. Mustafa Günay ( Çukurova Üni. Eğitim Fak. Felsefe Grubu Öğretmenliği Bölümü)
Yrd. Doç. Dr. H. Haluk Erdem ( Gazi Üni. Eğitim Fak. Felsefe Grubu Öğretmenliği Bölümü)

16.30 – 16. 45 …….. Çay Arası

16.45 – 18. 30 …… Felsefe Öğretmeni

Oturum Başkanı: Caner Asna ( Ankara Anadolu İletişim Meslek Lisesi Felsefe Öğretmeni

Mehmet N. Dalçiçek ( Nermin Çekiç Anadolu Lisesi Felsefe Öğretmeni )
Hüseyin Gavsi Yumuşak ( Kaya Beyazıtlıoğlu Lisesi Felsefe Öğretmeni )
Caner Çiçekdağı ( Bursa Ali Osman Sönmez Fen Lisesi Felsefe Öğretmeni )

30 Mart 2008 – Pazar

10.00 – 11.30 ….….. Ders Yöntem ve Teknikleri – I

Oturum Başkanı: Ülkü Özet ( Yıldırım Beyazıt E.M.L ve Özel Bilkent Lisesi Felsefe Öğretmeni )

Nuran Direk (TFK Çocuklar İçin Felsefe Birimi Başkanı)
F. Gülşen Özcanoğlu ( Robert Lisesi Felsefe Öğretmeni)

11.30 – 11.45 …….. Çay Arası

11.45 – 13.30 ……... Ders Yöntem ve Teknikleri – II

Yılmaz Murat Bilican ( İzmir Amerikan Koleji Felsefe Öğretmeni )
Nurcan Ünal ( Hasan Ali Yücel Anadolu Öğretmen Lisesi Felsefe Öğretmeni )

13.30 – 14.30 ……... Yemek Arası

14.30 – 16.30 ….….. Felsefe Kulüpleri / Olimpiyatları ve Düşünme Eğitimi

Oturum Başkanı: Sonay Alpay ( Cumhuriyet Lisesi Felsefe Öğretmeni )

Nuran Direk (TFK Çocuklar İçin Felsefe Birimi Başkanı)
F. Gülşen Öz ( Robert Lisesi Felsefe Öğretmeni)
Şehriban Gözcü ( Özel Tevfik Fikret Lisesi Felsefe Öğretmeni )
Berna KAYRA ( Marmara Koleji Felsefe Öğretmeni )

16.30 – 16.45 …….. Çay Arası

16.45 – 18.30 ….... Kongre Sonuçları

I. FELSEFE ÖĞRETMENLERİ KONGRESİ
Tarih: 28-29-30 Mart 2008
Yer: Petrol-İş Sendikası Konferans Salonu Adakale Sok. No: 6 Kızılay/ Ankara
İletişim:
e-posta: bilgi@felsefecilerdernegi.org
Tel: (0312) 431 00 84 – 83 ( Dernek )
(0505) 468 34 51 ( Mehmet N. Dalçiçek )
(0505) 687 44 87 ( Eylem Yenisoy )

SINIRDA Dergisinin yeni sayısı

2007-12-10T01:48:00.001-08:00

SINIRDA SAYI: 8-9 ÇIKTI...

Sınırda bu sayıda, bir sorgulama etiği olarak eleştirinin günümüzde içine girdiği açmazı irdelemeyi hedefliyor. Bir yanıyla kendi çıkış koşullarına (moderne) bağlı, ‘akıl’, ‘özne’, ‘hakikat’ diliyle konuşmanın imkânsızlaşması, öte yanıyla kendini mevcudu liberal olumlamanın ötesine taşıyamayan dil oyunlarına hapsetmekle, ‘iktidar ilişkileri’ni sorgulama imkânını kaybetmesi. Her iki durumda da eleştirinin açmazı bizzat ‘politika’nın ortadan kalkışı açmazıyla örtüşür. Eleştiri varlık koşulunu kaybetmiş görünüyor. Onu yeniden düşünmek, onun yeniden geri gelişini mümkün kılmak aslında felsefenin, bilimin, politikanın ve sanatın yeniden geri gelişiyle doğrudan bağlantılı gibi görünmektedir. Bugün eleştirinin ne olduğunu tartışmak aslında bütün bunları tartışmak anlamını taşıyor. Temelde böyle itkilerin güdülediği bu sayı, bir çok insanın düşünce ve duyarlıklarını paylaşmanın zemini oldu.

Bayram BALCI; Kimin Kim Senin, Ahmet GÖGERCİN çevirisiyle Serge DOUBROVSKY; Eleştiri ve Varoluş, Şükrü ERBAŞ; Şiirin ve Politikanın Yalnızlığı, Hüseyin KÖSE; Bir ‘Zemin Kavrama’ Etiği, Ahmet BOZKURT; Örtülü Bedenin ‘Aporia’ları, Metin Cengiz; Eleştiri ve Şiddet, Orhan Çetinbilek; Biraz Kiraz- Gelecek Uzun Sürer, Nilgün TUTAL, Andre Gorz ve Kadın Öteki ile Tensel ve Tinsel Birlikteliği, Mustafa Ö.Soylu; 'Tek Yönlü Yol'dan Hala bir Çıkış Var mı? Uluer AYDOĞDU; Av ile Avcı Arasındaki Mücadele, İlyaz BİNGÜL; Kökler: Büyünün 'cin'lerinden Şamana, Şamandan Babaların Menakıbname/Velayetnamelerine, Ögelerin Keyfi Kullanımı ve Çoklu Bakış Denemesi, Sevda DARICIOĞLU; Beat Üzerine, Sevim ÖKTENER; Şizofreni İle Yaşamak-IV, Serhan EVYAPAN; Şiddeti Şiddetle Eleştiren Yönetmenler, H.ÇETİNKAYA; Ulus Baker’in Ardından - Mizaç Kayması, Albert EINSTEIN; Sosyalizm Neden Gerekli, Ian SHAPIRO; Toplumbilim ve Onay Politikası, Beatrice HANSSEN; Şiddetin Eleştirisi, Barianne BOVE; A.Negri’nin İktidar Eleştirisi. Şiirleriyle; Salah BİRSEL, Feride EREZ, Mahmut TEMİZYÜREK, Mehmet İŞTEN, Şükrü ERBAŞ, Derya ÖNDER, Bayran BALCI..

Sınırda’nın 10. sayısı, serbest bölüm dışında, ‘Althusser ve Biz’ başlığıyla tasarlanmaktadır. Bu çerçevede anti-hümanizm meselesini tartışabilmeyi ve Althusser’in karşılaşmalar felsefesine bir giriş yapabilmeyi umuyoruz. Ve özellikle Badiou’nun ‘yeniden geri dönüş’ izleği etrafında konuşabilmeyi. Verili kimliklerine hapsedilmiş olmayı içine sindiremeyen tüm bağımsız düşünce ve duyarlık işçilerini sınırda düşünmeye çağırıyoruz.

Son yazı gönderme tarihi 20 şubat 2008.

2007-12-07T01:57:00.000-08:00

XXI YÜZYILIN BAŞINDA
İNSAN HAKLARINI KORUMADA
KARŞILAŞILAN SORUNLAR
10-11 ARALIK 2007

10 Aralık 2007 – Pazartesi

09:30-10:30 Kayıt

10:30-12:00 Açılış

Başkan : Prof. Dr. Betül ÇOTUKSÖKEN
· Maltepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Aytekin BERKMAN’nın konuşması
· İstanbul Valisi
Sayın Muammer GÜLER’in konuşması

11:00-11:30 Ara

11:30-12:00 İnsan Hakları Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü
Prof. Dr. İoanna KUÇURADİ’nin konuyu sunuşu

Birinci Oturum : YOKSULLUK SORUNU
14:00-17:30

Başkan: Prof. Dr. Ömer LALİK
İnsan Hakları İhlali Olarak Yoksulluk
· Doç. Dr. Hüseyin ÖZEL
· Prof. Dr. Meryem KORAY
· Tartışma

15:30-16:00 Ara

· Yoksullukla Savaşmanın Gerçek ve Hayali Yolları
Prof. Dr. Ayşe BUĞRA
· Kadınlara Yansıyan Yoksulluk ve Temsil Sorunu
Vildan YİRMİBEŞOĞLU
· Tartışma

11 Aralık 2007 – Salı

İkinci Oturum : BİLGİSİZLİK ve GÖRÜNÜMLERİ
10:00-13:00

Başkan: Prof. Dr. Devrim ULUCAN
İnsan Hakları İhlalleri Olarak Irkçılık-Ayrımcılık
· Ferai TINÇ
· Prof. Dr. Turgut TARHANLI
· Tartışma

11.00-11:30 Ara

· İnsan Hakları İhlallerine Yol Açan Retorikler: Demokrasi-İnsan Hakları İkilemi
Prof. Dr. Betül ÇOTUKSÖKEN
· İnsan Hakları İhlallerine Yol Açan Retorikler: Güvenlik-İnsan Hakları İkilemi
Prof. Dr. İbrahim KABOĞLU
· Tartışma

Üçünçü Oturum: TERÖR ve GÖRÜNÜMLERİ
14:00 -15:30

Başkan: Prof. Dr. Sevgi İYİ
· Prof. Dr. Fazıl SAĞLAM
· Doç. Dr. Cemal GÜZEL
· Tartışma

15:30-16:00 Ara

Dördüncü Oturum :YUVARLAK MASA- KİTLE İLETİŞİM ARAÇLARININ
16:00-17:30 İNSAN HAKLARI İHLALLERİNDEKİ ROLÜ

Yöneten: Prof. Dr. Cemil OKTAY
Katılanlar: Prof. Dr. Sevda ALANKUŞ , Prof. Dr. Korkmaz ALEMDAR, Prof. Dr. Peyami ÇELİKÇAN, Ragıp DURAN

İstanbul Seminerleri

2007-12-07T01:54:00.000-08:00

Türkiye Felsefe Kurumu
Ahmet Rasim Sokak 8/2, 06550 Çankaya, Ankara
Tel: 312-440 74 08
tfk@kilim.com.tr
www.tfk.org.tr

TÜRKİYE FELSEFE KURUMU
İSTANBUL SEMİNERLERİ

T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ
FELSEFE BÖLÜMÜ

YENİÇAĞDA FELSEFE II

14-15 Aralık 2007
İstanbul
T.C. Maltepe Üniversitesi
İletişim Fakültesi, Sinemar 1

14 Aralık 2007, Cuma

10.30-11.00
Açılış: Betül Çotuksöken, Maltepe Üniversitesi Felsefe Bölümü Başkanı, Türkiye Felsefe Kurumu Başkan Yardımcısı

Birinci Oturum

11.00-13.00

Oturum Başkanı

: Sabahattin Güllülü
Kadir Çüçen

: Felsefi Temelleri Açısından Avrupa’da Aydınlanma

Ali Taşkın

: 18.Yüzyılda İskoçya’da Seküler Felsefenin Gelişmesi

Kaan H. Ökten

: Kant ve Sansür - Kilise ve Devletin Özgürlükçü Düşünceyle Mücadelesi

Tartışma

13.00-14.30
Öğle arası

İkinci Oturum

14.30-18.00

Oturum Başkanı

: İsmail Demirdöven
Taşkıner Ketenci
: Saf Aklın Eleştirisi’ni Neden Okumalıyız?

Bülent Gözkan
: Kant-Frege İlişkisi ve 20.Yüzyıl Felsefesine Etkileri

Tartışma

Ara

Nebil Reyhani
: Değişen Bilme İdealleri Bakımından Kant ve Diltey

Halil Turan
: Etikte Sihirli Sözcük: Duygudaşlık – David Hume ve Adam Smith

Tartışma

15 Aralık 2007, Cumartesi

Üçüncü Oturum

10.30-13.00

Oturum Başkanı

:
Çetin Türkyılmaz

: Nietzsche ve Varlık Sorunu
Zekiye Kutlusoy
: Felsefenin Bilimi Anlam(landırm)a Çabasında Bilgi Felsefesinden Bilim Felsefesine

Harun Tepe

: Kant Etiği ve Günümüz

Tartışma

2007-12-07T01:44:00.000-08:00

FELSEFE SÖYLEŞİLERİ

Düzenleyen:
Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi
Felsefe Grubu Eğitimi ABD

“ İnanç Sorgulanabilir mi?”

Konuşmacı:
Yrd. Doç. Dr. Eyüp Erdoğan
(Mersin Üniversitesi Felsefe Bölümü)

Yer: Merkez Kütüphane
Konferans Salonu
Tarih: 10 Aralık 2007 Pazartesi
Saat: 14:00

2007-11-28T01:35:00.000-08:00

FELSEFE SÖYLEŞİLERİ

Düzenleyen:
Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi
Felsefe Grubu Eğitimi ABD

“Vico
ve Yeni Bilim”

Konuşmacı:
Yrd. Doç. Dr. Sema Önal
(Mersin Üniversitesi)

Yer: Hasan Ali Yücel Salonu
Eğitim Fakültesi Dekanlık Binası Zemin Katı
Tarih: 11 Aralık 2007 Salı
Saat: 14:00

2007-11-21T04:40:00.000-08:00

Dünya Felsefe Günü Kutlu Olsun!

Güncel Önkal

16 Kasım 2006'da Dünya Felsefe günü beşinci kez tüm dünya felsefecileri tarafından etkinlikler ile kutlandı; felsefenin ve felsefi düşünmenin yaygınlaştırılması için çalışmalar tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de yapıldı. UNESCO 2002 yılından itibaren her yıl kasım ayının ikinci haftasının Perşembe gününü Dünya Felsefe Günü olarak kutluyor. Kuruluşun internet sayfasında yapılacak kısa bir araştırma son beş yılda filozofların kutlamalarının hangi tematik değişimlere hızla uğradığı konusunda bilgiler içeriyor: Kutlamaların yapılmaya başlandığı ilk yıl olan 2002 yılında "felsefe tarihi", "çağdaş felsefenin alanları" gibi masum konular işlenirken, 2003'te "global adalet", "kültürlerarası ve kültürlerüstü felsefenin imkanı" gibi siyasal değişimlerin ve güncel, küresel problemlerin kaynağının tartışılması hedeflenmiş. Kutlamaların üçüncü yılı olan 2004'te filozoflar kutlama faaliyetlerinde adeta "insan hakları problemleri" odağında kilitlenmişler. Son olarak geçen yılın kutlamalarında ise Jean Paul Sartre ve Paul Ricœur'nün düşünceleri ışığında "sivillerin çatışmalar karşısındaki durumları" insanlık idealleri açısından ele alınmış.

Geçen yılın kutlama programına baktığımızda ise geçmiş yıllardan çok farklı bağlamda UNESCO'nun "modernite karşısında Arap Dünyası ve Müslümanlık" başlıklı tartışmaları açmak istediğini görüyoruz. Bu tartışmalara paralel olarak düşünülebilecek Levinas Felsefesi de kutlama programları içinde yer almış. Dolayısıyla, Dünya Felsefe Günü, filozofların ve felsefeye yakın duran entellektüellerin her yıl dünya problemleri karşısında hesap vermeleri gereken önemli bir vicdan günü olarak beliriyor. Dünya Felsefe Günü'nde entellektüeller insanlık adına adeta günah çıkarıyorlar. Dünya coğrafyası üzerinde yaşanan adaletsizlikler, insan olma durumundan gün geçtikçe uzaklaşan değerlerin çıkmaza girmesi, filozofları daha da fazla çalışmaya zorlayacaktır. Burada asıl görevin siyasal güç odaklarına düştüğünü söylemek gerekiyor. Filozoflara ve felsefe biliminin söylediklerine, varılan teorik sonuçlara kulak tıkayan uygulayıcılar, hem kendilerine hem de insanlığa büyük zararlar vermişlerdir ve ne yazık ki vermeye devam edeceklerdir. Düşünsel temeldeki boşluklar, kaymalar ve tutarsızlıklar insanın politik eylemlerinde kendini trajik olarak gösteriyor.

Yerel olandan global olana geçiş, Dünya Felsefe Günü gibi düşünsel temellerimizi sorgulayacak etkinliklerin, günün anlam ve önemine hizmet edecek şekilde verimli tartışmaları teşvik etmesi ile mümkün olacaktır. Dünyanın değişen koşulları felsefe çalışmalarının kapalı kapılar ardında bireysel okumalardan daha fazlasını ortaya koymasını şart koşmaktadır. Türkiye'nin filozofları da, Dünya Felsefe Günü etkinliklerini gerçekten Dünya'da neler olup bittiğinden bağımsız şekilde kutlanamaz bağlamda ele almalıdır. Bu nokta filozoflarımız açısından bir yetkin olmayış değil ama eksik kalma durumudur. Öyle ki eğitimcilerin eğitimi noktasında, felsefeyi öznel, ideolojik ve günlük hayattan kopuk olarak değil, gençlere felsefi düşünmeyi sevdirecek şekilde anlatabilecek, aktarabilecek, çağdaş gidişatı analiz edebilen soyutu somutla bağdaştırabilecek eğitimcilere ihtiyacımız vardır.

Felsefenin birincil kazanımlarından biri olan "kendini bilmek"ten hareket edersek; kendimizin ne olduğunu bilmeden başka bir şeyin bilgisine de sahip olamayız, başkalarını da bilemeyiz ve anlayamayız. Dünya Felsefe Günü'nün Türkiye'de felsefenin itibarını arttıracak çalışmalara, pratik sonuçlar doğurabilecek projelerle öncülük etmesi kuşkusuz daha yerinde ve gerçekçi olacaktır. Topraklarımızın sahip olduğu düşünce geleneği Dünya entellektüelleri trafiğinde hangi köşebaşında yer alabilir? Bu sorunun yanıtı ancak kendi felsefe geleneğimizi daha çok araştırmak, ortaya koymak; ancak en önemlisi yabancı dilde de anlaşılabilir ve bağlantılı kılmaktır. Geçtiğimiz yıl Türk felsefesinin Osmanlı İmparatorluğu'ndan başlanarak incelenmesi açısından verimli geçti. Bu alanda pek çok inceleme ve çeviri eseri ortaya kondu, yayımlandı. Özellikle Sayın Prof. Dr. Remzi Demir'in Philosophia Ottomanica adlı üç ciltlik titiz çalışması Avrupalı Türkologlar tarafından yoğun ilgi ile karşılandı. Ancak Türkiye'de felsefe alanında çalışanlar bu eserleri ne kadar takip ediyorlar bilemiyoruz.

Doğaldır ki, arzu edilen ve ulaşılması gereken nokta düşünce tarihimizin sadece anlatılması değil, bu birikimin dünyanın çağcıl problemleri karşısında ne türden açılımlar başarabileceğinin gösterilmesidir.

Dünya Felsefe Günü'nün, filozoflarımızda, -her alanda yaşadığımız gibi-, kurumsallaşma eksiğimizi kapatmak için daha fazla sinerji yaratmasını, okuma ve çalışma gayreti ile yaratıcı fikirlerde açıklık getirmesini, bu günden itibaren dünya felsefesine daha fazla katkıda bulunmalarına bir vesile olmasını dilerim.

2007-11-20T01:17:00.000-08:00

Panel : Felsefe Nedir

Mersin Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü tarafından 22 Kasım 2007 Perşembe günü “Felsefe Nedir” konulu bir panel düzenlenecek.

Mersin Üniversitesi Felsefe Bölümü Başkanı Prof. Dr. Sara Çelik ve Çukurova Üniversitesi Felsefe Bölümü öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Mustafa Günay’ın konuşmacı olarak katılacağı panel, Prof. Dr. Uğur Oral Kültür Merkezi B Salonu’nda saat 14.00’da başlayacak.

2007-11-19T04:48:00.000-08:00

2007 Dünya Felsefe Günü
Atatürk Kültür Merkezi ve The Marmara Oteli
İstanbul

22 Kasım 2007
9.30 – 11.00
Atatürk Kültür Merkezi

Açılış

· Sayın Prof. Dr. Arsın Aydınuraz, UNESCO Türkiye Milli Komisyonu Başkanı
· Sayın Kadir Topbaş, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı
· Sayın Muammer Güler, İstanbul Valisi
· Sayın Ali Tınaz Tuygan, UNESCO Türkiye Daimi Delegesi
· Sayın Pierre Sané, İnsan ve Toplum Bilimlerinden Sorumlu UNESCO Genel Direktör Yardımcısı

Açılış Konferansları
“Diyalog: Ne üzerinde, Kimler arasında?”
Otfried Höffe (Almanya)
İoanna Kuçuradi (Türkiye)
Başkan: Pierre Sané

11.00 – 11.30
Atatürk Kültür Merkezi
Kahve arası felsefe sohbetleri

11:30 – 13:30 Marmara Oteli, Platon Salonu
YUVARLAK MASA I
Barışın ve İnsan Haklarının Felsefi Temelleri: Ulaştığımız
Nokta Nedir?

Başkan: Betül Çotuksöken (Türkiye)
Katılımcılar: Bhuvan Chandel (Hindistan)
Samuel Lee (Kore)
Maija Kule (Letonya)
Monica Gomez (Meksika)

11:30 – 13:30 Marmara Oteli, Kant Salonu
YUVARLAK MASA II
Felsefi Etik, Meslek Etikleri ve Diğer Felsefi Olmayan Etikler

Başkan: Harun Tepe (Türkiye)
Katılımcılar: Myrto Dragona-Monachou (Yunanistan)
Carlin Romano (ABD)
Ghazala Irfan (Pakistan)
Leon Olive (Meksika)
Alya Saada (Tunus)

11:30 – 13:30 Marmara Oteli, İbn-i Rüşd Salonu
YUVARLAK MASA III
Serbest Pazar: Yoksulluktan Kurtulma Yolu mu, Yoksa Yeni
Dünya Problemlerine Bir Neden mi?

Başkan: Kadri Yamaç (Türkiye)
Katılımcılar: Ayşe Buğra (Türkiye)
Paulin Hountondji (Benin)
Marcelo Dascal (İsrail)
Ferda Keskin (Türkiye)

11:30 – 13:30 Marmara Oteli, Nietzsche Salonu
YUVARLAK MASA IV
Felsefe ve Geleceği

Başkan: Korkmaz Alemdar (Türkiye)
Katılımcılar: Abdussalam Guseinov (Rusya)
Sémou Pathé Gueye (Senegal)
Doğan Özlem (Türkiye)
Abdullah Kaygı (Türkiye)

14.30 – 15.00
Marmara Oteli, Kant Salonu
Üç Filozofa Saygı
Alan Gewirth, Richard Rorty, Iris Marion Young
William L. McBride (ABD)

15:00 – 17:00 Marmara Oteli, Kant Salonu
YUVARLAK MASA V
Kadın Felsefeciler İnsanlığın Geleceğinin
Biçimlendirilmesinde Nasıl bir Rol Oynayabilir?

Başkan: Moufida Goucha (UNESCO)
Katılımcılar: Hourya Benis Sinaceur (Fas)
Ghazala Irfan (Pakistan)
Zeynep Davran (Türkiye)
Geneviève Fraisse (Fransa)

15:00 – 17:00 Marmara Oteli, Platon Salonu
YUVARLAK MASA VI
Güvenlik mi, İnsan Hakları mı: Gerçek mi, Yoksa Sahte bir
İkilem mi?

Başkan: Stephen Voss (Türkiye)
Katılımcılar: Anat Biletzki (İsrail)
Jacques Poulain (Fransa)
Uluğ Nutku (Türkiye)
Bensalem Himmich (Fas)

15:00 – 17:00 Marmara Oteli, Nietzsche Salonu
YUVARLAK MASA VII
Dünyaya Bakışımız Nasıl Gelişti: Neye Küresel, Neye Yerel,
Neye Ortak Diyoruz?

Başkan: Pınar Canevi (Türkiye)
Katılımcılar: Yersu Kim (Kore)
Ivan Kaltchev (Bulgaristan)
Gürol Irzık (Türkiye)
Nkolo Foé (Kamerun)

15:00 – 17:00 Marmara Oteli, İbn-i Rüşd Salonu
YUVARLAK MASA VIII
“Laiklik Nedir?” Sorusunu Yanıtlamak

Düzenleyen: Reset-Dialogues on Civilizations

Başkan: Nina zu Fürstenberg (İsviçre)
Katılımcılar: Giancarlo Bosetti (İtalya)
Faruk Birtek (Türkiye)
Alessandro Ferrara (İtalya)
Ramin Jahanbegloo (İran)
Gianni Vattimo (İtalya)

17:30 – 19:30 Marmara Oteli, Kant Salonu
YUVARLAK MASA IX
Dünyanın Daha İnsanca Yönetilmesine Felsefenin
Katkısı Ne Olabilir?

Başkan: Numan Hazar (Türkiye)
Katılımcılar: María Pilar Armanet (Şili)
Anaisabel Prera (Guatemala)
Petr Janyska (Çek Cumhuriyeti)

20.00 – 21.00
Atatürk Kültür Merkezi

Konser
İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası
Şef: Fedor Gluşenko
Solist: Emre Elivar

23 Kasım 2007

Felsefe Kahvesi

11.00 – 13.00
Marmara Oteli, Aristoteles Salonu

Felsefeyi Paylaşmak I
Moderatörler: Halil Turan-Gülriz Uygur-Tansu Açık
Katılım herkese açık

15.00 – 17.00
Marmara Oteli, Aristoteles Salonu

Felsefeyi Paylaşmak II
Moderatörler: Ferda Keskin-Kurtul Gülenç-Dilek Arlı
Katılım herkese açık

Kitap sergisi, 2007 Dünya Felsefe Günü
özel pulun satışı

9:30 – 11:30 Marmara Oteli, Platon Salonu
YUVARLAK MASA X
Felsefede Diyalog

Düzenleyen: Uluslararası Felsefe Kuruluşları Federasyonu

Başkan: William L. McBride (ABD)
Katılımcılar: Betül Çotuksöken (Türkiye)
David Evans (K. İrlanda)
Ivan Kaltchev (Bulgaristan)

9:30 – 11:30 Marmara Oteli, Nietzsche Salonu
YUVARLAK MASA XI
Şiddet, Eğitim ve Demokrasi

Düzenleyenler: Uluslararası Felsefe Kuruluşları Federasyonu, Uluslararası Felsefe Enstitüsü, Uluslararası İnsan ve Toplum Bilimleri Konseyi

Başkan: Luca Scarantino (İtalya/Fransa)
Katılımcılar: Marcelo Dascal (İsrail)
Maija Kule (Letonya)
Hourya Benis Sinaceur (Fas)

9:30 – 11:30 Marmara Oteli, İbn-i Rüsd Salonu
YUVARLAK MASA XII
Felsefeyi Uygulamak Ne Demek?

Düzenleyen: Institut de pratiques philosophiques

Başkan: Oscar Brenifier (Fransa)
Katılımcılar: Nuran Direk (Türkiye)
Sevgi İyi (Türkiye)
Nimet Küçük (Türkiye)

9:30 – 11:30 Marmara Oteli, Kant Salonu
YUVARLAK MASA XIII
Neden Felsefe Eğitimi?

Düzenleyen: Türkiye Felsefe Kurumu, Felsefe Olimpiyadlarında Başarı Gösterenlerin Katılımıyla

Başkan: Sezen Kayhan (Türkiye)
Katılımcılar: Begüm Naz Bayırbaş (Türkiye)
Daria Cybulska (Polonya)
Martin Hergouth (Slovenya)
Alexander Johann (Almanya)
Elodi Moreau (Türkiye)

12:00 – 13:30
Marmara Oteli, Kant Salonu

· “Bir Özgürlük Okulu Olarak Felsefe.
Felsefe Öğretimi Yapmak ve Felsefe
Yapmayı Öğrenmek”
başlıklı UNESCO Etüdünün tanıtımı
Tanıtanlar:
Pierre Sané (UNESCO)
Moufida Goucha (UNESCO)
Tanıtıma katılanlar:
Oscar Brenifier (Fransa)
Luca Scarantino (İtalya, Fransa)

· Yirmibirinci Dünya Felsefe Kongresi
Bildiri Kitaplarının Tanıtımı
Tanıtanlar:
İoanna Kuçuradi
Stephen Voss
Tanıtıma Katılan Cilt Editörleri:
Pınar Canevi (Türkiye)
Catherine Champniers (Fransa)
Zeynep Davran (Türkiye)
Gürol Irzık (Türkiye)
Cemal Güzel (Türkiye)
Ferda Keskin (Türkiye)
Berna Kılınç (Türkiye)
William L. McBride (ABD)
Luca Scarantino (İtalya, Fransa)
Harun Tepe (Türkiye)

13.00 – 14.00
Marmara Oteli, Kant salonu

Kapanış ve Ödül Töreni

Kapanış Konferansı
Federico Mayor (İspanya)
Başkan: İbrahim Özdemir (Türkiye)

Dünya Felsefe Günü, 2007
İstanbul, Türkiye

Düzenleme Komitesi

Türk Düzenleme Komitesi

· Korkmaz Alemdar, UNESCO Türkiye Milli Komisyonu
· Arsın Aydınuraz, UNESCO Türkiye Milli Komisyonu Başkanı
· Deniz Çakar, T.C. Dışişleri Bakanlığı
· Arif Gülen, T.C. Başbakanlık, Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü
· Numan Hazar, Büyükelçi, UNESCO Türkiye Eski Daimi Delegesi
· Ioanna Kuçuradi, Türkiye Felsefe Kurumu Başkanı
· Yusuf Örnek, Türkiye Felsefe Kurumu
· İbrahim Özdemir, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı
· Salih Mutlu Şen, T.C. Dışişleri Bakanlığı
· Harun Tepe, Türkiye Felsefe Kurumu

UNESCO

· Pierre Sané, İnsan ve Toplum Bilimleri için Genel Direktör Yardımcısı
· Moufida Goucha, İnsan Güvenliği, Demokrasi ve Felsefe Bölümü Şefi
· Feriel Ait-ouyahia, İnsan Güvenliği, Demokrasi ve Felsefe Bölümü
· Kristina Balalovska, İnsan Güvenliği, Demokrasi ve Felsefe Bölümü

UNESCO Türkiye Daimi Delegasyonu

· Ali Tınaz Tuygan, Büyükelçi, Daimi Delege
· Esra Cankorur, Müsteşar

Felsefe Açısından Güncellik...

2007-11-05T22:47:00.000-08:00

FELSEFE AÇISINDAN GÜNCELLİĞE BAKMAK:
ZİZEK, KAVRAMLAR VE TARİHSEL GERÇEKLİK

Mustafa Günay

Felsefe ve sosyal bilimler açısından güncelliğe bakmak, güncelliğin araka planındaki anlamını ve nedenlerini görmeye çalışmak, yaşadığımız olayları anlamak ve yorumlamak, doğru kararlar almak ve uygulamak için gereklidir. Ancak bunu yapmak beraberinde bazı zorluklar da getirmektedir. Ama konuşmak için, öyle durumlar olur ki zamanın geçmesini beklemek doğru olmayabilir. Ben de bu yazıda Slovenyalı felsefeci Slovaj Zizek’in geçtiğimiz günlerde yayınlanan bir yazısından yola çıkarak, güncel bazı gelişmeler hakkında düşüncelerimi ortaya koyarak, tarihsel düşünmenin gerekliliğini vurgulamayı amaçlıyorum.

I. Zizek’in Düşüncelerinden Kesitler

Zizek’in 23 Ekim 2007 tarihli Guardian gazetesinde yayınlanan “Turkey is a thorn side of a western consensus” (Türkiye Batı uzlaşımının kıyısındaki dikendir” başlıklı yazısının Türkçesi 24.10.2007 tarihli Radikal gazetesinde yer almıştır.)

İran’ın yürüttüğü nükleer programa karşı ABD, İngiltere ve Fransa’nın siyasal temsilcilerinin (Cheney, Blair, Kouchner) tutumlarından söz eden Zizek, ABD ve müttefiklerinin artık inandırıcı olmadıkları konusunda haklıdır. Uzun süredir dünya kamuoyunun da farkında olduğu bir durum bu. Emperyalizmin siyasal retoriği artık gerçekleri gizleyememektedir. Zizek’in de söylediği gibi, Irak’ın işgali için “kitle imha silahları” bahanesi kullanılmıştı ve beraberinde demokrasi, özgürlük gibi kavramlarla işgalin meşrulaştırma girişimleri yapılmıştı, herkes hatırlamaktadır. Şimdi ise nükleer silah programından vazgeçmediği için İran’ın hedef olarak belirlendiği görülüyor. Zaten uzun süredir gündemde olan ve tartışılan bir konu. Ama bu arada hedefteki devletler arasında başka hangilerinin yer aldığını da ciddiyetle düşünmek gerek. Irak’tan önce de belki asıl hedef İran’dı. Ama bazı hedeflere aşama aşama yaklaşılır ve kimi zaman da ara hedefler asıl büyük hedefin de hazırlayıcısı ve tamamlayıcıdır. Adamlar ne zamandır “genişletilmiş Ortadoğu projesi”nden söz ediyorlar. Duymayanlar sağır mıdır bilemiyoruz. Söz konusu projenin kapsamında yer alan devletleri ve insanlarını da ne gibi sonuçların beklediğini ise kolayca tahmin etmek mümkündür. Projenin uygulama sahalarından önemli bir bölümü oluşturan ülkemiz ise, bu konuda kilit noktayı oluşturmaktadır. Söz konusu projenin bir parçası ve aktörü olmayı düşünenler ve heveslenenler ise, ortaya çıkabilecek korkunç sonuçları da öngörüyorlar mı? Eğer öyleyse vahşetin dalgalarına hazır olmalıyız. Uygarlık adına vahşetin programlanması ve projelendirilmesi ve tarihin sahnesine çıkarılması söz konusudur. Artık savaş yalnızca toprakların ele geçirilmesiyle sınırlı olmamakta, zihinsel, bilgisel kanallardan da geçerek, yaşamımızın her anında ve alanında mevziler açmakta, birlikte yaşama kültürünü açık ya da örtük biçimlerde yaralayarak, yeni düşmanlıkları da beslemektedir. Özellikle Anadolu topraklarında daha önce de denenmiş ama başarı olamamış böylesi tehlikeli oyunların ne oyuncusu, ne figüranı ne de izleyicisi olmamak elimizdedir. “Ne gelir elimizden insan olmaktan başka” diyen şairin (Edip Cansever) söylediği gibi.

Çağımızda savaşın anlamı ve kapsamının değiştiği konusunda da Zizek haklıdır. Yazısında ABD ve Avrupa’yı eleştirir görünen, ama sonunda Avrupa’nın kendini yenileyeceğine ilişkin umutlarından da söz eden Zizek’in tartışılması gereken kavramlar kullandığını görüyoruz. Bunlar arasında en dikkat çekici olanı “militarist hümanizm” kavramıdır. “Militarist hümanizm ideolojisinin dönüşü”nden söz eden Zizek’e göre: “Militarist hümanizmin sorunu, 'millitarist' değil, 'hümanizm' kısmında saklı. Bu doktrine göre askeri müdahale, insanları kurtarmak kılıfına sokuluyor, siyasetten arındırılmış, evrensel bir insan hakları mefhumuyla meşrulaştırılıyor; karşı çıkan herkes bir çatışmada düşman safında yer almakla kalmayıp, medeni ülkeler topluluğuna ihanet etmiş oluyor.”

ABD ve müttefiklerinin insani değerler adına konuştukları “biz”in kim olduğu sorusunun kilit bir soru olduğunu belirten Zizek, Türkiye meclisinin son tezkere kararının bu soruya bir yanıt getirdiğini iddia etmektedir.

Yazısının devamında ise Zizek, Türkiye’nin uğradığı terörist saldırılara karşı çıkardığı tezkere hakkında şöyle bir değerlendirme yapmaktadır: “Türkiye meclisi, ABD'nin baskısına direnerek, Kuzey Irak'taki Kürt isyancılara operasyon yapabilmesi için hükümete yetki verdi. Türkiye'nin terörle savaş adı altında sınır ötesi saldırı başlatma ihtimali her an artıyor ve sanki dışarıdan biri gelip 'biz' denen o kapalı çemberi kırmış, militer hümanitarizm tekelini elinde tutanların egemenliğini ihlal etmiş gibi bir durum çıkıyor. Meseleyi tatsız kılan şey, Türkiye'nin 'ötekiliği' değil, aynılık iddiası.”

Gerek “militarist hümanizm” kavramıyla gerekse türkiye’nin Batı ile aynılığı iddiasıyla ilgili olarak Zizek haklı değildir. Çünkü Zizek’in düşünceleri ve iddiaları gerçeklikle uyuşmamaktadır, kullandığı kavramlar yaşanan durumu açıklamaktan uzaktır. Türkiye’nin Batı ile aynılığından söz ederek, ülkemizi emperyalistlerle aynı kefeye koymaktadır. Teröristleri “isyancı” olarak adlandırmaktadır. Hiç şüphesiz aynı yaklaşım ve kavramlar başka Batılı düşünür, gazeteci ve siyasetçiler tarafından da kullanılmaktadır. Problemleri ve olguları eleştirel bir perpektiften değerlendirmesi gereken bir düşünürün bile, Türkiye’nin geçekliğinden değil aklındaki imgelerden yola çıktığı görülmektedir. Buna bağlı olarak Türkiye’nin aldığı operasyon kararını da “saldırı” olarak algılamaktadır. Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana hangi ülkenin sınırlarına doğru yayılmacı, işgalci politikalar izlemiştir ki Türkiye, kendini savunma amacını taşıyan karar ve uygulamalar bile çarpık biçimde anlaşılmaktadır. Türkiye’nin hiçbir ülkenin toprağında bir karış bile gözü olmamışken, böyle itham edilmek düşündürücüdür. Ama ülkemizin topraklarına yönelik hesapların, çıkarların iyice belirginleştiği tarihsel bir dönemde atılacak adımlar da büyük önem taşımaktadır.

II. Kavramlar ve Tarihsel Gerçeklik

Gerçekliği kavramlarla dile getirir, yorumlar ve değerlendiririz. Gerçekliği değiştirmenin yolu da kavramlardan geçer. Kavramlarla çarpıtırız gerçekliği ya da doğru kavramlaştırmaya çalışırız. Kavramlar bize gerçekliği gösterdiği gibi, gizler de. Kavramlar kurucu, inşa edici olduğu gibi, yıkıcıdır da. Küreselleştirmeci güçlerin en büyük tahribatı da kavramlarıyla başlamakta ve yayılmaktadır. İnsanlığa ve uygarlığa yönelik tehditler ve yıkımlar, kavramlarla başlayıp, giderek yaşamımızda somut karşılıklarını bulmaktadırlar. Bu nedenle bazı kavramların emperyal güçlerin elinde anlamını ve işlevini kaybettiğini de unutmamak gerekir.
Kendi çıkarlarını insani değerleri çiğneme pahasına gerçekleştirmeyi bir siyaset olarak belirleyen toplumlar/devletler/kuruluşlar, kendilerini uygarlıkla, insan hakları ile özdeş gibi görseler ve göstermeye uğraşsalar da, attıkları her adımda arkalarında vahşetin kanlı izlerini bırakmaktadırlar. Irak’a yönelik işgalin aynı zamanda tarihe, insanlığın kültürel belleğine ve değerlerine yönelik olduğu açıktır. Uygarlığın çiçeklendiği topraklara düşen bombalar ve canlar, bizi bu vahşeti açıklayacak, aydınlatacak ve ortadan kaldıracak kavramlarla düşünmeye, konuşmaya ve eylemeye çağırmaktadır.

Sorun büyüktür, ciddidir. Yalnızca bir terör örgütü ve değişen koşullara göre ülkemize karşı kullanılması sorunu da değildir.

Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana kadarki süreç içinde feodal yapının kırılamayışı, bugünkü sorunlarımızın önemli nedenlerinden birini oluşturmaktadır. Ancak yirminci yüzyılın başında emperyalizm ulaşamadığı amaçlarına yönelme konusunda koşulları uygun görmekte ve geleceğimize yönelik büyük bir tehdit oluşturmaktadır. Bu nedenle güncelliğin anlaşılıp yorumlanmasında ve nereye gittiğimizi ya da götürülmek istendiğimizi anlama konusunda, tarihsel düşünmek durumundayız. Tarihin gidişatı tek yönlü değil, çok yönlüdür.
Cumhuriyetin 84. yıldönümünü kutladığımız bu günlerde, “bağımsızlık ve özgürlük” karakterimizin temel unsurları olmaya devam ediyorsa ve edecekse, ki etmelidir, 100. yıldönümünü de yaşarız, görürüz ve ötesini de…Ama bugüne kadar olduğu gibi, özelikle son elli yıldır, ABD ve AB çizgisinde rotamızı belirlersek, yalpalamakla kalmaz, tarihin sert kayalıklarına çarpıp batabiliriz de..Emperyalist fırtına sürmektedir.*

Uygarlığın doğduğu ve geliştiği topraklar, Anadolu başta olmak üzere, insanlığın ve değerlerinin yeniden canlandığı topraklara dönüşmedikçe, fırtına dinmeyecek ve acılar bitmeyecektir. Bu nedenle yükselen duyarlıklarımızın tarihsel bir bilinç temeline dayanmasına büyük ihtiyaç vardır. Hem kendimiz, kendi insanımız için, hem de insanlık için…

* Benzer konuda kaleme alınmış olan diğer yazılarımı (Çember, Amerikan İmajı ve Gerçeği, Tarihin Açık Denizlerinde Karayı Görmek, Haritalar Sınırlar ve Tasarılar) http://felsefedefteri.blogspot.com adresinde okuyabilirsiniz. Dünya Kime Aittir adlı kitabımda da güncel ve tarihsel problemler hakkında yazılar yer almaktadır.

2007-10-31T02:04:00.000-07:00

ÇEMBER …

“Ya dışındasındır çemberin/

Ya da içinde yer alacaksın”

diyor Yeni Türkü eski bir şarkısında.

Candan Erçetin’in yorumu da ayrı bir güzellikte.

Ama bu yazıda şarkıdan, değil de şarkının çağrıştırdıklarından yola çıkarak, yakınımızdaki kan ve ateş çemberinden/çemberlerinden söz etmek istiyorum.

Son günlerde kan, ateş ve ölüm çemberi büyümeye devam ediyor: hem Doğu ve Güneydoğuda, hem de Filistin, Lübnan topraklarında…Irak’ta ise işgalin başlangıcından bu yana, kan-ateş ve ölüm çemberi tüm ülkeyi kuşatmış durumda. Her gün onlarca, yüzlerce insan ölüyor. Bunlar da haber ajanslarına ulaşanlar ve duyabildiklerimiz…Her gün bu tür haberler artık alışkanlık ve duyarsızlıkla karşılanır oldu. Niçin mi? Onlarca, yüzlerce insanın ölüm haberi artık gazetelerin kıyısında köşesinde veriliyor. Belki okuyanlar da artık bu tür haberleri pek umursamıyor. Ölüme, öldürmeye alışmış ve bunu bir yöntem haline getirmiş bir dünyada yaşıyoruz. Ahlakın ve hukukun ötesinde bir dünya…Sonuç işte ortada, yakınında, kıyısında yaşadığımız bir kan-ateş ve ölüm çemberi giderek genişliyor.

Dünyanın ve özellikle bu çemberin büyüdüğü ülkelerin sınırlarını yeniden çizmeyi amaçlayan ve kendi ekonomik-askeri çıkarları için her yolu ve yöntemi kullanmayı meşru ve gerekli görenler, kan-ateş ve ölüm çemberinin büyümesine katkıda bulunuyor. Kanla sulanan topraklarda barış çiçekleri açabilir mi, bombaların yankılandığı göklerde barış güvercinleri kanat çırpabilir mi?
Emperyalizm, 20. yüzyılda tamamlayamadığı paylaşımları ve gerçekleştiremediği senaryoları yeniden gündemde tutmaktadır. 21. yüzyılın da zorlu ve acılı bir dönem olacağı görünüyor. Ama elbette tarihin akışına yön veren de insanlar, toplumlar ve devletlerdir. Ne yazık ki bu akışın bulanık, kanlı ve sancılı olduğu bir dönemdeyiz. Ama insanlık içine düşürüldüğü bu çemberin kölesi olmama imkanına da sahiptir. Güncel gelişmeler hızlı, düşündürücü ve üzücü elbette. Ama yine de gerek ülkemizdeki gerekse çevresindeki çemberi değerlendirirken, tarih bilinciyle bakmak gereklidir. Çünkü ancak tarih bilincine dayanarak söz konusu çemberi kırmak mümkün olabilir, 1923’te olduğu gibi…

Sözler:
“Dünyanın hemen her yerinde, cellatlar bakan koltuklarına kurulmuşlar bile. Yalnız balta yerine kalem kağıt var ellerinde. Ölüm bir istatistik ve devlet işi oldu mu, dünya işleri iyi gitmiyor demektir. Ama , ölüm soyutlaştı mı, yaşam da soyutlaştı demektir.” (Albert Camus)

Dizeler:
“Bu dünya bakidir ve herkesten, elbette bir şeyler kalır
Kanayan bir sevda kalacak, delik deşik, benden kala kala” (Metin Altıok)

25. 7. 2006 http://www.yeniadana.net/

2007-10-31T01:56:00.000-07:00

AMERİKAN İMAJI VE GERÇEĞİ

Pew Araştırma Merkezi'nce, 15 ülkede yapılan Küresel Eğilimler Anketi'nin sonuçları ve özellikle bu araştırmanın Türkiye ile ilgili bulguları Washington'ı kaygılandırıyor ve düşündürüyormuş. Neden mi?

Anketin yapıldığı 15 ülke arasında, sadece ABD'ye ve Başkan Bush'a değil, Amerikan halkına da en olumsuz bakan ülkeler arasında Türkiye, ilk sırada yer alıyor. 18 yaş üstü nüfusumuzda, Bush'a destek yüzde 3, ABD'ye destek yüzde 12.

Anketin ortaya koyduğu bu bulguları, Ankara'daki resmi ağızların ve çoğu analistin yaptığı gibi, "Bizdeki Amerikan karşıtlığı değil, Bush yönetiminin politikalarına tepki" diye yorumlamak ise mümkün görünmüyor. Çünkü yalnızca Amerikan başkanına ve devletine değil, Amerikan halkına olumlu bakanlarımızın yüzde 17 ile diğer bütün ülkelerden çok geride olması da üzerinde düşünülmesi gereken bir noktadır. Böyle olması da doğal aslında. Ama söz konusu olumsuz bakışın, nasıl bir düşünsel temele dayandığı önemli. Yalnızca güncel siyasi gelişmelerin yol açtığı bir olumsuzluk ise varolan, ne yapıp edip bu olumsuzluğu gidermenin, Amerikan imajını düzeltmenin yollarını arayacaklardır.

Bazı yorumcuların Amerikan çıkarları doğrultusunda, getirmeye çalıştıkları açıklama ve yorumların ise kamuoyunu etkilemeye yönelik olduğu görülmektedir. Bu tür yorumculara göre, “ABD'nin uluslararası imaj sorununun, Bush yönetiminin politikaları ile üslubundan kaynaklandığına; bunu düzeltmenin Washington'a düştüğüne hiç kuşku yok. Ama ABD'nin, Türkiye'de diğer bütün ülkelerdekinden daha vahim bir imaja sahip olması, AKP hükümetini özellikle düşündürmeli. Zira kadroları, Amerikan düşmanlığıyla flört ettikçe; liderleri, ABD ile işbirliğinin önemini, Türk halkına gerekçeleriyle anlatmadıkça, AKP'nin de Washington'daki imajı bozuluyor. AKP liderlerinin bu durumu önemsediğini biliyoruz. Bilmediğimiz, hükümetin, ortak vizyon belgesini, Türk halkına benimsetmek için ne çaba göstereceği.”(Yasemin Çongar, Milliyet 19.6.2006)

Amerikan imajına değil gerçeğine bakmak ve görmek durumundayız. Elbette günümüzde gerçek ile imajın birbirine karışması ve birbirinin yerini alması da söz konusudur. Küreselleştirmecilerin denetimindeki medya da, gerçeği gizlemeye yönelik imajlar oluşturma etkinliklerini son hızla sürdürmektedir. Ancak hangi imaj gizleyebilir ve unutturabilir: her gün katledilen yüzlerce insanı, işkencelerden geçirilen insanları, işgalci postallarıyla çiğnenen toprakları, kurutulan ağaçları, kan rengi akan ırmakları, uçakların ve helikopterlerin yaraladığı gökleri ve bir savaş alanına dönüştürülen yeryüzünü…

İnsanı ve insani değerleri hiçe sayanlar, kişi, kurum ya da devlet olsun, hangi imajla ayakta kalabilir, hangi imajın gücüyle kendini kabul ettirebilir? Küreselleştirmeciliğin, aslından insanlığın ve dünyanın sömürgeleştirilmesi olduğunu anlamadan, ABDye yönelik karşıtlıklıkların ve olumsuz tutumların bizi bir yere götüremeyeceği açık değil mi?

Sözler:

“Yaşam bana yaşlandıkça, gittikçe daha güzel görünüyor; ama yaşamak gittikçe daha da güç. Amerika’dan hiçbir şey ummayın. Bir son muyuz, yoksa başlangıç mı? Sanırım ki son. İnsanın aşkı tanımadığı bir ülke burası.” (Alfred Stieglitz, Mart 1946, Akt. Albert Camus, Yolculuk Günlükleri, Can yy, 1993.)

Dizeler:
“Acılı günler gördüm
Sığdıramam bir tek günü bir koca yıla
Geceler geçirdim yoz kentlerin bulvarlarında
Nice baharları kışlara gömdüm”

(Hasan Hüseyin Korkmazgil)

2007-10-31T01:51:00.000-07:00

TARİHİN AÇIK DENİZLERİNDE KARAYI GÖRMEK

Mustafa Günay

İnsan zaman/tarih içinde yaşayan bir varlık olarak, geçmişten geleceğe, eskiden yeniye doğru yönelir. Ya da başka deyişle geçmiş ve gelecek arasında, eski ve yeni arasında, modern olan ile geleneksel olan arasında bulunmanın getirdiği karşıtlıklar, bunalımlar ve sorunlar yaşanır. Bu yaşantılar bireyler için olduğu gibi, uluslar-toplumlar ve kültürler için de söz konusudur.
Bir bakıma insanın zamana/tarihe olan yaklaşımı, bir yaşama felsefesini ve dünya görüşünü de içerir. Muhafazakarların geçmişe/geleneğe yaptıkları vurgu, bazı temel değer, kavram ve unsurların sürdürülmesi çabalarını hatırlayalım. Ya da devrimcilerin, reformcuların daha iyi ve daha güzel bir gelecek adına kalıplaşmış, mevcut gerçekliği oluşturan temel kavram değer ve kurumlarını değiştirmeye yönelik mücadelelerini düşünelim. Elbette bu iki ana grubun dışında belki bir başka grup de, gelenekle geleceği, eski ile yeniyi uzlaştırmaya yönelik anlayış ve tutumlarıyla karşımıza çıkarlar. Ülkemiz de bu konuda çok zengin bir örnekler ve deneyimler toplamına sahiptir. Ama sanırım tarihsel ve kültürel olanaklarımızı tam olarak kavrayamıyor ve tarihin açık denizlerinde yalpalamaya devam ediyoruz. Çünkü rotamız belirsiz. Belirlenmiş rotalar da bizim tercihimiz değil.

Tarihin açık denizlerinde, bir uygarlık ereğine yönelmiş ve bu konuda oldukça başarılı ve gelecek adına umutlu olmayı sağlayan adımlar atmıktık Cumhuriyetin ilk yıllarında. Ama sonra adına “küçük amerika” denilen bir adaya ulaşmak olarak çizildi rotamız, yalpalamaya başladık. Ve sonra günümüze kadar süregelen başka bir rotaya yöneldik: “birleşmiş avrupa” adasına ulaşacaktık bu kez. Ama söz konusu yolculuğun nasıl yapılacağı, hangi limanlara demir atılacağı vb. pekçok konuda ne kaptanların, ne tayfaların, ne gemideki yolcuların vaadedilen ada konusunda ne derece bilinçli oldukları ya da niçin böyle bir rotayı benimsedikleri üzerinde çok düşünülmesi gereklidir. Ve en ilginç ve anlamlı nokta da, yöneldiğimiz adanın henüz inşa halinde olması ve bu inşada da pek fazla sözümüzün geçmemesi...

Evet, tarihin açık denizlerinde yol alıyoruz. Sakallı Celal adlı bir halk filozofumuz, bir tarihte şöyle demişti: “Türkiye Doğuya giden bir gemidir. İçindeki bazı yolcular ise Batıya doğru koşarlar.” Tarihsel ve kültürel gerçekliğimize ilişkin söylenmiş, üzerinde düşünülmesi gereken bir söz. Bu söz, çeşitli biçimlerde de okunabilir/yazılabilir ve yorumlanabilir:
“Türkiye Batıya doğru giden bir gemidir. İçindeki yolcular ise Doğuya doğru koşarlar.”
Peki şimdi hangi sulardayız, gemi gerçekte nereye gidiyor...Karayı gören var mı?..

Sözler:

“Mağaranın içinde yaşayabiliriz; bu kişisel seçimlerimizle, düşüncelerimizle ilişkilidir. Ya da mağaranın bir başka mekana; örneğin bir aydınlığa, bir boşluğa ya da bir denize açıldığını düşleyerek mağaranın içinde keşifler de yapabiliriz. Düşünün ki, insanoğlu bu ufacık kırıntı düşlerle ne kadar büyük başarılar elde etti; bugünü var etti... Geçmişteki her insan, kendisinden yola çıkarak “insanı” yarattı. Ve yaşam hiç tükenmeyen bir akışla, hala insandan insana çoğalarak, zenginleşerek yol alıyor. Belki de bütün yolculuklarımız “kara göründü!” diye bağıran tayfanın heyecanlı sesine karışmaktır.”

(Rengin Bingöl, Kara Göründü adlı kitabından)

Dizeler:

“Dörtnala gelip uzak Asya’dan
Akdeniz’e bir kısrak başı gibi uzanan
Bu memleket bizim”

(Nazım Hikmet)

2007-10-31T01:28:00.000-07:00

_____________________________________________________________________
HARİTALAR, SINIRLAR VE TASARILAR

Mustafa Günay

İlk dünya haritasını çizen kişinin Piri Reis olduğu bilinir. 1513 yılında çizilen bu haritadan ne yazık ki ancak bir bölümü günümüze kalmıştır. Haritanın elde kalan bölümünde Atlas Okyanusu, İberik Yarımadası, Afrika'nın batısı ile yeni dünya Amerika'nın doğu kıyıları görülmektedir. Piri Reis’in haritasının tarihsel açıdan önemli bir yönü de Kuzey Amerika haritasının çizimlerindeki doğruluk ve günümüzdeki bilgilerimizle uygunluğudur. Bilindiği gibi Kristof Kolomb'un Amerika haritası günümüze kadar bulunamamıştır. Ama o tarihlerden günümüze kadar haritacılık gelişmiş ve gerek dünyanın gerekse dünyadaki ülkelerin nice haritaları yapılagelmiştir.

Haritalar yenilenmiştir sürekli, çünkü ülkelerin sınırları değişmiştir/değiştirilmiştir. Emperyalist paylaşım savaşlarının sonucu olarak masa başında çizilen bazı ülkelerin sınırları düz bir çizgi halindedir. Ama pek çok sınır doğanın kıvrımlarını yansıtmaktadır. Ülkemizin sınırları ise ulusal bağımsızlık savaşının sonucunda belirlenmiştir. İlk bağımsızlık savaşıyla emperyalizme karşı mücadelede tarihsel bir örnek oluşturan ülkemiz, Atatürk’ün “yurtta barış, dünyada barış” düşüncesi doğrultusunda diğer ülkelerin bütünlüğüne zarar verecek girişimlerden kaçınmıştır. Ama ne yazık ki ülkemizin bütünlüğünü yıkmaya yönelik çabaların, açık ya da gizli biçimlerde günümüze kadar devam ettiği gözden kaçmamaktadır. Ayrılıkçı terörün son zamanlarda yeniden şiddeti tırmandırma yönünde giriştiği eylemler ve bu eylemlerin bazı medya organları tarafından dile getirilme biçimi oldukça düşündürücüdür. Bilindiği gibi ayrılıkçı terör örgütünün televizyonu, hava durumlarını verirken, Ankara ve İstanbul gibi şehirlerimizden “dış merkezler” olarak söz etmekte. Yine bilindiği gibi, ülkemizin haritası bazıları tarafından farklı biçimlerde çizilmekte ve kullanılmaktadır. Yapılan yeni haritalarda ülkenin bir bölümünde Kürt devletinin yer aldığı görülmektedir.

2 Nisan 2006 Pazar günkü Milliyet gazetesinin 17. sayfasında iki kısa haber yer alıyordu. “Bir Gaf da BBC yaptı” başlıklı haber şöyle idi: “İngiliz yayın kuruluşu BBC, son terör olaylarıyla ilgili haberinde Diyarbakır’dan “bölgesel başkent” diye söz etti. Gösterilerin “14 Kürt isyancı şüphelisinin asker tarafından öldürülmesinin ardından başladığı” ifadesinin kullanıldığı haberde, “Bölgesel başkent Diyarbakır’ın içinde ve çevresinde Kürtlerle Türk çevik kuvveti arasında yaşanan çatışmalarda 7 kişi öldü” denildi.”

Aynı tarihli Milliyet gazetesinde yer alan 'Federal güçler' gafı başlıklı Yasemin Çongar’ın haberinde ise, ABD'nin prestijli gazetelerinden Washington Post’un, Güneydoğu'da yaşanan son olaylara değindiği Cumartesi (1.1.2006) sayısında Diyarbakır'daki Türk askerlerinden 'federal güçler' diye söz ettiği belirtiliyordu. Haber metninin bir bölümü şöyle: ”Diyarbakır'da 4 PKK'lının toprağa verilmesinin ardından çıkan ve bölgedeki diğer illere de yayılan olayların, bölgenin Kürt kökenli nüfusu içinde görüş ayrılıklarına yol açtığı belirtildi.ABD'nin en prestijli gazetelerinden biri olan Washington Post'un Türkiye ve bölge ülkelerini izleyen muhabiri Karl Vick, dün yayımlanan Diyarbakır mahreçli haberinde, kent esnafının olaylarla ilgili olarak birbirinden farklı değerlendirmelerini yansıttı. Haberde, Diyarbakır'daki Türk askerlerinden, "federal güçler" diye söz edilmesi de dikkat çekti.”

Gaf sözcüğünün anlamı, yersiz, beceriksiz, zamansız söz veya davranıştır. Ama anlaşılan odur ki bazıları söyledikleri sözlerin zamanının geldiğini düşünüyor ya da bu şekilde mesajlar veriyor olmalılar. Bu tür sözlerin, tavırların ve çizilen yeni haritaların, tarihin çöp sepetine atılması bizim elimizdedir. Tarihin çöp sepeti de yoktur aslında. Tarih yaşayan her insanı yutar bir gün. Zamanın dipsiz kuyusuna düşmemek elimizde değildir. Ama o kuyudan yankılanan sesin ve geride kalan izin değeri, insani değerlerle bağıntılı değil midir?

Dinsel, etnik ya da benzer temellere dayanarak çizilen haritaların, sınırların ve tasarıların yaşamın içinde ve insan değerleri temelinde şansının/imkanının olmadığını görmek ve anlamak için, yeniden tarihin acı dersinden sınava girmemiz mi gerek?

Sözler:
“Atatürk ulusçuluğu akıldışı-duygusal değildir. Bu da onu ölçülü yapar: Ulusal kültür birikimindeki gerçek olan ve olmayan değerleri ona ayırt ettirebilir, onu kendisine gözü kapalı hayran (narcisse) ya da bencil yapmaz.(…) Bu ulusçuluk emperyalist değildir; akılcı ve moral bir norm olan ‘yurtta barış, dünyada barış’ ilkesine bağlıdır. Dünyadaki saygınlığın fetihlerle değil, evrensel kültür değerlerinin yaratıcısı olmakla gerçekleşeceğine inanır.” (Macit Gökberk)

Dizeler:
“Atlasları getirin! Tarih atlaslarını!
En geniş zamanlı bir şiir yazacağız” (Ece Ayhan)

Doğu-Batı Perpektifinde Türk Dünyası

2007-10-19T05:25:00.000-07:00

Konferans Duyurusu

Konuşma başlığı: “Doğu-Batı Perspektifinde Türk Dünyası”

Konuşmacı: Prof.Dr. Selahattin Halilov

Tarih: 20 Ekim Cumartesi 2007

Saat: 13.30

Yer: İstanbul: Avrasya Bir vakfı, Küçükçekmece gölü kıyısında.

Selahattin Haliov, Azerbaycanlı önemli bir düşünce insanıdır. Türkçe’de “Doğu Batı-Ortak bir ideale doğru” adlı kitabı 2006 yılında Mefkure Yayınları tarafından yayınlanmıştı. Halilov’un yeni bir kitabı daha önümüzdeki günlerde yayınlanmak üzeredir.

1. Felsefe Öğretmenleri Kongresi

2007-10-03T03:41:00.000-07:00

I. FELSEFE ÖĞRETMENLERİ KONGRESİ

Amaç:

Felsefe Öğretmenleri Kongrelerinin genel amacı, felsefe öğretmenleri arasında işbirliği ve dayanışmayı geliştirmek; felsefe öğretmenlerinin mesleki alanda gelişimlerini, eğitim alanındaki problemlerin ortaya konulmasında ve sorunların çözümünde aktif katılımlarını sağlamaktır.

I. Felsefe Öğretmenleri Kongresi “Ortaöğretimde Felsefe Eğitimi” başlığı altında felsefe grubu derslerinin programlarını, ders kitaplarını, derslere ilişkin etkinlikleri, felsefe öğretmenlerini ilgilendiren mevzuat ve uygulamaları değerlendirecek; öğretmen deneyimlerinin paylaşılmasını sağlamaya ve felsefe öğretmenlerinin daha örgütlü hareket etme olanaklarını bulmaya çalışacaktır.

Konular:

- Felsefe Eğitiminin Önemi/Gereği

- Felsefe Grubu Ders Programları
· Felsefe Programı
· Sosyoloji Programı
· Psikoloji Programı
· Mantık Programı
· İnsan Hakları ve Demokrasi Programı

- Felsefe Grubu Ders Kitapları
· Felsefe Ders Kitabı
· Sosyoloji Ders Kitabı
· Psikoloji Ders Kitabı
· Mantık Ders Kitabı
· İnsan Hakları ve Demokrasi Ders Kitabı

- Felsefe Grubu dersleri ile ilgili mevzuat ve uygulamalar
( ÖSS, Düşünme Eğitimi Dersi, Ders dışı etkinlikler, Seçmeli/zorunlu ders uygulamaları, Hizmet içi eğitim vb.)

- Felsefe Grubu Öğretmenliği Eğitimi

- Ders Yöntem ve Teknikleri

- Felsefe Kulüpleri

Kongre Takvimi:

15 Ocak 2008………… Bildiri özetlerinin teslimi için son tarih
1 Şubat 2008…. Bildiri özetlerinin değerlendirme sonuçlarının bildirilme tarihi
28 – 29 – 30 Mart 2008.... Kongre
Başvuru ve Katılım:
Kongre ilgilenen herkese açıktır. Kongreye bildirileriyle katılmak isteyen araştırmacıların hangi konu başlığı altında bildiri sunacaklarını, 750-1000 (poster bildiri için 500-750) kelimelik bir öneri veya özeti 15 Ocak 2008 tarihine kadar Kongre Düzenleme Komitesi'ne eklenmiş MS-Word dosyası olarak e-posta yoluyla göndermeleri gerekmektedir.
Bildiri sunmak isteyen araştırmacıların bildiri önerileri veya özetlerine e-posta adreslerini, faks numaralarını ve posta adreslerini eklemeleri gerekmektedir.
Kongre kitabı: Tam metinler bize iletildikten sonra bir komisyon tarafından yeniden değerlendirme yapılacak, kabul edilen metinler bir kitap olarak basılacaktır.
Her konuşmacıya 15 dakikalık sunuş ve 5 dakikalık tartışma olmak üzere 20 dakikalık süre verilecektir.
Bildiri Yazım Kuralları
Bildiriler Türkçe olarak 3000 kelimeyi (metin, grafikler, kaynaklar ve tüm ekler dahil) geçmeyecek şekilde hazırlanmalıdır. Elektronik (MS Word dosyası) ve kağıda basılmış olarak kongre süresince kayıt masasına iletilmelidir.

İletişim
E-posta: bilgi@felsefecilerdernegi.org
Web: www.felsefecilerdernegi.org
Tel: (0312) 431 00 84, 0505 468 34 51, 0505 687 44 87
Adres: Felsefeciler Derneği Bayındır Sokak. No: 14 / 22, Kızılay / ANKARA

2007-10-03T03:37:00.000-07:00

Atatürk - Jefferson

Amazon.com adlı kitap sitesinde, "Jefferson and Ataturk: Political Philosophies" adlı kitap, okurumuz Ahmet Parasız'ın gözüne ilişmiş. Türkçe çevirisi "Jefferson ve Atatürk: Siyasi filozoflar"... Yazarı: Garrett Ward Sheldon... Kitabın tanıtımında:"Bu kitap Amerika'nın kurucularından Thomas Jefferson ile modern Türkiye'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün siyaset teorilerinin karşılaştırmalı incelemesidir" deniyor. Bu iki tarihi ismin, ulusal bağımsızlık savaşı, cumhuriyet, din özgürlüğü, halk eğitimi ve ekonomi konularındaki düşünce ve uygulamalarındaki benzerlikler üzerinde duruluyor. Batı ve Ortadoğu üzerindeki etkileri anlatılıyor.

Tanıtım sayfasında Dr. J. E. Botton adlı bir okurun mektubu dikkati çekiyor. Bu okur diyor ki:"Kitabı okumakla birlikte Atatürk'e daha az yer verilmesine üzüldüm.Atatürk, Jefferson gibi sadece İngiltere'ye karşı değil, onun yanında Fransa, İtalya, Rusya ve Yunanistan'a karşı da savaşmıştır. Ülkeyi Osmanlı Sultanı ve Halife'den kurtarmıştır. 15 yıl gibi kısa bir sürede eğitimde devrim yapmış, Latin alfabesine geçmiş, din ve devlet işlerini ayırmıştır. Atatürk, George Washington'un askeri başarısını, John Adams'ın siyasi maharetini ve Jefferson'un Rönesans kalitesini sergilemiştir. Bir zamanlar düşmanı olan Venizelos'un O'nu Nobel Ödülü'ne aday göstermesi de hatırlanmalıdır..."

* * *Eloğlu, Atatürk'ü böylesine yüceltmeye çalışırken... Bizde de Atatürk'ü Anayasa'dan çıkarma kampanyası başlatıldı. Bedhah mı arıyorsunuz?

Kaynak: Milliyet, 31.07.2007
Melih Aşık, Açık Pencere köşesi

İstanbul Liseleri Felsefe Platformu 2007-2008 etkinlikleri

2007-10-03T03:35:00.000-07:00

İstanbul Liseleri Felsefe Platformu 2007-2008 dönemi için
öngörülen program

19 EKİM CUMA 16:30 - Özel Saint-Benoit Fransız Lisesi

Açılış ve platform tanıtımı-Hıfzı Aksay
Açılış konuşması : Prof. Dr. Betül Çotuksöken (Maltepe Üniversitesi)
Sorumlu Öğretmenler: Betül Atmaca (Tel:
e-posta: betatmaca@yahoo.com
Ayfer Aral (Tel: 0535 555 60 88)
e-posta: ayfer@sb.k12.tr

16 KASIM CUMA 16.30 – Kadıköy Anadolu Lisesi

Panel: Felsefe Açısından İnsan ve İnsan Dünyası
Oturum Başkanı : Prof. Dr. Betül Çotuksöken (Maltepe Üniversitesi)
Katılımcılar: Dr. Kurtul Gülenç (Maltepe Üniversitesi),
Prof. Dr. Tüten Ang
Sorumlu Öğretmen : Sedef Özgüle (Tel: 0533 735 75 62)
e-posta: sedef.ilim@hotmail.com

22 KASIM PERŞEMBE

Dünya Felsefe Günü
Bu yıl Türkiye ev sahipliği yapacağı için okullar dinleyici olarak katılabilir.
Mekan Türkiye Felsefe Kurumu tarafından belirlenecektir

14 ARALIK CUMA 16.30 - Özel Esayan Ermeni Lisesi

Trajik Çağda İnsan Anlayışı
Danışman Akademisyen: Prof. Dr. Afşar Timuçin
Sorumlu Öğretmen : Songül Avcı (Tel: 0537 644 63 61)
e-posta: songul_garine@hotmail.com

18 OCAK CUMA 16.30 – Özel Enka Lisesi

Modern Çağda İnsanın Yükselişi
Sorumlu öğretmenler : Melek Mumcuoğlu (Tel: 0544 347 07 15)
e-posta: melekmumcuoglu@hotmail.com
Gonca Alpargun
e-posta: goncaalpargun@enkaschools.com

21 MART CUMA 16:30 - Özel Amerikan Robert Lisesi

Konuyu seçen bir gruba okul ev sahipliği yapacaktır

İSTANBUL FELSEFE GÜNLERİ

05 NİSAN CUMARTESİ – Özel Bahçeşehir Lisesi

Akıl Sahibi Bir Varlık Olarak İnsan – Spinoza’da İnsan
Sorumlu Öğretmen : Handan Aydın (Tel: 0532 295 66 02)
e- posta: aydn_handan@yahool.com

06 NİSAN PAZAR - Özel Üsküdar Amerikan Lisesi

Birey-Devlet İlişkileri
Sorumlu Öğretmenler: Gülfer Birsin (Tel: (0533 276 03 32)
e –posta : gulferb@kocschool.k12.tr
Nihal Eren ( Tel: 0532 285 87 20)
e-posta: nihal.eren@yahoo.com

02 MAYIS CUMA 16:30 – TED İstanbul Koleji Vakfı Özel Lisesi

Gizli Oturum (Jean-Paul Sartre)
Sorumlu Öğretmenler : Sona Tarpinyan (Tel: 0532 612 98 32)
e-posta: sonatarpinyan@hotmail.com
Hıfzı Aksay (Tel: 0533 743 09 12)
e-posta: h.aksay@ttnet.net.tr

Hegel Kongresi Basın Duyurusu

2007-10-03T03:33:00.000-07:00

ULUSLARARASI HEGEL KONGRESİ

Tinin Görüngübilimi’nin Yayımının 200’üncü Yıldönümü
6-7 Ekim 2007Caddebostan Kültür Merkezi – İstanbul

Düzenleyenler ve SponsorlarFelsefeciler Derneği (Ankara)İdea Yayınevi (İstanbul)Kadıköy Belediyesi (İstanbul)Noesis Felsefe Atölyesi (İstanbul)

Hegel’in Tinin Görüngübilimi’nin Yayımının 200’üncü Yıldönümü İstanbul’da da Kutlanıyor
Her bilinç biçimi kendini gerçek olarak, kalıcı olarak görür. Ama duyusal bilinçten algıya, algıdan anlağa, ve anlaktan usa doğru yükselen ve daha karmaşık kültür biçimleri içinden ilerleyen bir bilinç biçimleri ardışıklığı vardır. Bir Süreç erekseldir, ve bilincin sürecinin Ereği bütün bir insanlık için Bilginin Olanağına ulaşıldığını gösterir. Her sonlu kültür biçimi gerçek olduğu sanısı içindedir. Ama böyle değildir, ve gerçek olmadığını ortadan kalkarak tanıtlar. Ortadan kalkış her biçimin kendi içindeki çelişkisinin sonucudur ve Tinin bu sonlu biçimlere sığamayacağının, onlardan daha çoğu olduğunun, onlarda tüm gizilliğini geliştirememiş olduğunun kanıtıdır. Her iki durumda da, hem bilişsel hem de kültürel bilinç biçimleri durumunda da, ortadan kalkış hiçbir zaman hiçliğe bir yitiş değil, ama her zaman daha da yüksek biçimlerin ortaya çıkışıdır. Hegel Tinin Görüngübilimi’nde (1807) bu sürecin raslantısal olmadığını, Tinin kendi gizilliği tarafından, Doğadaki ve Tindeki devimden başka birşey olmayan Diyalektik tarafından belirlendiğini tanıtlar. Hegel’in Platon’dan bu yana tüm Klasik Felsefenin elmas birikimini kapsayan Felsefesi – saltık İdealizm – özsel olarak ussal olan İnsanın Tarihinin ve bütün bir kültürel Varoluşunun boşuna yaşanmadığı, ereksel ve böylece anlamlı olduğu sonucunu çıkarsar. İnsanın geri kültürel biçimlerden sürekli olarak ileri kültürel biçimlere doğru geliştiğini, ve Tinin Zamandaki sürecinin yalnızca bilişsel gelişim değil, ama o denli de moral, etik ve estetik bir büyüme süreci olduğunu tanıtlar. İnsanı değersizleştiren ve hiçliğe yaraşır gören kuşkucu-nihilistik bakış açıları ile karşıtlık içinde, Tinin Görüngübilimi insan bilincinin Saltık Eğitime ve böylece gerçek, uygar varoluş biçimine yetenekli olduğunu, bu ereğe milyarların bilincinde Özgürlük kültürünün yükselişi yoluyla erişileceğini gösterir.

Hegel’in Tinin Görüngübilimi’nin yayımının 200’üncü yıldönümü Dünyanın pekçok kentinde olduğu gibi İstanbul’da da bir Uluslararası Kongre ile kutlanıyor. Felsefeciler Derneği ve İdea Yayınevi tarafından düzenlenen ve Kadıköy Belediyesi ve Noesis Felsefe Atölyesi tarafından desteklenen Uluslararası Kongre 6 ve 7 Ekim tarihlerinde Caddebostan Kültür Merkezinde toplanıyor. Katılım konu ile ilgilenen herkese açıktır ve ücretsizdir.

Kongre hakkında ayrıntılı bilgi için: http://www.ideayayinevi.com/Hegel_Kongresi/Hegel_Kongresi_Duyuru.htm
Caddebostan Kültür Merkezi (CKM): Haldun Taner Sk. No 11, Caddebostan, Kadıköy – İstanbul.

Uluslararası Hegel Kongresi Programı

2007-10-03T03:29:00.000-07:00

Uluslararası Hegel Kongresi Programı

Program of International Hegel Congress

6 Ekim / October the 6th
09:30-10:00
Açılış
1’inci OTURUM / SESSION 1
Bilgi: Kurgul ve Fenomenal; Yöntem, Dizge / Knowledge, Speculative and Phenomenological; Method and System
10:00-10:30
Andreas Arndt (Berlin)Tarihsel Diyalektik? ”Tinin Görüngübilimi”ndeki Diyalektik Üzerine Historical Dialectic? On the Dialectic in Hegel’s “Phenomenology of Spirit”
10:30-10:45
ARA (BREAK)
10:45-11:15
Önay Sözer (İstanbul)Diyalektik’in Kaynağına DönüşReturn to the Source of Dialectic
11:15-11:45
Aziz Yardımlı (İstanbul)Diyalektik Yöntem?Dialectical Method?
11:45-12:15
TARTIŞMA (DISCUSSION)

2’inci OTURUM / SESSION 2
Tanıma ve Başkası / Recognition and The Other
14:30-15:00
Richard Gunn (Edinburgh)Kuram ve Kılgı Üzerine HegelHegel on Theory and Practice
15:00-15:30
Evrim Kutlu (Köln)Hegel’in “Tinin Görüngübilimi”’nde ve Kültürlerarası Diyalogda Tanıma KavramıThe Concept of Recognition in Hegel’s “Phenomenology of Spirit” and in the Intercultural Dialogue
15:30-16:00
TARTIŞMA (DISCUSSION)
16:00-16:30
ARA (BREAK)

3’üncü OTURUM / SESSION 3
“Tinin Görüngübilimi,” Tarih, Marxizm / “Phenomenology of Spirit,” History, Marxism
16:30-17:00
Reinhard Jellen (Münih/Münich)Georg Wilhelm Friedrich Hegel’in “Tinin Görüngübilimi” ve MarxizmHegel’s “Phenomenology of Spirit” and Marxism
17:00-17:30
Güçlü Ateşoğlu (Muğla) "Tinin Görüngübilimi”nde Tarihsel Bilinç KavramıThe Concept of Historical Consciounsness in “Phenomenology of Spirit”
17:30-18:00
Doğan Göçmen (Londra/London) Hegel ve Aydınlanmacılık /Hegel and Enlightenment
18:00-19:00
TARTIŞMA (DISCUSSION)

Uluslararası Hegel Kongresi ProgramıProgram of International Hegel Congress
7 Ekim / October the 7th
4’üncü OTURUM / SESSION 4
Politik Bilinç ve Kültür / Political Consciousness and Culture
10:00-10:30
Tülin Bumin (İstanbul)Tanınma Politikaları Bağlamında Hegel’in Yeniden-OkunmasıRe-reading of Hegel in the Context of Politics of Recognition
10:30-10:45
ARA (BREAK)
10:45-11:15
Barış Parkan (Ankara)İnsan Eylemi, Kendilik ve Özgürlük: Hegel ve Arendt Arasında Bir KarşılaştırmaHuman Action, Selfhood and Freedom: A Comparison Between Hegel and Arendt
11:15-11:45
Zeynep Savaşçın (İstanbul)Charles Taylor’ın Çokkültürcü Teorisinin Hegelci KökenleriThe Hegelian Origins of Charles Taylor's Theory of Multiculturalism
11:45-12:15
TARTIŞMA (DISCUSSION)

5’inci OTURUM / SESSION 5
“Tinin Görüngübilimi” ve “Mantık Bilimi” / “Phenomenology of Spirit” and “Science of Logic”
14:00-14:30
Kurtuluş Dinçer (Ankara)Hegel ve Felsefenin Dili Hegel and the Language of Philosophy
14:30-15:00
Alper Türken (İstanbul)Hegel’in Kavram Kavramı ve Çağdaş Görgücülüğün BunalımıHegel’s Concept of Concept and the Crisis of Contemporary Empiricism
15:00-15:30
Nilgün Toker Kılınç (İzmir)Habermas'ın Felsefesinin Hegel Felsefesindeki Kökleri The Hegelian Origins in the Philosophy of Habermas
15:30-16:00
TARTIŞMA (DISCUSSION)
16:00-16:30
ARA (BREAK)

6’ncı OTURUM / SESSION 6
Anımsama ve Kavramın Diyalektiği / Recollection and the Dialectic of the Concept
16:30-17:00
Elif Çırakman (Ankara)Tinin Özgürleşme Serüveni: Anımsama ve ÖzveriThe Adventure of Spirit's Freedom: Recollection and Self-Sacrifice
17:00-17:30
Levent Kavas (Gazimağusa-Kıbrıs) 'Terreur'ün Görüngübilimi The Phenomenology of 'Terreur'
17:30-18:00
Çetin Türkyılmaz (Ankara) Hegel’de Düşüncenin Hareketi ve Düşünülmüş Olan The Movement of Thought and That Which is Thought in Hegel
18:00-19:00
TARTIŞMA (DISCUSSION)

Dünya Felsefe Günü Bu Yıl İstanbul'da...

2007-08-17T08:04:00.000-07:00

DÜNYA FELSEFE GÜNÜ

BU YIL İSTANBUL'DA KUTLANACAK.

Artık felsefenin de bir günü var. Her yıl Kasım ayının üçüncü Perşembe günü, Dünya Felsefe Günü olarak kutlanmaktadır. Bu konudaki önerinin, Türkiye Felsefe Kurumu tarafından getirildiğini ve UNESCO tarafından da kabul edildiğini hatırlatmak yerinde olur. 1946 yılında resmen yürürlüğe giren Birleşmiş Milletler, Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization: UNESCO), savaş ve çatışmaların ilk çıkış yerinin insan zihni olduğunu belirtir. Dünyamızdaki olumsuz gelişmelerin önce zihinlerde başlaması nedeniyle, UNESCO’nun birtakım ilkeleri yaygınlaştırmayı amaçladığını görüyoruz. Dünya Felsefe Günü dolayısıyla, ülkemizde bazı üniversiteler ve liseler etkinlikler düzenlemektedir. Son derece memnunluk verici bu etkinliklerin gitgide çoğalması ve felsefenin öneminin daha fazla anlaşılır olması günümüzde daha çok önem kazanmıştır. Dünya Felsefe Günü nedeniyle felsefenin gündeme gelmesi önemlidir; çünkü gerek dünyada gerekse ülkemizde felsefeye duyulan gereksinimin arttığını görüyoruz. İnsanlığın karşı karşıya olduğu problemler kadar, ülkemizin kendine özgü problemleri de, olaylara felsefenin ışığında da bakabilmeyi gerekli kılmaktadır. Savaşların ve çatışmaların bitmek bilmediği, savaş tacirlerinin her türlü yolu ve yöntemi kullanmaktan çekinmedikleri günümüz dünyasında barış, özgürlük, insan hakları, insanın onuru ve değerlerin savunulmasında felsefenin temellendiriciliği ve aydınlatıcılığı büyük önem taşımaktadır. Yaşadığımız dünyayı daha iyi, daha insancıl bir dünyaya dönüştürmede ve uygarlık maskesiyle gizlenmeye çalışılan modern barbarlıklara başkaldırmada felsefenin işlevi yaşamsal bir önem taşımaktadır.

2002 yılından itibaren kutlanmaya başlanan Dünya Felsefe Günü dünya problemlerine felsefe ile de bakabilme bilincinin yaygınlaştırılmasında önemli bir işlev oluşturacaktır. Böyle bir günün saptanmasında Uluslararası Felsefe Kurumları Federasyonu’nun çok değerli çabaları olmuştur. Prof. Dr. İoanna KUÇURADİ’nin başkanı olduğu Türkiye Felsefe Kurumu sözü edilen federasyonun aktif bir üyesidir. Türkiye Felsefe Kurumu bir sivil toplum kuruluşu olarak, gerek ülkemizde gerekse dünyada felsefe ve insan hakları bilincinin yaygınlaştırılması konusunda önemli sorumluluklar üstlenmiştir. Dünya Felsefe Günü nedeniyle, felsefenin gündeme gelmesi pek çok bakımdan yararlı olacaktır. Gün dolayısıyla etkinlikler yapılabilir. Söyleşiler, konferanslar, paneller vb. yoluyla felsefecilerimiz, felsefeye ilgi duyan kişilerle bir araya gelerek felsefe sevgisinin ve ilgisinin güçlenmesine katkıda bulunabilirler. Felsefecilerin yalnızca yazılarıyla ve kitaplarıyla değil konuşmaları ve eylemleriyle de insanların içine çıkmaları gereklidir.

Burada, Prof. Dr. İoanna KUÇURADİ’nin 2004 yılında yayımladığı Dünya Felsefe Günü kutlama mesajını, felsefenin toplumla ilişkisi açısından önemli belirlemelerle dolu olması nedeniyle anımsatmak yararlı olur:

‘‘Bütün dünyadaki felsefeciler çeşitli etkinliklerle Dünya Felsefe Günü’nü kutluyor. Felsefe fildişi kulesinden çıktı artık. Ama önümüzde yürüyecek uzun ve engebeli bir yol var. Bu yolda Dünya Felsefe Günü, olan bitene ve yapmak üzere oldukları felsefi değer bilgisiyle bakmaya ve bilgiyle düşünmeye çoğu insanın ayıracak vakti olmadığı felsefenin ne işe yaradığını göstermek ve bu amaca hizmet eden bir felsefe eğitiminin dünyamızda neler sağlayabileceğini hatırlatmak için bir fırsat oluşturuyor.’’

Not: Felsefe günü hakkında yapılacak etkinlikler, belirlendikçe duyurulacaktır.

2007-07-13T06:47:00.000-07:00

KUÇURADI, Ioanna, Insan Hakları Kavramları ve Sorunları, , Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 2007.

Ioanna Kuçuradi insan haklari ve hukuk-devlet-siyaset felsefesi yazilarini bir araya getirdigi bu kitapta, özellikle felsefi bilgiyle temellendirilmis açik bir insan haklari kavraminin önemi üzerinde duruyor. Insanin degerinin bilgisine dayanan kendi insan haklari kavramindan yola çikarak, insan haklarinin korunabilmesi ve ihlallerinin önlenebilmesi için nasil bir hukuk, devlet ve siyaset anlayisiyla hareket edilmesi gerektigini tartisiyor. Bu tartismayi yaparken bir yandan teorik sorunlara diger yandan da bu teorik sorunlarin yol açtigi pratik sorunlara deginerek, bunlarla nasil basa çikilabilecegine yönelik önerilerde bulunuyor.

Bu kitap, ülkemizde bu alanda gerek teorik gerekse pratik düzeyde is görenler bakimindan önemli bir boslugu dolduracak niteliktedir.

2007-06-15T05:00:00.000-07:00

ÖZNE DERGİSİ 4. YILINDA

Çukurova Üniversitesi Felsefe öğretmenliği bölümü öğretim üyesi Mustafa Günay’ın genel yayın yönetmenliğini yaptığı, felsefe içerikli ÖZNE dergisi yayınlanan 7. sayısıyla 4. yılına girdi.

Özne’nin danışma kurulunda bulunan felsefeci ve sosyal bilimciler arasında şu isimler yer alıyor:
Prof. Dr. Hasan Aslan(Akdeniz Üniv.), Prof. Dr. Sara Çelik(Mersin Üniv.), Yrd. Doç. Dr. Sebahattin Çevikbaş(Atatürk Üniv.), Pof. Dr. Betül Çotuksöken(Maltepe Üniv.), Prof. Dr. A. Kadir Çüçen(Uludağ Üniv.), Doç. Dr. H. Nur Erkızan(Muğla Üniv.), Doç. Dr. Zeynep Direk(Galatasaray Üniv.), Prof. Dr. Sevinç Güçlü(Akdeniz Üniv.), Prof. Dr. Adnan Gümüş(Çukurova Üniv.), Prof. Dr. Ali Osman Gündoğan(Muğla Üniv.), Prof.Dr. Selahattin Halilov (Özel Azerbaycan Üniversitesi ), Prof. Dr. Rahmi Karakuş(Sakarya Üniv.), Arslan Kaynardağ, Prof. Dr. Doğan Özlem(Muğla Üniv.), Dr.Ebulfez Suleymanov (Azerbaycan Milli İlimler Akademisi Felsefe, Siyaset ve Hukuk Arastırmaları Enstitusu),
Prof. Dr. Mustafa Yıldırım(Atatürk Üniv.), Yrd. Doç. Dr. Solmaz Zelyut(Ege Üniv.).

Yılda iki kez yayınlanan Özne’nin 4. yılındaki bu sayısında dosya konusu olarak Nihilizm Sorunu ele alınıyor. Özne’nin bu sayısında yer alanlar: “Descartes’tan Foucault’ya Modern Özne ve Dönüşümleri Sorunu”/Sara Çelik, “Albert Camus ve Nihilizm Problemi”/H. Haluk Erdem,
“Değerler Bağlamında Siyaset Mümkün müdür?”Mustafa Günay, “İslami Terör Kavramı Üzerine”/Mehmet Özcan, “Thomas Bernhard ve Nihilizm”/Ahmet Sarı, “İngiliz Edebiyatında Nihilizm”/Şebnem Sema Tuncel, “Maske, Fark ve Paris”/Sadık Erol Er, “Modernliğin Sıkıntıları ve Charles Baudelaire”/Fırat Mollaer, “Nietzsche’nin Epistemolojisi Üzerine Kısa Bir Not”Ata Devrim, “Augustinus’un İtiraflar (Confessiones) adlı eserinin XI. Kitabında zaman kavramının felsefi açıdan temellendirilmesi”/ Arslan Topakkaya, “Nermi Uygur’un Düşünce Dünyası”/Betül Çotuksöken, “Sayın Nermi Uygur’un Anısına”/Sibel Öztürk Güntöre, “Ölenlerin Felsefesi”/İsmail Hakkı Baltacıoğlu, “Ölümün Felsefesi” (şiir)/Neslihan Yalman, “Felsefe”(şiir)/Tan Doğan, Salahettin Halilov’un “Doğu-Batı: Ortak Bir İdeale Doğru” Kitabı Üzerine”/ Ekber N. Necef, “Vehbi Hacıkadiroğlu’nun İnsan Anlayışı”/İsmail Örnek, “Olumsuzlamanın Olumu”/Arda Cevahir, “Söz ve Politika”/Mehmet Erkan.

İletişim: oznefelsefesanat@yahoo.com, mgunay@cu.edu.tr
http://oznefelsefesanat.blogspot.com
Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi,
Felsefe Grubu Eğitimi Bölümü
01330 Balcalı/Adana